Rig Veda Sukta 72
Mandala 6Sukta 725 Mantras

Sukta 72

Sukta 6.72

Rishi

Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for Mandala 6); hymn to Indra-Soma

Devata

Indra and Soma (dual)

Chandas

Triṣṭubh (probable; typical for heroic Indra hymns and cadence here)

ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం ఆద్య సృష్టికర్తలైన ఇంద్ర–సోముల యుగళశక్తిని స్తుతిస్తుంది. వారు సూర్యుని ప్రకాశింపజేసి, అంతర్గతమూ బాహ్యమూ అయిన అంధకారాన్ని ఛేదిస్తారు. వృత్రుని సంహరించి జలాలను విడుదల చేసిన వారి వీర కార్యాన్ని, నదులనూ సముద్రాలనూ విస్తరింపజేసిన దివ్య విజయాన్ని ఇది స్మరిస్తుంది. చివరికి ఆ విశ్వవిజయాన్ని మానవ వరంగా మలిచి—ప్రజలకు రక్షణనిచ్చే బలం, పురుషోచిత వీర్యం, యుద్ధజయశక్తిని ప్రసాదించమని కోరుతుంది.

Recitation with translationRig Veda 6.72

Mantras

Mantra 1

इन्द्रासोमा महि तद्वां महित्वं युवं महानि प्रथमानि चक्रथुः । युवं सूर्यं विविदथुर्युवं स्वर्विश्वा तमांस्यहतं निदश्च ॥

ఓ ఇంద్రా-సోమా, మహత్తరమైనది మీ ఆ మహిమ; మీరు ఇద్దరూ ప్రథమమైన మహాకార్యాలను నిర్మించారు. మీరు సూర్యుని మరియు స్వః (స్వర్) అనే ప్రకాశలోకాన్ని కనుగొన్నారు; సమస్త తమస్సులను, అంతరంలో ఉన్న శత్రు-నాదం (నిదస్)నూ కొట్టి పడగొట్టారు.

Mantra 2

इन्द्रासोमा वासयथ उषासमुत्सूर्यं नयथो ज्योतिषा सह । उप द्यां स्कम्भथुः स्कम्भनेनाप्रथतं पृथिवीं मातरं वि ॥

ఓ ఇంద్ర–సోమా! మీరు ఉషస్సును ప్రకాశింపజేస్తారు; జ్యోతి-శక్తితో సూర్యుణ్ణి ముందుకు నడిపిస్తారు. స్కంభన-బలంతో ద్యులోకాన్ని ధరిస్తారు; మాతృ పృథివిని విస్తరింపజేసి విశాలం చేస్తారు.

Mantra 3

इन्द्रासोमावहिमपः परिष्ठां हथो वृत्रमनु वां द्यौरमन्यत । प्रार्णांस्यैरयतं नदीनामा समुद्राणि पप्रथुः पुरूणि ॥

ఓ ఇంద్ర–సోమా! జలాలను ఆవరించి నిలిపిన అహిని మీరు సంహరించారు; మీ కర్మను ద్యౌః కూడా అంగీకరించింది. నదుల ప్రవాహాలను మీరు కదిలించారు; అనేక సముద్రాలను విస్తరింపజేసి నింపారు.

Mantra 4

इन्द्रासोमा पक्वमामास्वन्तर्नि गवामिद्दधथुर्वक्षणासु । जगृभथुरनपिनद्धमासु रुशच्चित्रासु जगतीष्वन्तः ॥

ఓ ఇంద్ర–సోమా! పక్వం కానిదానిలో మీరు పక్వతను స్థాపించారు; గో-రశ్ములను (గవాం) వాటి వక్షణాలలో (గోశాల/ఆవరణాలలో) ఉంచారు. బంధింపబడనిదాన్ని మీరు గ్రహించారు—బహురంగ జగతుల అంతరంలో, అంతఃస్థంగా, అది ప్రకాశిస్తుంది.

Mantra 5

इन्द्रासोमा युवमङ्ग तरुत्रमपत्यसाचं श्रुत्यं रराथे । युवं शुष्मं नर्यं चर्षणिभ्यः सं विव्यथुः पृतनाषाहमुग्रा ॥

ఓ ఇంద్ర–సోమా! మీరు ఇద్దరూ నిజంగా రక్షణ-శక్తి (తరుత్రమ్)ను ప్రసాదించారు—భవిష్యత్తును గెలిచే, శ్రవణీయమైన (శ్రుత్య) సహాయకత్వాన్ని. ప్రజల కొరకు పురుషోచిత బలం (నర్య శుష్మ) మరియు యుద్ధజయ పరాక్రమాన్ని ఏకముచేసి విస్తరించారు—ఓ ఉగ్రులారా, పృతనాజయులు (పృతనాషాహ)!

Frequently Asked Questions

They are praised as a paired power: Indra as the decisive warrior who breaks obstruction, and Soma as the sacred energizing force that strengthens gods and inspires clarity.

On the surface it recalls the myth of defeating Vṛtra who held back the waters; symbolically it means removing blockages so life, prosperity, and inner energy can flow again.

It presents Indra–Soma as revealers of light and higher radiance—dispelling darkness in the world and within the person, which supports courage, order, and right action.

Ask anything about Sukta 72 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play