Sukta 128

Mantra 1

अयं जायत मनुषो धरीमणि होता यजिष्ठ उशिजामनु व्रतमग्निः स्वमनु व्रतम् । विश्वश्रुष्टिः सखीयते रयिरिव श्रवस्यते । अदब्धो होता नि षददिळस्पदे परिवीत इळस्पदे ॥

ఈ (అగ్ని) మనుష్యునికోసం దృఢ ఆధారంలో జన్మిస్తాడు—హోతా, యజ్ఞానికి అత్యంత యోగ్యుడు, ఉశిజుల వ్రతాన్ని అనుసరించేవాడు; అగ్ని తన స్వవ్రతాన్నే అనుసరిస్తాడు. విశ్వానుగతుడు; సఖుడై మనకు తోడవుతాడు; రయి (సమృద్ధి) వలె కీర్తింపబడవలసినవాడు. అదబ్ధ హోతా, పరివీతుడై, ఇళా-పదంలో కూర్చుంటాడు—ఇళా-పదంలో కూర్చుంటాడు.

Mantra 2

तं यज्ञसाधमपि वातयामस्यृतस्य पथा नमसा हविष्मता देवताता हविष्मता । स न ऊर्जामुपाभृत्यया कृपा न जूर्यति । यं मातरिश्वा मनवे परावतो देवं भाः परावतः ॥

ఆ యజ్ఞసాధకుడు (అగ్ని)ని మేము ఋత పథంలో నమస్కారంతోను హవిస్సుతోను జ్వలింపజేస్తాము—దేవత్వం కలుగుటకై, హవిస్సుతోనే. అతడు మనకు ఊర్జా (పోషకశక్తి)ని తెచ్చి సమీపంలో ఉంచుతాడు; ఈ కృపా-రక్షణచేత అతడు క్షీణించడు. మాతరిశ్వా మనువుకోసం దూరస్థ లోకాల నుండి దేవ-ప్రభతో తీసుకొచ్చినవాడే—దూరస్థ నుండి.

Mantra 3

एवेन सद्यः पर्येति पार्थिवं मुहुर्गी रेतो वृषभः कनिक्रदद्दधद्रेतः कनिक्रदत् । शतं चक्षाणो अक्षभिर्देवो वनेषु तुर्वणिः । सदो दधान उपरेषु सानुष्वग्निः परेषु सानुषु ॥

ఈ ప్రేరణతో అతడు భౌమ క్షేత్రాన్ని చుట్టూ వేగంగా సంచరిస్తాడు; మళ్లీ మళ్లీ శక్తి వృషభుడు గర్జిస్తాడు, దీప్త బల బీజాన్ని ధరించి—ధరించి గర్జిస్తాడు. శతనేత్రుడైన దేవుడు, విజేత, అరణ్య గర్భాల్లో కార్యం చేస్తాడు. ఎత్తైన శిఖరాలపైను దూర శిఖరాలపైను—అగ్ని నిత్యం తన ఆసనాన్ని స్థాపిస్తాడు.

Mantra 4

स सुक्रतुः पुरोहितो दमेदमेऽग्निर्यज्ञस्याध्वरस्य चेतति क्रत्वा यज्ञस्य चेतति । क्रत्वा वेधा इषूयते विश्वा जातानि पस्पशे । यतो घृतश्रीरतिथिरजायत वह्निर्वेधा अजायत ॥

ప్రకాశవంతమైన సంకల్పముగల ఆ అగ్ని, ప్రతి గృహములో పురోహితునిగా ముందుగా స్థాపితుడై, తన క్రతు (సంకల్ప-శక్తి) చేత యజ్ఞమును, అధ్వరమును (ఋజువైన/అవిచ్ఛిన్న యజ్ఞమార్గం) గ్రహించి చైతన్యపరచును; అదే క్రతువలన యజ్ఞమును బోధించును. అదే అధికారం చేత వేదా (సర్వజ్ఞుడు) తన ఇషు (ప్రేరణ)ను ప్రయోగించి, జనించిన సమస్త భూతములను దర్శించును. యతః ఘృతశ్రీ (ఘృత-దీప్తి/ఘృత-సమృద్ధి) అతిథి జనించెనో—అదే నుండి వహ్ని-వేదా జనించెను.

Mantra 5

क्रत्वा यदस्य तविषीषु पृञ्चतेऽग्नेरवेण मरुतां न भोज्येषिराय न भोज्या । स हि ष्मा दानमिन्वति वसूनां च मज्मना । स नस्त्रासते दुरितादभिह्रुतः शंसादघादभिह्रुतः ॥

అతని క్రతువలన అతని తవిషీలు (బలశక్తులు) యుక్తమై పరిపూర్ణమగునప్పుడు—అగ్ని యొక్క అవ (రక్షణ) చేత—అవి భోక్తకై మరుతులవలె, ప్రేరకునికై శక్తులవలె ఉంటాయి; తక్కువ ప్రయోజనార్థం కాదు. ఎందుకంటే అతడే వసువుల (ధనముల) దానమును ముందుకు నడిపి, తన మహిమచేత వాటి వృద్ధిని కలిగించును. వంకరైన దురితము (అనిష్టము) దాడి చేయుట నుండి, అఘము (పాపం/హాని) దాడి చేయుట నుండి అతడు మమ్మును రక్షించుగాక.

Mantra 6

विश्वो विहाया अरतिर्वसुर्दधे हस्ते दक्षिणे तरणिर्न शिश्रथच्छ्रवस्यया न शिश्रथत् । विश्वस्मा इदिषुध्यते देवत्रा हव्यमोहिषे । विश्वस्मा इत्सुकृते वारमृण्वत्यग्निर्द्वारा व्यृण्वति ॥

అతడు సర్వవ్యాపి, విస్తృతగతిగల ‘విహాయా’; ఋతకర్మ దూత ‘అరతి’ వసు (ధనము)ను కుడిచేతిలో ఉంచును; శ్రవస్య (యశస్సు) కొరకు కూడా అతడు శిథిలపడడు—వేగవంతుడైన ధావకునివలె శిథిలపడడు. సమస్తుల కొరకు అతడు తన ఇషు (ప్రేరణ)ను సన్నద్ధం చేయును, దేవత్రా (దేవుల వైపు) హవ్యమును మోసికొనిపోవుటకు. సుకృతము (సత్కర్మము) చేయువారందరికీ అగ్ని ‘వార’ (ఆవరణ/వేడి)ను తెరచును; అగ్ని ద్వారములను విస్తరింపజేయును.

Mantra 7

स मानुषे वृजने शंतमो हितोऽग्निर्यज्ञेषु जेन्यो न विश्पतिः प्रियो यज्ञेषु विश्पतिः । स हव्या मानुषाणामिळा कृतानि पत्यते । स नस्त्रासते वरुणस्य धूर्तेर्महो देवस्य धूर्तेः ॥

ఆయన మనుష్యుల సమాజంలో అత్యంత శాంతిదాయకుడిగా స్థాపితుడై ఉన్నాడు; యజ్ఞాలలో ఆ అగ్ని—జేన్యుడు (వరణీయుడు), ప్రజల ప్రియమైన విశ్పతి (జనాధిపతి) వలె. ఆయనే మనుష్యుల హవ్యాలకు, ఇళా (iḷā) ద్వారా కృతమైన సుసంపన్నమైన, సంస్కృతమైన కర్మాలకు అధిపతిగా అవుతాడు. ఆయనే వరుణుని ధూర్తి (మాయ) మరియు బంధనము నుండి, ఆ మహాదేవుని దమనకర ధూర్తి నుండి మనలను రక్షిస్తాడు.

Mantra 8

अग्निं होतारमीळते वसुधितिं प्रियं चेतिष्ठमरतिं न्येरिरे हव्यवाहं न्येरिरे । विश्वायुं विश्ववेदसं होतारं यजतं कविम् । देवासो रण्वमवसे वसूयवो गीर्भी रण्वं वसूयवः ॥

వారు అగ్నిని—హోతారును, హవ్యవాహుని—ఆరాధిస్తారు; ఆయన వసుధితి (ధనధారకుడు), ప్రియుడు, అత్యంత వివేకవంతమైన దూత; ఆయనను వారు స్థాపించారు, హవ్యవాహుని స్థాపించారు. ఆయన విశ్వాయు (సర్వజీవనాధారం), విశ్వవేదస్ (సర్వజ్ఞుడు), యజ్య హోతా, కవి—ఆ రణ్వ (రమణీయ)ుని దేవాసులు, వసూయవః (సంపద కోరువారు), అవసే (రక్షణార్థం) గీర్భిః (స్తుతులతో) పిలుస్తారు—రణ్వుని, స్తుతులతో, సంపద కోరువారు.