Sukta 13
Rishi: Atharvanic seer-tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras rubric for poison-charms; specific r̥ṣi attribution depends on anukramaṇī tradition)
Devata: Viṣa (Poison) and its personified agents (Āligī, Viligī)
Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV healing charms; this verse is anuṣṭubh-like in cadence)
अथर्ववेदस्य ५.१३ सूक्तं भैषज्यरूपं विषापनोदनमन्त्रः। अत्र विषं (विषम्) बुद्धिमत्, स्वजनसम्बद्धं शत्रुभूतं बलं इव निरूप्य तस्य शैथिल्यं गमनं च आज्ञाप्यते। आलिगी-विलिगी-प्रभृतयः विषस्य रूपाणि दूताश्च, तथा ‘कृष्णं’ ‘कपिलं’ ‘निर्जलं’ इत्यादि नामभिः निर्दिश्य, नामज्ञानं वशीकरणाय प्रयुज्यते; पीडितः धनुषः ज्येव मोच्यते, बन्धनं विमोच्यते। वरुणस्य सार्वभौमं मोचनाधिकारः विषस्य निष्कासनं समर्थयति—तत् अन्तःस्थितं वा अनन्तःस्थितं वा आसक्तं वा, सर्वथा अपाक्रियते।
Mantras
Mantra 1
सर्पविषनाशनम्। द॒दिर्हि मह्यं॒ वरु॑णो दि॒वः क॒विर्वचो॑भिरु॒ग्रैर्नि रि॑णामि ते वि॒षम्। खा॒तमखा॑तमु॒त स॒क्तम॑ग्रभ॒मिरे॑व॒ धन्व॒न् नि ज॑जास ते वि॒षम्
सर्पविषनाशनम्। द्युलोक्यः कविर्वरुणो मह्यं ददाति; उग्रैर्वचोभिर्हं ते विषं निरिणामि। खातं अखातं च यत् सक्तं विषं तदग्रभम्; इव मिरो धन्वन् धावन् ते विषं निजजास।
Mantra 2
यत् ते॒ अपो॑दकं वि॒षं तत् त॑ ए॒तास्व॑ग्रभम्। गृ॒ह्णामि॑ ते मध्य॒ममु॑त्त॒मं रस॑मु॒ताव॒मं भि॒यसा॑ नेश॒दादु॑ ते
यत्तेऽपोदकं विषं तत् त एतास्वग्रभम्। गृह्णामि ते मध्यममुत्तमं रसमुतावमं; भियसा नेशदादु ते।
Mantra 3
वृषा॑ मे॒ रवो॒ नभ॑सा॒ न त॑न्य॒तुरु॒ग्रेण॑ ते॒ वच॑सा बाध॒ आदु॑ ते । अ॒हं तम॑स्य॒ नृभि॑रग्रभं॒ रसं॒ तम॑स इव॒ ज्योति॒रुदे॑तु॒ सूर्यः॑
वृषा मे रवो नभसा न तन्यतुरिव; उग्रेण ते वचसा बाधे आदु ते। अहं तमस्य नृभिरग्रभं रसं; तमस इव ज्योतिरुदेतु सूर्यः।
Mantra 4
चक्षु॑षा ते॒ चक्षु॑र्हन्मि वि॒षेण॑ हन्मि ते वि॒षम्। अहे॑ म्रि॒यस्व॒ मा जी॑वीः प्र॒त्यग॒भ्येऽतु त्वा वि॒षम्
चक्षुषा ते चक्षुर्हन्मि, विषेण ते विषं हन्मि। अहे म्रियस्व मा जीवीः; प्रत्यगभ्येतु त्वा विषम्।
Mantra 5
कैरा॑त पृश्न॒ उप॑तृण्य॒ बभ्र॒ आ मे॑ शृणु॒तासि॑ता॒ अली॑काः । मा मे॒ सख्युः॑ स्ता॒मान॒मपि॑ ष्ठाताश्रा॒वय॑न्तो॒ नि वि॒षे र॑मध्वम्
कैरा॑त पृश्न उपतृण्य बभ्र—आ मे शृणुत, असिता अलीकाः। मा मे सख्युः स्थानमपि ष्ठात; आश्रावयन्तो नि विषे रमध्वम्।
Mantra 6
अ॒सि॒तस्य॑ तैमा॒तस्य॑ ब॒भ्रोरपो॑दकस्य च । सा॒त्रा॒सा॒हस्या॒हं म॒न्योरव॒ ज्यामि॑व॒ धन्व॑नो॒ वि मु॑ञ्चामि॒ रथाँ॑ इव
असितस्य तैमातस्य बभ्रोरपोदकस्य च। सात्रासाहस्याहं मन्योरव ज्यामिव धन्वनो वि मुञ्चामि रथाँ इव।
Mantra 7
आलि॑गी च॒ विलि॑गी च पि॒ता च॑ माता॒ च॑ । वि॒द्म वः॑ स॒र्वतो॒ ब॑न्ध्वर॑साः॒ किं क॑रिष्यथ
आलिगी च विलिगी च पिता च माता च। विद्म वः सर्वतो बन्ध्वरसाः; किं करिष्यथ?
Mantra 8
उ॒रु॒गूला॑या दुहि॒ता जा॒ता दा॒स्यसि॑क्न्या । प्र॒तङ्कं॑ द॒द्रुषी॑णां॒ सर्वा॑सामर॒सं वि॒षम्
उरुगूलायाः दुहिता जाता दास्यसिक्न्याः। ददृशीणां प्रतङ्कः सर्वासाम् अरसं विषं (करोतु)।
Mantra 9
क॒र्णा श्वा॒वित् तद॑ब्रवीद् गि॒रेर॑वचरन्ति॒का। याः काश्चे॒माः ख॑नि॒त्रिमा॒स्तासा॑मर॒सत॑मं वि॒ष॑म्
कर्णा श्वावित् तदब्रवीद् गिरैरवचरन्तिका। याः काश्चेमाः खनित्रिमाः तासाम् अरसतमं विषम् (भवतु)।
Mantra 10
ता॒बुवं॒ न ता॒बुवं॒ न घेत् त्वम॑सि ता॒बुव॑म्। ता॒बुवे॑नार॒सं वि॒षम्
‘ताबुवम्’—न ‘ताबुवम्’; न गृहीत्। त्वम् असि ताबुवम्। ताबुवेन अरसं विषम् (करोतु)।
Mantra 11
त॒स्तुवं॒ न त॒स्तुवं॒ न घेत् त्वम॑सि त॒स्तुव॑म्। त॒स्तुवे॑नार॒सं वि॒षम्
‘तस्तुवम्’—न ‘तस्तुवम्’; मा त्वां गृह्णात्। त्वं तस्तुवम् असि। तस्तुवेन विषम् अरसम् (निःसारम्) कुरु।
Frequently Asked Questions
It is recited as a healing and protective charm to neutralize and expel poison—especially snake venom—by confronting it, naming its forms, and commanding it to release the victim.
Naming personified poison-agents is a ritual strategy: once identified, they are treated as exposed and controllable, so the mantra can intimidate and render them ineffective.
Its primary tool is mantra (potent speech) often paired with simple ritual supports like water-sprinkling and symbolic unbinding (loosening a cord). In practice it can accompany medical care rather than replace it.
Ask anything about Sukta 13 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.