Sukta 186
Sukta 1.186
Savitṛ (with Viśvānara aspect)
अयं सूक्तः आह्वानात्मकः स्तोत्रक्रमः; यत्र सविता विश्वानररूपेण (सर्वव्यापी, सर्वेषु मनुष्येषु अन्तर्वर्ती) हविषां दीप्ताभिः स्रुतिभिः सह यज्ञं प्रविश्यताम् इति निमन्त्र्यते, तथा उपासकस्य प्रेरितां धियं विस्तारीकर्तुं यतते यया सा समग्रं चराचरं जगद् आलिङ्गेत्। स्तुतिविस्तारे तस्य सहदेवताः—विशेषतः त्वष्टा इन्द्रश्च वृत्रहा—सह ‘अभिपित्व’ (अन्तरङ्गनिवासः/सहवासः) इति साम्येन संयोगाय आहूयन्ते, येन वीर्यं ध्रुवा प्रतिष्ठा चिरस्थायिनो वसवश्च प्रदीयन्ते। अन्ते ‘दीधिति’ (दीप्तप्रज्वलनम्/अन्तर्ज्योतिः) इति प्रतिमा धारकसन्निधिरूपेण निरूप्यते; तया साधकः देवेषु श्रमं करोति, दृढं वरसमूहं च अवगच्छति।
Mantras
Mantra 1
आ न इळाभिर्विदथे सुशस्ति विश्वानरः सविता देव एतु । अपि यथा युवानो मत्सथा नो विश्वं जगदभिपित्वे मनीषा ॥
विदथे सुशस्तौ इळाभिः सह अस्मान् प्रति आगच्छतु—विश्वानरः देवः सविता। यथा त्वं युवानशक्तिरिव अस्मासु मत्स्यथाः; अस्माकं मनीषा च स्वगृहेऽभिपित्वे समग्रं जगद् चलमानम् आलिङ्गतु।
Mantra 2
आ नो विश्व आस्क्रा गमन्तु देवा मित्रो अर्यमा वरुणः सजोषाः । भुवन्यथा नो विश्वे वृधासः करन्त्सुषाहा विथुरं न शवः ॥
सर्वे देवाः शीघ्राग्रसराः अस्मान् प्रति आगच्छन्तु—मित्रोऽर्यमा वरुणश्च सजोशाः। यथा सर्वे वृधासः अस्माकं कृते सुषाहा बलानि भवेयुः, अस्माकं शवः अविथुरं कुर्वन्तः—न विक्षिप्तम्।
Mantra 3
प्रेष्ठं वो अतिथिं गृणीषेऽग्निं शस्तिभिस्तुर्वणिः सजोषाः । असद्यथा नो वरुणः सुकीर्तिरिषश्च पर्षदरिगूर्तः सूरिः ॥
वः प्रेष्ठतमम् अतिथिं गृणीषे—अग्निं तुर्वणिं—शस्तिभिः स्तुतं सजोशाः। यथा वरुणः सुकीर्तिः अस्मासु स्यात्; अरिगूर्तः सूरीश्च अस्मान् इषः पारयतु, प्रतिपक्षप्रतिरोधान् अतिक्रम्य।
Mantra 4
उप व एषे नमसा जिगीषोषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । समाने अहन्विमिमानो अर्कं विषुरूपे पयसि सस्मिन्नूधन् ॥
उप व एषे नमसा जिगीषोः—उषासानक्ता सु-दुघेव धेनुः। समाने अहनि विमिमानो अर्कं विषुरूपे पयसि सस्मिन्नूधन्॥
Mantra 5
उत नोऽहिर्बुध्न्यो मयस्कः शिशुं न पिप्युषीव वेति सिन्धुः । येन नपातमपां जुनाम मनोजुवो वृषणो यं वहन्ति ॥
उत नोऽहिर्बुध्न्यो मयस्कः शिशुं न पिप्युषीव वेतु सिन्धुः। येन नपातमपां जुनाम मनोजुवो वृषणो यं वहन्ति॥
Mantra 6
उत न ईं त्वष्टा गन्त्वच्छा स्मत्सूरिभिरभिपित्वे सजोषाः । आ वृत्रहेन्द्रश्चर्षणिप्रास्तुविष्टमो नरां न इह गम्याः ॥
उत न ईं त्वष्टा गन्त्वच्छा स्मत्सूरिभिरभिपित्वे सजोṣाः। आ वृत्रहेन्द्रश्चर्षणिप्रास्तुविष्टमो नरां न इह गम्याः॥
Mantra 7
उत न ईं मतयोऽश्वयोगाः शिशुं न गावस्तरुणं रिहन्ति । तमीं गिरो जनयो न पत्नीः सुरभिष्टमं नरां नसन्त ॥
उत न ईं मतयोऽश्वयोगाः शिशुं न गावस्तरुणं रिहन्ति । तमीं गिरो जनयो न पत्न्यः सुरभिष्टमं नरां नशन्त ॥
Mantra 8
उत न ईं मरुतो वृद्धसेनाः स्मद्रोदसी समनसः सदन्तु । पृषदश्वासोऽवनयो न रथा रिशादसो मित्रयुजो न देवाः ॥
उत न ईं मरुतो वृद्धसेनाः स्मद्रोदसी समनसः सदन्तु । पृषदश्वासोऽवनयो न रथा रिशादसो मित्रयुजो न देवाः ॥
Mantra 9
प्र नु यदेषां महिना चिकित्रे प्र युञ्जते प्रयुजस्ते सुवृक्ति । अध यदेषां सुदिने न शरुर्विश्वमेरिणं प्रुषायन्त सेनाः ॥
प्र नु यदेषां महिना चिकित्रे प्र युञ्जते प्रयुजस्ते सुवृक्ति । अध यदेषां सुदिने न शरुर्विश्वमेरिणं प्रुषायन्त सेनाः ॥
Mantra 10
प्रो अश्विनाववसे कृणुध्वं प्र पूषणं स्वतवसो हि सन्ति । अद्वेषो विष्णुर्वात ऋभुक्षा अच्छा सुम्नाय ववृतीय देवान् ॥
प्रोऽश्विनाववसे कृणुध्वं प्र पूषणं स्वतवसो हि सन्ति । अद्वेषो विष्णुर्वात ऋभुक्षा अच्छास्मै सुम्नाय ववृतीय देवान् ॥
Mantra 11
इयं सा वो अस्मे दीधितिर्यजत्रा अपिप्राणी च सदनी च भूयाः । नि या देवेषु यतते वसूयुर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
इयं सा वो अस्मे दीधितिर्यजत्रा अपिप्राणी च सदनी च भूयाः । नि या देवेषु यतते वसूयुर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
Frequently Asked Questions
The hymn mainly invokes Savitṛ, the divine Impeller, with a Viśvānara aspect—an all-pervading presence that enters the human assembly and the sacrifice.
The sukta widens the invocation to allied powers: Tvaṣṭṛ represents right formation and shaping, and Indra Vṛtrahan represents breaking obstacles—both supporting the sacrificer’s aim of fullness and prosperity.
Dīdhiti is the bright kindling or inner illumination—both the sacrificial flame and the awakened light of understanding—asked to become ‘breathing fullness’ and ‘seated stability’ for the worshipper.
Ask anything about Sukta 186 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.