Sukta 49
Sukta 7.49
Vasiṣṭha
Āpaḥ (Waters)
Triṣṭubh
वसिष्ठस्य एषः संक्षिप्तः त्रिष्टुभः सूक्तः दिव्याः आपः स्तौति—पुरातन्यः स्वयमेव पावयित्र्यः शक्तयः, याः जगति प्रवहन्ति; ताभ्यः स तत्क्षणं रक्षणं स्वस्तिं च याचते। इन्द्रस्य ऊर्जस्वती शक्त्या सह आपां सम्बन्धं, वरुणस्य च सत्यासत्ययोः नैतिकनियन्त्रणेन सह तासां सम्बन्धं दर्शयति; आपः देहपावन्यः एव न, किन्तु ऋतस्य रक्षिकाः अपि इति प्रतिपादयति। अन्ते सूक्तः आप्सु एव वरुणं सोमं सर्वान् देवान् वैश्वानरं च अग्निं निधाय, ताः आपः विश्वस्य यज्ञजीवनस्य च धारयित्रीं मातृकां इव निरूपयति।
Mantras
Mantra 1
समुद्रज्येष्ठाः सलिलस्य मध्यात्पुनाना यन्त्यनिविशमानाः । इन्द्रो या वज्री वृषभो रराद ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
समुद्रज्येष्ठाः सलिलस्य मध्यात् पुनाना यन्त्यनिविशमानाः । इन्द्रो या वज्री वृषभो रराद ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
Mantra 2
या आपो दिव्या उत वा स्रवन्ति खनित्रिमा उत वा याः स्वयंजाः । समुद्रार्था याः शुचयः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
या आपो दिव्या उत वा स्रवन्ति खनित्रिमा उत वा याः स्वयंजाः । समुद्रार्था याः शुचयः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
Mantra 3
यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यानृते अवपश्यञ्जनानाम् । मधुश्चुतः शुचयो याः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यानृते अवपश्यञ्जनानाम् । मधुश्चुतः शुचयो याः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
Mantra 4
यासु राजा वरुणो यासु सोमो विश्वे देवा यासूर्जं मदन्ति । वैश्वानरो यास्वग्निः प्रविष्टस्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
यासु राजा वरुणो यासु सोमो विश्वे देवा यासूर्जो मदन्ति । वैश्वानरो यास्वग्निः प्रविष्टस्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
Frequently Asked Questions
It is a short hymn to the divine Waters (Āpaḥ), praising their power to purify and asking them to protect the worshipper. It also links the waters with Varuṇa’s moral order and with Soma and Agni.
Because Varuṇa is the guardian of ṛta (right order). The hymn says he moves within the waters, watching truth and falsehood, so water becomes a symbol of both physical cleansing and ethical clarity.
It is commonly suited to simple purification acts like sipping or sprinkling water before prayer or ritual. Reciting the hymn with clean water and the refrain asking protection is the basic, traditional application.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.