
Sukta 6.72
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for Mandala 6); hymn to Indra-Soma
Indra and Soma (dual)
Triṣṭubh (probable; typical for heroic Indra hymns and cadence here)
இந்தச் சுருக்கமான திரிஷ்டுப் யாப்புடைய ஸூக்தம், இரட்டையத் தேவதைகளான இந்திரன்–சோமனைப் போற்றுகிறது—அவர்களை ஆதிகாலப் படைப்புச் சக்திகளாகக் கூறி, சூரியனை வெளிப்படுத்தி, உள்ளும் புறமும் உள்ள இருளைத் தகர்ப்பவர்களாக வர்ணிக்கிறது. வ்ருத்ரனை வதைத்து நீர்களை விடுவித்து, நதிகளையும் கடல்களையும் விரிவாக்கிய அவர்களின் வீரச் செயல் நினைவுகூரப்படுகிறது. இறுதியில் அந்த அண்டவெளி வெற்றி மனிதர்க்கு அருளாக மாறி—மக்களுக்கு மீட்பளிக்கும் வலிமை, ஆண்மையான வீரியம், போரில் வெற்றி தரும் சக்தி ஆகியவற்றை அளிக்கிறது.
Mantra 1
इन्द्रासोमा महि तद्वां महित्वं युवं महानि प्रथमानि चक्रथुः । युवं सूर्यं विविदथुर्युवं स्वर्विश्वा तमांस्यहतं निदश्च ॥
ஓ இந்திரா-சோமா, மிகப் பெரியது உங்கள் அந்த மகத்துவம்; நீங்கள் இருவரும் முதன்மையான மகத்தான செயல்களை அமைத்தீர்கள். நீங்கள் சூரியனையும் ‘ஸ்வः’ (ஸ்வர்) எனும் ஒளி-லோகத்தையும் கண்டறிந்தீர்கள்; எல்லா இருள்களையும், மேலும் உள்ளே எழும் பகைநாதம் (நிதஸ்) என்பதையும் தாக்கி வீழ்த்தினீர்கள்.
Mantra 2
इन्द्रासोमा वासयथ उषासमुत्सूर्यं नयथो ज्योतिषा सह । उप द्यां स्कम्भथुः स्कम्भनेनाप्रथतं पृथिवीं मातरं वि ॥
ஓ இந்திர–சோமா! நீங்கள் உஷஸை ஒளிரச் செய்கிறீர்கள்; ஜ்யோதி-சக்தியுடன் சூரியனை முன்னே நடத்துகிறீர்கள். ஸ்கம்பன-வலத்தால் த்யுலோகத்தைத் தாங்குகிறீர்கள்; மாதா ப்ருதிவியை விரிவாக்கி பரப்புகிறீர்கள்.
Mantra 3
इन्द्रासोमावहिमपः परिष्ठां हथो वृत्रमनु वां द्यौरमन्यत । प्रार्णांस्यैरयतं नदीनामा समुद्राणि पप्रथुः पुरूणि ॥
ஓ இந்திர–சோமா! நீர்களைச் சுற்றி அடைத்திருந்த அஹியை நீங்கள் வீழ்த்தினீர்கள்; உங்கள் செயலைத் த்யௌவும் ஒப்புக்கொண்டது. நதிகளின் பெருக்கோட்டங்களை நீங்கள் இயக்கினீர்கள்; பல கடல்களை விரிவாக்கி நிரம்பச் செய்தீர்கள்.
Mantra 4
इन्द्रासोमा पक्वमामास्वन्तर्नि गवामिद्दधथुर्वक्षणासु । जगृभथुरनपिनद्धमासु रुशच्चित्रासु जगतीष्वन्तः ॥
ஓ இந்திர–சோமா! பச்சையினுள் நீங்கள் பழுத்த தன்மையை நிறுவினீர்கள்; கோ-ரஷ்மிகள் (கவாம்) அவர்களின் வக்ஷணங்களில் (காப்பிடங்களில்) வைத்தீர்கள். கட்டப்படாததை நீங்கள் பற்றிக் கொண்டீர்கள்—பலவண்ண ஜகதிகளில் உள்ளே, அந்தரங்கமாக, அது ஒளிர்கிறது.
Mantra 5
इन्द्रासोमा युवमङ्ग तरुत्रमपत्यसाचं श्रुत्यं रराथे । युवं शुष्मं नर्यं चर्षणिभ्यः सं विव्यथुः पृतनाषाहमुग्रा ॥
ஓ இந்திர–சோமா! நீங்கள் இருவரும் உண்மையிலே மீட்புத் திறன் (தருத்ரம்) அளித்தீர்கள்—எதிர்காலத்தை வெல்லும், கேட்கத் தகுந்த (ஶ்ருத்ய) துணை. மக்களுக்காக ஆண்மையுடைய வலிமை (நர்ய ஶுஷ்ம) மற்றும் போர்வெற்றி தரும் பராக்கிரமத்தை ஒன்றுசேர்த்து விரித்தீர்கள்—ஓ உக்ரர்களே, படையெதிர்ப்பை வெல்லுவோரே (ப்ருதநாஷாஹ)!
They are praised as a paired power: Indra as the decisive warrior who breaks obstruction, and Soma as the sacred energizing force that strengthens gods and inspires clarity.
On the surface it recalls the myth of defeating Vṛtra who held back the waters; symbolically it means removing blockages so life, prosperity, and inner energy can flow again.
It presents Indra–Soma as revealers of light and higher radiance—dispelling darkness in the world and within the person, which supports courage, order, and right action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.