
Sukta 1.186
Savitṛ (with Viśvānara aspect)
ഈ സൂക്തം ഒരു ക്ഷണലിതാനിയാണ്; സവിതൃനെ അവന്റെ വിശ്വാനര (“സർവ്വവ്യാപി, മനുഷ്യനിലുള്ള സർവ്വ”) ഭാവത്തിൽ, പ്രകാശിതമായ അർപ്പണധാരകളോടുകൂടെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുവാൻ വിളിക്കുന്നു; കൂടാതെ ആരാധകന്റെ പ്രചോദിത ഇച്ഛാശക്തി ചലിക്കുന്ന സമസ്ത ലോകത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായി വിപുലമാകുവാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. സ്തുതി വികസിക്കുമ്പോൾ, സഹദേവതകൾ—പ്രത്യേകിച്ച് ത്വഷ്ടൃയും വൃത്രഹൻ ഇന്ദ്രനും—പങ്കിട്ട “അഭിപിത്വ” (അന്തരംഗ വാസം/സാമീപ്യസംഗമം) എന്ന നിലയിൽ ചേർന്നു നിൽക്കുവാൻ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നു; അവർ വീര്യം, സ്ഥിരമായ സ്ഥിരത, ദീർഘകാല സമ്പത്ത് എന്നിവ ദാനമാകട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം “ദീധിതി” (ദീപ്തമായ കിൻഡിലിക്കൽ/ആന്തരിക പ്രകാശം) എന്ന പ്രതീകം നിലനിൽക്കുന്ന സാന്നിധ്യമായി ഉയരുന്നു; അതിലൂടെ അന്വേഷകൻ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ പരിശ്രമിച്ച്, ശക്തമായ വരങ്ങളുടെ സംഘത്തെ അറിയുന്നു.
Mantra 1
आ न इळाभिर्विदथे सुशस्ति विश्वानरः सविता देव एतु । अपि यथा युवानो मत्सथा नो विश्वं जगदभिपित्वे मनीषा ॥
വിദഥ (യജ്ഞസഭ)യിൽ പ്രകാശിത അർപ്പണധാരകളോടെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക; ഹേ വിശ്വാനര, ഹേ ദിവ്യ സവിതൃ, വരിക. യുവശക്തികളെന്നപോലെ നീ ഞങ്ങളിലേകിൽ ആനന്ദിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ മണീഷാ (പ്രേരിത ബുദ്ധി-ഇച്ഛ) തന്റെ യഥാർത്ഥ ഗൃഹത്തിന്റെ ആത്മീയതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സർവ്വജഗത്തെയും ആലിംഗനം ചെയ്യട്ടെ.
Mantra 2
आ नो विश्व आस्क्रा गमन्तु देवा मित्रो अर्यमा वरुणः सजोषाः । भुवन्यथा नो विश्वे वृधासः करन्त्सुषाहा विथुरं न शवः ॥
എല്ലാ ദേവന്മാരും വേഗത്തിൽ ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ—മിത്രൻ, അര്യമൻ, വരുണൻ ഒരുമിച്ച്, ഏകമനസ്സോടെ—അങ്ങനെ എല്ലാ വൃധാസ (വളർത്തുന്ന ദൈവശക്തികൾ) ഞങ്ങൾക്ക് സുഷാഹാ (ദൃഢ സഹിഷ്ണുത)യായിത്തീരട്ടെ; നമ്മുടെ ബലം അചഞ്ചലമാക്കട്ടെ—വിഥുരം (ചിതറുന്നതു) അല്ലാതെ.
Mantra 3
प्रेष्ठं वो अतिथिं गृणीषेऽग्निं शस्तिभिस्तुर्वणिः सजोषाः । असद्यथा नो वरुणः सुकीर्तिरिषश्च पर्षदरिगूर्तः सूरिः ॥
നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ ഏറ്റവും പ്രിയ അതിഥിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—അഗ്നിയെ, തുർവണി (വേഗപ്രേരകൻ)യെ—നമ്മുടെ ശസ്തി (സ്തുതി-വചനങ്ങൾ)കൊണ്ട്, സജോഷാ (ഏകരസാനന്ദസമന്വയം)യിൽ. പ്രകാശമയ കീർത്തിയുള്ള വരുണൻ ഞങ്ങളോടൊപ്പം അങ്ങനെ തന്നെയിരിക്കട്ടെ; അരിഗൂർത്ത സൂരി (സുമാർഗ്ഗദർശക ഋഷി) നമ്മെ ഇഷഃ (സമൃദ്ധിയുടെ പ്രേരണകൾ)വരെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകട്ടെ—ശത്രു പ്രതിരോധങ്ങളെ അതിക്രമിച്ച്.
Mantra 4
उप व एषे नमसा जिगीषोषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । समाने अहन्विमिमानो अर्कं विषुरूपे पयसि सस्मिन्नूधन् ॥
ഹേ ദേവന്മാരേ, നമസ്കാരത്തോടെ ഞാൻ നിങ്ങളോടടുത്തു വരുന്നു—വിജയം നേടുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച്. ഉഷസ്സും രാത്രിയും, സമൃദ്ധമായി പാലൊഴുക്കുന്ന പശുവുപോലെ. ഒരേ ദിവസത്തിൽ അവർ പ്രകാശത്തിന്റെ സ്തുതിഗാനം അളക്കുന്നു; വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളായ പാലധാരകളിൽ, അതേ അംബയിൽ.
Mantra 5
उत नोऽहिर्बुध्न्यो मयस्कः शिशुं न पिप्युषीव वेति सिन्धुः । येन नपातमपां जुनाम मनोजुवो वृषणो यं वहन्ति ॥
ഞങ്ങൾക്കായി അഹി ബുധ്ന്യൻ—ആഴത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായ, ആനന്ദശക്തിയുള്ള സർപ്പം—തന്റെ കുഞ്ഞിനെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന നദി-പശുവുപോലെ ഒഴുകി സഞ്ചരിക്കട്ടെ. അവനാൽ ഞങ്ങൾ അപാം നപാതിനെ ഉണർത്തട്ടെ; ബലവാനും മനസ്സിൽ വേഗമുള്ള ഊർജങ്ങൾ അവനെ മുന്നോട്ട് വഹിക്കുന്നു.
Mantra 6
उत न ईं त्वष्टा गन्त्वच्छा स्मत्सूरिभिरभिपित्वे सजोषाः । आ वृत्रहेन्द्रश्चर्षणिप्रास्तुविष्टमो नरां न इह गम्याः ॥
ഞങ്ങൾക്കായി ത്വഷ്ടൃ ഇവിടെ വരട്ടെ—ഞങ്ങളുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന്, പ്രകാശിതനായ നേതാക്കൾ (സൂരി) കൂടെ—ഞങ്ങളുടെ അന്തർഗൃഹത്തിൽ ആനന്ദത്തിന്റെ ഏകത്വത്തോടെ. വൃത്രഹൻ ഇന്ദ്രനും, ജനങ്ങളുടെ പൂരകനും പോഷകനുമായ, അത്യന്തം പരാക്രമിയുമായവൻ, മനുഷ്യരിടയിൽ ഞങ്ങളിലേക്കിവിടെ വരട്ടെ.
Mantra 7
उत न ईं मतयोऽश्वयोगाः शिशुं न गावस्तरुणं रिहन्ति । तमीं गिरो जनयो न पत्नीः सुरभिष्टमं नरां नसन्त ॥
ഞങ്ങളുടെ മത്യങ്ങൾ—അശ്വങ്ങളെപ്പോലെ യുക്തമായവ—പശുക്കൾ തങ്ങളുടെ കിടാവിനെ നക്കി പോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ അവനെ നക്കി പോഷിപ്പിക്കട്ടെ. വാണികൾ—ഭാര്യകൾ തങ്ങളുടെ ഭർത്താവിനെ സമീപിക്കുന്നതുപോലെ—അവന്റെ അടുക്കൽ ചേർന്നുവരട്ടെ; മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും സുഗന്ധമയനും ഏറ്റവും ആനന്ദദായകനുമായ അവനെ അവർ പ്രാപിക്കട്ടെ.
Mantra 8
उत न ईं मरुतो वृद्धसेनाः स्मद्रोदसी समनसः सदन्तु । पृषदश्वासोऽवनयो न रथा रिशादसो मित्रयुजो न देवाः ॥
വളർന്ന സൈന്യങ്ങളുള്ള മരുതർ—ദ്യാവാപൃഥിവിയോടുകൂടെ—ഒരേ മനസ്സോടെ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഇരിക്കട്ടെ. പുള്ളിയശ്വങ്ങളുള്ളവർ, വനത്തിലെ രഥങ്ങളെപ്പോലെ, ശത്രുഭക്ഷകർ, മൈത്രിയിൽ യുക്തരായ—ഈ ദേവന്മാർ ആസനം സ്വീകരിക്കട്ടെ.
Mantra 9
प्र नु यदेषां महिना चिकित्रे प्र युञ्जते प्रयुजस्ते सुवृक्ति । अध यदेषां सुदिने न शरुर्विश्वमेरिणं प्रुषायन्त सेनाः ॥
ഇപ്പോൾ തീർച്ചയായും അവരുടെ മഹിമയാൽ ഇത് വെളിവാകുന്നു: അവർ യുക്തമായ ശക്തികളെ മുന്നോട്ടു യോജിപ്പിക്കുന്നു; നന്നായി നെയ്ത സ്തുതി അവരോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു. പിന്നെ, അവരുടെ ശുഭദിനത്തിൽ, ഒരു ശരം പോലും അവരെ മുറിപ്പിക്കുകയില്ല; അവരുടെ സേനകൾ തളിച്ച് മുഴുവൻ മേഖലയെയും ചലനത്തിലാക്കുന്നു.
Mantra 10
प्रो अश्विनाववसे कृणुध्वं प्र पूषणं स्वतवसो हि सन्ति । अद्वेषो विष्णुर्वात ऋभुक्षा अच्छा सुम्नाय ववृतीय देवान् ॥
ഞങ്ങളുടെ സഹായത്തിനായി അശ്വിനന്മാരെ മുന്നോട്ടു പ്രേരിപ്പിക്കുവിൻ; സ്വശക്തിയുള്ളവരായതിനാൽ പൂഷണനെയും മുന്നോട്ടു പ്രേരിപ്പിക്കുവിൻ. വൈരമില്ലാത്ത വിഷ്ണുവും, വാതൻ (പവനദേവൻ)യും, ഋഭുക്ഷായും—ഞങ്ങളുടെ സുമ്നം (മംഗളം) നിമിത്തം ദേവന്മാരെ ഇവിടെ തിരിച്ചു വരുത്തട്ടെ.
Mantra 11
इयं सा वो अस्मे दीधितिर्यजत्रा अपिप्राणी च सदनी च भूयाः । नि या देवेषु यतते वसूयुर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
ഹേ യജത്രരായ ദേവന്മാരേ, ഇതാ—നിങ്ങളുടെ അതേ ദീധിതി (പ്രകാശ-പ്രേരണ) ഞങ്ങളിലേക്കും; അത് ഞങ്ങൾക്ക് ശ്വാസം നിറഞ്ഞ പൂർണ്ണതയും, ഇരിപ്പുറപ്പുള്ള സ്ഥിരതയും ആകട്ടെ. ഇതിലൂടെ, വസുവിനെ തേടുന്നവൻ ദേവന്മാരിൽ പരിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ദീർഘദാനു (ദീർഘകാല ദാനശക്തി) നൽകുന്ന ഈ ബലവത്തായ വൃജന (സംഘം/സേന)ത്തെ ഞങ്ങൾ അറിയട്ടെ.
The hymn mainly invokes Savitṛ, the divine Impeller, with a Viśvānara aspect—an all-pervading presence that enters the human assembly and the sacrifice.
The sukta widens the invocation to allied powers: Tvaṣṭṛ represents right formation and shaping, and Indra Vṛtrahan represents breaking obstacles—both supporting the sacrificer’s aim of fullness and prosperity.
Dīdhiti is the bright kindling or inner illumination—both the sacrificial flame and the awakened light of understanding—asked to become ‘breathing fullness’ and ‘seated stability’ for the worshipper.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.