
Sukta 1.186
Savitṛ (with Viśvānara aspect)
ఈ సూక్తం ఒక ఆహ్వానాత్మక స్తోత్ర-లితనీ; ఇందులో సవితృను ఆయన వైశ్వానర ("సర్వవ్యాపి, మనిషిలో అంతటా ఉన్నవాడు") అంశంలో, అర్పణ యొక్క ప్రకాశవంతమైన ప్రవాహాలతో కూడి యజ్ఞంలో ప్రవేశించమని పిలుస్తుంది; అలాగే ఉపాసకుని ప్రేరిత సంకల్పశక్తిని విస్తరించి, కదిలే సమస్త లోకాన్ని ఆలింగనం చేయగలిగేలా చేస్తుంది. స్తుతి విస్తరించేకొద్దీ, సహాయక దేవతలు—ప్రత్యేకంగా త్వష్టృ మరియు వృత్రహన్ ఇంద్రుడు—సామూహిక "అభిపిత్వ" (సన్నిహిత నివాసం/అంతరంగ సంగమం) లో చేరమని ఆహ్వానించబడతారు; వారు వీర్యం, స్థిరమైన స్థితి, దీర్ఘకాలిక సంపదలను ప్రసాదించాలి. చివరికి, "దీధితి" (ప్రకాశించే కిండ్లింగ్/అంతఃప్రకాశం) అనే ప్రతిమలో సూక్తం పరాకాష్ఠకు చేరుతుంది; అదే ఆధారంగా నిలిచే సాన్నిధ్యం—దాని బలంతో సాధకుడు దేవతల మధ్య శ్రమించి, వరాల బలమైన సమూహాన్ని తెలుసుకొంటాడు.
Mantra 1
आ न इळाभिर्विदथे सुशस्ति विश्वानरः सविता देव एतु । अपि यथा युवानो मत्सथा नो विश्वं जगदभिपित्वे मनीषा ॥
హే దేవ సవితా, విశ్వానరా! అన్వేషణ యజ్ఞసభ అయిన విదథంలో, ప్రకాశమయ ఇళా (ఇడా) ధారలతో మా వద్దకు రమ్ము. యువశక్తులవలె నీవు మాలో ఆనందించునట్లు; మా మనీషా—ప్రేరిత బుద్ధి—తన సత్యగృహ సాన్నిహిత్యంలో సర్వ చరజగత్తును ఆలింగనం చేయునట్లు.
Mantra 2
आ नो विश्व आस्क्रा गमन्तु देवा मित्रो अर्यमा वरुणः सजोषाः । भुवन्यथा नो विश्वे वृधासः करन्त्सुषाहा विथुरं न शवः ॥
మా వద్దకు సమస్త దేవతలు వేగంగా ముందుకు వచ్చునుగాక—మిత్రుడు, అర్యముడు, వరుణుడు—ఒకే సమ్మతిలో. అప్పుడు సమస్త వృద్ధాస (వర్ధకులు) మా కొరకు దృఢ సహనశక్తులై, మా బలం అచలంగా—చెదరని విధంగా—ఉండుగాక.
Mantra 3
प्रेष्ठं वो अतिथिं गृणीषेऽग्निं शस्तिभिस्तुर्वणिः सजोषाः । असद्यथा नो वरुणः सुकीर्तिरिषश्च पर्षदरिगूर्तः सूरिः ॥
మీ కొరకు నేను అత్యంత ప్రియ అతిథిని స్తుతిస్తున్నాను—అగ్నిని, వేగంగా ప్రేరేపించువానిని—మా శస్తి (స్తుతులు) తో, ఒకే ఆనంద సమ్మేళనంలో. ప్రకాశ కీర్తిగల వరుణుడు మా వెంట అట్లే ఉండుగాక; మరియు సుమార్గదర్శి సూరి—ఋషి—మమ్మల్ని సమృద్ధి ప్రేరణల దాకా దాటించి, శత్రు ప్రతిఘటనల పైనికి తీసుకుపోవుగాక.
Mantra 4
उप व एषे नमसा जिगीषोषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । समाने अहन्विमिमानो अर्कं विषुरूपे पयसि सस्मिन्नूधन् ॥
నేను నమస్కారంతో మీ సమీపానికి వస్తున్నాను, విజయాన్ని కోరుతూ—ఉషా మరియు రాత్రి, సుదుగ్ధ ధేనువులా (సమృద్ధిగా పాలు ఇచ్చే ఆవులా). ఒకే అహన్ (దినచక్రం) లో వారు కాంతి-స్తుతి అయిన అర్కాన్ని కొలిచి కొలిచి పంచుతారు; భిన్నరూపాలైన పాలప్రవాహాలలో, అదే ఒకే ఊధన్ (మడిలో).
Mantra 5
उत नोऽहिर्बुध्न्यो मयस्कः शिशुं न पिप्युषीव वेति सिन्धुः । येन नपातमपां जुनाम मनोजुवो वृषणो यं वहन्ति ॥
మరియు మా కొరకు అహి-బుధ్న్య—గాఢాధారమున్న, మయస్క (మంగళశక్తి) గల సర్పుడు—తన శిశువును పోషిస్తూ ప్రవహించే నది-ధేనువులా కదలుగాక. అతని ద్వారా మేము అపాం నపాత్ను జాగృతం చేయుదుము; ఆయనను మనోజువ (మనోవేగమున్న) బలవంతమైన శక్తులు ముందుకు మోసుకుపోతాయి.
Mantra 6
उत न ईं त्वष्टा गन्त्वच्छा स्मत्सूरिभिरभिपित्वे सजोषाः । आ वृत्रहेन्द्रश्चर्षणिप्रास्तुविष्टमो नरां न इह गम्याः ॥
మరియు మా కొరకు త్వష్టా మా వైపునుంచి మా వద్దకు రాగాక—దీప్తిమంతులైన సూరి (నాయకులు) తో కలిసి, మా అంతరంగ నివాసంలో ఆనంద-ఏకత్వం (సజోషా) తో. అలాగే వృత్రహన్ ఇంద్రుడు—ప్రజలను పోషించువాడు, అత్యంత పరాక్రమవంతుడు—నరుల మధ్య, ఇక్కడ మా వద్దకు రాగాక.
Mantra 7
उत न ईं मतयोऽश्वयोगाः शिशुं न गावस्तरुणं रिहन्ति । तमीं गिरो जनयो न पत्नीः सुरभिष्टमं नरां नसन्त ॥
మరియు మా మతులు—అశ్వాలవలె యోగమై—గోవులు తమ తరుణ వత్సాన్ని నాకి పోషించునట్లు అతనిని నాకి లాలించుగాక. అతనిని గిరః (వాక్కులు)—పత్నులు భర్తను చేరునట్లు—సమీపించుచున్నవి; నరులలో అత్యంత సురభి, పరమానందదాయకుడు అతడు.
Mantra 8
उत न ईं मरुतो वृद्धसेनाः स्मद्रोदसी समनसः सदन्तु । पृषदश्वासोऽवनयो न रथा रिशादसो मित्रयुजो न देवाः ॥
మరియు వృద్ధసేనులైన మరుతులు ద్యావా-పృథివితో కూడి మా వద్ద ఒకే మనస్సుతో కూర్చుందురు. పృషదశ్వాసులు (మచ్చల అశ్వాలవారు), అరణ్య రథాలవలె, శత్రుభక్షకులు, మిత్రయుజులు—ఈ దేవులు వచ్చి ఆసనం గ్రహించుగాక.
Mantra 9
प्र नु यदेषां महिना चिकित्रे प्र युञ्जते प्रयुजस्ते सुवृक्ति । अध यदेषां सुदिने न शरुर्विश्वमेरिणं प्रुषायन्त सेनाः ॥
ఇప్పుడు నిజంగా వారి మహిమచేత ఇది స్పష్టమగుచున్నది: వారు యోజితమైన తమ శక్తులను ముందుకు నియోగించుచున్నారు; సువృక్తి—సుగాథిత స్తోత్రం—వారితో పాటు సాగుచున్నది. ఆపై వారి సుదినంలో ఏ శరమూ వారిని గాయపరచలేడు; వారి సేనలు చిమ్ముచూ సమస్త క్షేత్రాన్ని కదలికలోకి నడిపించుచున్నవి.
Mantra 10
प्रो अश्विनाववसे कृणुध्वं प्र पूषणं स्वतवसो हि सन्ति । अद्वेषो विष्णुर्वात ऋभुक्षा अच्छा सुम्नाय ववृतीय देवान् ॥
మా సహాయార్థం అశ్వినౌలను ముందుకు ప్రేరేపించండి; స్వశక్తిసంపన్నుడైన పూషణుని కూడా ముందుకు ప్రేరేపించండి—ఎందుకంటే వారు స్వతఃబలవంతులు. ద్వేషరహితుడైన విష్ణువు, వాత (వాయు) మరియు ఋభుక్షా మా సుమ్నం (శుభకృప) కొరకు దేవులను ఇటువైపు తిప్పి రప్పించుగాక.
Mantra 11
इयं सा वो अस्मे दीधितिर्यजत्रा अपिप्राणी च सदनी च भूयाः । नि या देवेषु यतते वसूयुर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
యజనీయ దేవులారా, ఇది మీకొరకు ఆ ప్రకాశమయమైన దీధితి (దీప్తి/ప్రజ్వలనం)—ఇది మాకు ప్రాణవంతమైన పరిపూర్ణతగా, ఆసనస్థిరతగా ఉండుగాక. దీని ద్వారా, వసువులను కోరే సాధకుడు దేవుల మధ్య యత్నించునప్పుడు, దీర్ఘకాల దానమిచ్చే ఈ బలవంతమైన సమూహాన్ని మేము తెలిసికొందుము గాక.
The hymn mainly invokes Savitṛ, the divine Impeller, with a Viśvānara aspect—an all-pervading presence that enters the human assembly and the sacrifice.
The sukta widens the invocation to allied powers: Tvaṣṭṛ represents right formation and shaping, and Indra Vṛtrahan represents breaking obstacles—both supporting the sacrificer’s aim of fullness and prosperity.
Dīdhiti is the bright kindling or inner illumination—both the sacrificial flame and the awakened light of understanding—asked to become ‘breathing fullness’ and ‘seated stability’ for the worshipper.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.