Sukta 72
Sukta 6.72
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for Mandala 6); hymn to Indra-Soma
Indra and Soma (dual)
Triṣṭubh (probable; typical for heroic Indra hymns and cadence here)
ഈ സംക്ഷിപ്ത ത്രിഷ്ടുഭ് സൂക്തം ഇന്ദ്ര–സോമന്മാരെന്ന ഇരട്ടശക്തികളെ ആദിമ സൃഷ്ടികർത്താക്കളായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവർ സൂര്യനെ വെളിപ്പെടുത്തി, ഉള്ളിലെയും പുറത്തെയും അന്ധകാരത്തെ തകർക്കുന്നു. വൃത്രനെ വധിച്ച് ജലങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ച അവരുടെ വീരകൃത്യം ഇത് ഓർക്കുന്നു; നദികളെയും സമുദ്രങ്ങളെയും വിശാലമാക്കി. അവസാനം ആ കോസ്മിക വിജയം മനുഷ്യർക്കുള്ള അനുഗ്രഹമായി മാറുന്നു—ജനങ്ങൾക്ക് രക്ഷാകരമായ ശക്തി, പുരുഷവീര്യം, യുദ്ധത്തിൽ ജയിപ്പിക്കുന്ന ബലം നൽകണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയായി.
Mantras
Mantra 1
इन्द्रासोमा महि तद्वां महित्वं युवं महानि प्रथमानि चक्रथुः । युवं सूर्यं विविदथुर्युवं स्वर्विश्वा तमांस्यहतं निदश्च ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര-സോമാ, മഹത്തായതാണ് നിങ്ങളുടെ ആ മഹിമ; നിങ്ങൾ ഇരുവരും ആദ്യത്തെ മഹത്തായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. നിങ്ങൾ സൂര്യനെ കണ്ടെത്തി, സ്വർ (സ്വർഗീയ പ്രകാശം)യും; എല്ലാ അന്ധകാരങ്ങളെയും, ഞങ്ങളിലുളള വൈരിയുടെ നിലവിളിയെയും നിങ്ങൾ അടിച്ചു തകർത്തു.
Mantra 2
इन्द्रासोमा वासयथ उषासमुत्सूर्यं नयथो ज्योतिषा सह । उप द्यां स्कम्भथुः स्कम्भनेनाप्रथतं पृथिवीं मातरं वि ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര–സോമാ! നിങ്ങൾ ഉഷസ്സിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു; ജ്യോതിയുടെ ശക്തിയാൽ സൂര്യനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ സ്കംഭന-ബലത്താൽ ദ്യൗവിനെ താങ്ങുന്നു; മാതൃ പൃഥിവിയെ അവളുടെ വിശാലതയിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 3
इन्द्रासोमावहिमपः परिष्ठां हथो वृत्रमनु वां द्यौरमन्यत । प्रार्णांस्यैरयतं नदीनामा समुद्राणि पप्रथुः पुरूणि ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര–സോമാ! ജലങ്ങളെ വളഞ്ഞുവെച്ച് തടഞ്ഞിരുന്ന അഹി (വൃത്ര)യെ നിങ്ങൾ വധിച്ചു; ദ്യൗവും നിങ്ങളുടെ കർമ്മത്തെ അംഗീകരിച്ചു. നിങ്ങൾ നദികളുടെ പ്രളയധാരകളെ ചലിപ്പിച്ചു; അനേകം സമുദ്രങ്ങളെ വ്യാപിപ്പിച്ച് നിറച്ചു.
Mantra 4
इन्द्रासोमा पक्वमामास्वन्तर्नि गवामिद्दधथुर्वक्षणासु । जगृभथुरनपिनद्धमासु रुशच्चित्रासु जगतीष्वन्तः ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര–സോമാ! അപക്വത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ നിങ്ങൾ പക്വത സ്ഥാപിച്ചു; ഗവാം (കിരണ-ഗോകൾ)യെ വക്ഷണാ—വാടങ്ങളിൽ—വെച്ചു. ബന്ധിക്കപ്പെടാത്തതിനെ നിങ്ങൾ പിടിച്ചു; അനേകവർണ്ണമായ, ചലിക്കുന്ന ജഗതികളിൽ അകത്ത് നിങ്ങൾ ദീപ്തിയായി അന്തരത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.
Mantra 5
इन्द्रासोमा युवमङ्ग तरुत्रमपत्यसाचं श्रुत्यं रराथे । युवं शुष्मं नर्यं चर्षणिभ्यः सं विव्यथुः पृतनाषाहमुग्रा ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര–സോമാ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും സത്യമായി രക്ഷാകരമായ ബലം നൽകി—ഭാവിയെ ജയിപ്പിക്കുന്ന, ശ്രവണാർഹമായ (കീർത്തിയുള്ള) സഹായം. ജനങ്ങൾക്കായി നിങ്ങൾ നരവീര്യമായ ശൗര്യവും, യുദ്ധജയകരമായ പരാക്രമവും—ഹേ ഉഗ്രന്മാരേ—ഒന്നാക്കി വ്യാപകമായി പരത്തി.
Frequently Asked Questions
They are praised as a paired power: Indra as the decisive warrior who breaks obstruction, and Soma as the sacred energizing force that strengthens gods and inspires clarity.
On the surface it recalls the myth of defeating Vṛtra who held back the waters; symbolically it means removing blockages so life, prosperity, and inner energy can flow again.
It presents Indra–Soma as revealers of light and higher radiance—dispelling darkness in the world and within the person, which supports courage, order, and right action.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.