Sukta 13
Rishi: Atharvanic seer-tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras rubric for poison-charms; specific r̥ṣi attribution depends on anukramaṇī tradition)
Devata: Viṣa (Poison) and its personified agents (Āligī, Viligī)
Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV healing charms; this verse is anuṣṭubh-like in cadence)
ಅವ 5.13 ಒಂದು ಭೈಷಜ್ಯ (ಚಿಕಿತ್ಸಾ) ಪ್ರತಿವಿಷ ಮಂತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ವಿಷವನ್ನು (ವಿಷ) ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಬಂಧುತ್ವ-ಸಂಬಂಧಿತ ಶತ್ರುಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಎದುರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿ ದೂರ ಹೋಗುವಂತೆ ಬಲವಂತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯಕ್ತೀಕೃತ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು (ಉದಾ., ಆಲಿಗೀ, ವಿಲಿಗೀ; “ಕಪ್ಪು,” “ಕಂದು,” “ನೀರಿಲ್ಲದ,” ಇತ್ಯಾದಿ) ಹೆಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗಿಸಿ, ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಲ್ಲಿನ ತಂತಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಂತೆ ಪೀಡಿತನನ್ನು “ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತದೆ.” ವರುಣನ ಅಧಿಪತ್ಯಮಯ, ಗಾಂಠ ಬಿಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವು—ವಿಷವು ಒಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರಲಿ, ನೆಲೆಸಿರದಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರಲಿ—ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷದ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
सर्पविषनाशनम्। द॒दिर्हि मह्यं॒ वरु॑णो दि॒वः क॒विर्वचो॑भिरु॒ग्रैर्नि रि॑णामि ते वि॒षम्। खा॒तमखा॑तमु॒त स॒क्तम॑ग्रभ॒मिरे॑व॒ धन्व॒न् नि ज॑जास ते वि॒षम्
ಸರ್ಪವಿಷ-ನಾಶನ. ದಿವ್ಯದ ಕವಿ ವರుణನು ನನಗೆ ದಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಉಗ್ರ ಮಂತ್ರವಚನಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ವಿಷವನ್ನು ನಾನು ದೂರ ಓಡಿಸುತ್ತೇನೆ. ತೋಡಿದ ವಿಷ, ತೋಡದ ವಿಷ, ಮತ್ತು ಅಂಟಿಕೊಂಡ ವಿಷ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೆನು; ಧನುಷ್ಯದಂತೆ ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ, ನಿನ್ನ ವಿಷವನ್ನು ನಾನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 2
यत् ते॒ अपो॑दकं वि॒षं तत् त॑ ए॒तास्व॑ग्रभम्। गृ॒ह्णामि॑ ते मध्य॒ममु॑त्त॒मं रस॑मु॒ताव॒मं भि॒यसा॑ नेश॒दादु॑ ते
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಣ, ನೀರಿಲ್ಲದ ವಿಷ—ಆದೇ ಘಾತಕವನ್ನು ನಾನು ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೆನು. ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ರಸವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಅತಿ ಕೆಳಗಿನ ರಸವನ್ನೂ ನಾನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಭಯದಿಂದ ಅದು ನಿನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರದಿರಲಿ.
Mantra 3
वृषा॑ मे॒ रवो॒ नभ॑सा॒ न त॑न्य॒तुरु॒ग्रेण॑ ते॒ वच॑सा बाध॒ आदु॑ ते । अ॒हं तम॑स्य॒ नृभि॑रग्रभं॒ रसं॒ तम॑स इव॒ ज्योति॒रुदे॑तु॒ सूर्यः॑
ನನ್ನ ಗರ್ಜನೆ ವೃಷಭ-ಬಲವಾದುದು, ಮೋಡದಿಂದ ಮಿಂಚುಗರ್ಜನೆಯಂತೆ; ಉಗ್ರ ವಚನದಿಂದ ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿನ್ನಿಂದ ದೂರ ತಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ರಸವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೆನು; ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಬೆಳಕು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಂತೆ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಲಿ.
Mantra 4
चक्षु॑षा ते॒ चक्षु॑र्हन्मि वि॒षेण॑ हन्मि ते वि॒षम्। अहे॑ म्रि॒यस्व॒ मा जी॑वीः प्र॒त्यग॒भ्येऽतु त्वा वि॒षम्
ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣನ್ನು ನಾನು ಹೊಡೆಯುತ್ತೇನೆ; ವಿಷದಿಂದ ನಿನ್ನ ವಿಷವನ್ನು ನಾನು ಹೊಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ಓ ಸರ್ಪವೇ, ಸಾಯು - ಬದುಕಬೇಡ; ಹಿಂದಕ್ಕೆ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ, ವಿಷವು ಹೋಗಲಿ.
Mantra 5
कैरा॑त पृश्न॒ उप॑तृण्य॒ बभ्र॒ आ मे॑ शृणु॒तासि॑ता॒ अली॑काः । मा मे॒ सख्युः॑ स्ता॒मान॒मपि॑ ष्ठाताश्रा॒वय॑न्तो॒ नि वि॒षे र॑मध्वम्
ಓ ಕಿರಾತ, ಓ ಚುಕ್ಕೆಯುಳ್ಳವ, ಉಪತೃಣ್ಯ, ಓ ಕಂದುಬಣ್ಣದವ - ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳು, ಓ ಕಪ್ಪುದೇಹದವರೇ, ವಂಚಕರೇ. ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ನಿಲ್ಲಬೇಡಿ; ಹಾವು ಹಾವು ಎಂದು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾ, ವಿಷದಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ನಿಮ್ಮ ವಿಹಾರವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
Mantra 6
अ॒सि॒तस्य॑ तैमा॒तस्य॑ ब॒भ्रोरपो॑दकस्य च । सा॒त्रा॒सा॒हस्या॒हं म॒न्योरव॒ ज्यामि॑व॒ धन्व॑नो॒ वि मु॑ञ्चामि॒ रथाँ॑ इव
ಕಪ್ಪು ಸರ್ಪದಿಂದ, ತೈಮಾತನಿಂದ, ಕಂದುಬಣ್ಣದವನಿಂದ, ನೀರಿಲ್ಲದವನಿಂದ, ಸಾತ್ರಾಸಾಹನ ಕೋಪದಿಂದ - ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಾಣದ ಹುರಿಯನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ, ರಥಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಂತೆ.
Mantra 7
आलि॑गी च॒ विलि॑गी च पि॒ता च॑ माता॒ च॑ । वि॒द्म वः॑ स॒र्वतो॒ ब॑न्ध्वर॑साः॒ किं क॑रिष्यथ
ಆಲಿಗೀ ಮತ್ತು ವಿಲಿಗೀ, ಹಾಗೆಯೇ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ—ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ; ಹೇ ರಸವಿಲ್ಲದ ಬಂಧುಗಳೇ, ಈಗ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲಿರಿ?
Mantra 8
उ॒रु॒गूला॑या दुहि॒ता जा॒ता दा॒स्यसि॑क्न्या । प्र॒तङ्कं॑ द॒द्रुषी॑णां॒ सर्वा॑सामर॒सं वि॒षम्
ಉರುಗೂಲೆಯ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು, ಕಪ್ಪು ದಾಸಿಯ (ಸಂತಾನ) — ದದೃಶೀಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಙ್ಕಾ; ಅವರೆಲ್ಲರ ವಿಷವು ರಸವಿಲ್ಲದದಾಗಲಿ.
Mantra 9
क॒र्णा श्वा॒वित् तद॑ब्रवीद् गि॒रेर॑वचरन्ति॒का। याः काश्चे॒माः ख॑नि॒त्रिमा॒स्तासा॑मर॒सत॑मं वि॒ष॑म्
ಕರ್ಣಾ, ಶ್ವಾವಿತ್—ಪರ್ವತದಿಂದ ಇಳಿದು ಬರುವವಳು ಹೀಗೆಂದಳು: ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೋಡಿ (ಬಿಲದಲ್ಲಿ) ಹುಟ್ಟಿದವೋ, ಅವುಗಳ ವಿಷವು ಅತ್ಯಂತ ರಸವಿಲ್ಲದದಾಗಲಿ.
Mantra 10
ता॒बुवं॒ न ता॒बुवं॒ न घेत् त्वम॑सि ता॒बुव॑म्। ता॒बुवे॑नार॒सं वि॒षम्
‘ತಾಬುವಂ’—‘ತಾಬುವಂ’ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಹಿಡಿಯದಿರಲಿ. ನೀನೇ ತಾಬುವಂ. ತಾಬುವಂ ಮೂಲಕ ವಿಷವನ್ನು ರಸವಿಲ್ಲದದಾಗಿಸು.
Mantra 11
त॒स्तुवं॒ न त॒स्तुवं॒ न घेत् त्वम॑सि त॒स्तुव॑म्। त॒स्तुवे॑नार॒सं वि॒षम्
‘ತಸ್ತುವಂ’—‘ತಸ್ತುವಂ’ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳದಿರಲಿ: ನೀನೇ ತಸ್ತುವಂ. ತಸ್ತುವಂ ಮೂಲಕ ವಿಷವನ್ನು ರಸವಿಲ್ಲದಂತೆ (ನಿಷ್ಪ್ರಾಣವಾಗಿ) ಮಾಡು.
Frequently Asked Questions
It is recited as a healing and protective charm to neutralize and expel poison—especially snake venom—by confronting it, naming its forms, and commanding it to release the victim.
Naming personified poison-agents is a ritual strategy: once identified, they are treated as exposed and controllable, so the mantra can intimidate and render them ineffective.
Its primary tool is mantra (potent speech) often paired with simple ritual supports like water-sprinkling and symbolic unbinding (loosening a cord). In practice it can accompany medical care rather than replace it.
Ask anything about Sukta 13 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
