Sukta 12
Rishi: Traditionally aligned with RV-style Agni liturgy; AV attribution varies by anukramaṇī tradition (often Angiras/Atharvanic transmission for this kanda).
Devata: Agni (with the Vasus as accompanying deities).
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (RV-liturgical style; AV often preserves RV meters in such sequences).
अयं सूक्तः अथर्ववेदे निहितः ऋग्वेदीय-शैलीयुक्तोऽग्नि-लितुर्ग्यः। अस्य प्रयोजनं जातवेदसं अग्निं प्रज्वालयितुं, मनुष्य-गृहे तं होतारं देवानां दूतं च प्रतिष्ठापयितुं च। वसुभिः सह अग्निमाहूय, ऋतेन कर्म समन्वय्य, हव्यानि देवेभ्यः सम्यक् वह्यन्ते, यज्ञः निरवरोधं प्रवर्तते, यजमानाय च समृद्धिः ऋत-व्यवस्था च उपजायते।
Mantras
Mantra 1
ऋतस्य यज्ञः। समि॑द्धो अ॒द्य मनु॑षो दुरो॒णे दे॒वो दे॒वान् य॑जसि जातवेदः । आ च॒ वह॑ मित्रमहश्चिकि॒त्वान्त्वं दू॒तः क॒विर॑सि॒ प्रचे॑ताः
ऋतस्य यज्ञः। समिद्धोऽद्य मनुषो दुरोणे, हे जातवेदः, देवो भूत्वा देवान् यजसि। आ च वह मित्रम्, अहश्चिकित्वान्; त्वं दूतः कविरसि प्रचेताः।
Mantra 2
तनू॑नपात् प॒थ ऋ॒तस्य॒ याना॒न् मध्वा॑ सम॒ञ्जन्त्स्व॑दया सुजिह्व । मन्मा॑नि धी॒भिरु॒त य॒ज्ञमृ॒न्धन् दे॑व॒त्रा च॑ कृणुह्यध्व॒रं नः
हे तनूनपात्, पथो ऋतस्य यानान् मध्वा समञ्जन् स्वदया, हे सुजिह्व। मन्मानि धीभिरुत यज्ञम् ऋन्धन्, देवत्रा च कृणुहि अध्वरं नः।
Mantra 3
आ॒जुह्वा॑न॒ ईड्यो॒ बन्द्य॒श्चा या॑ह्यग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषाः॑ । त्वं दे॒वाना॑मसि यह्व॒ होता॒ स ए॑नान् यक्षीषि॒तो यजी॑यान्
आजुह्वान ईड्यो बन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः। त्वं देवानामसि यह्व होता स एनान् यक्षीषितो यजीयान्॥
Mantra 4
प्रा॒चीनं॑ ब॒र्हिः प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्या वस्तो॑र॒स्या वृ॑ज्यते॒ अग्रे॒ अह्ना॑म्। व्युऽप्रथते वित॒रं वरी॑यो दे॒वेभ्यो॒ अदि॑तये स्यो॒नम्
प्राचीनं बर्हिः पृथिव्याः प्रदिशि अस्मिन् वस्तोः अह्नाम् अग्रे प्रास्तीर्यते। तत् वितरं वरीयो व्युप्रथते—देवेभ्यः अदितये च स्योनं शयनम्, कल्याणमासनम्।
Mantra 5
व्यच॑स्वतीरुर्वि॒या वि श्र॑यन्तां॒ पति॑भ्यो॒ न जन॑यः॒ शुम्भ॑मानाः । देवी॑र्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा दे॒वेभ्यो॑ भवत सुप्राय॒णाः
व्यचस्वतीः उर्वियाः द्वारः वि श्रयन्ताम्—पतिभ्यः शुम्भमानाः जनय इव। हे देवीर्द्वारः, बृहत्यः विश्वमिन्वाः, देवेभ्यः सुप्रायणाः भवत।
Mantra 6
आ सुष्वय॑न्ती यज॒ते उ॒पाके॑ उ॒षासा॒नक्ता॑ सदतां॒ नि योनौ॑ । दि॒व्ये योष॑णे बृह॒ती सु॑रु॒क्मे अधि॒ श्रियं॑ शुक्र॒पिशं॒ दधा॑ने
आ सुष्वयन्ती यजते उपाके—उषासा नक्ता च स्वे योनौ नि सदताम्। दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे अधि श्रियं शुक्रपिशं च दधाने।
Mantra 7
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा सुवाचा॒ मिमा॑ना य॒ज्ञं मनु॑षो॒ यज॑ध्यै । प्र॒चो॒दय॑न्ता वि॒दथे॑षु का॒रू प्रा॒चीनं॒ ज्योतिः॑ प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता॑
दैव्या होतारौ प्रथमा सुवाचौ मनुषो यजध्यै यज्ञं मिमानौ। प्रचोदयन्तौ विदथेषु कारुं प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्तौ॥
Mantra 8
आ नो॑ यज्ञं भार॑ती॒ तूय॑मे॒त्विडा॑ मनु॒ष्वदि॒ह चे॒तय॑न्ती । ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेदं स्यो॒नं सर॑स्वतीः॒ स्वप॑सः सदन्ताम्
आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विडा मनुष्वदिह चेतयन्ती। तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं स्योनं सरस्वतीः स्वपसः सदन्ताम्॥
Mantra 9
य इ॒मे द्यावा॑पृथि॒वी जनि॑त्री रू॒पैरपिं॑श॒द् भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । तम॒द्य हो॑तरिषि॒तो यजी॑यान् दे॒वं त्वष्टा॑रमि॒हय॑क्षि वि॒द्वान्
य इमे द्यावापृथिवी जनित्री रूपैरपिंशद् भुवनानि विश्वा । तमद्य होतः इषितो यजीयान् देवं त्वष्टारमिह यक्षि विद्वान् ॥
Mantra 10
उ॒पाव॑सृज॒ त्मन्या॑ सम॒ञ्जन् दे॒वानां॒ पाथ॑ ऋतु॒था ह॒वींषि॑ । वन॒स्पतिः॑ शमि॒ता दे॒वो अ॒ग्निः स्वद॑न्तु ह॒व्यं मधु॑ना घृ॒तेन॑
उपावसृज त्मन्या समञ्जन् देवानां पाथ ऋतुथा हवींषि । वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन ॥
Mantra 11
स॒द्यो जा॒तो व्यऽमिमीत य॒ज्ञम॒ग्निर्दे॒वाना॑मभवत् पुरो॒गाः । अ॒स्य होतुः॑ प्र॒शिष्यृ॒तस्य॑ वा॒चि स्वाहा॑कृतं ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः
सद्यो जातो व्यऽमिमीत यज्ञम् अग्निर्देवानामभवत् पुरोगाः । अस्य होतुः प्रशिष्यृतस्य वाचि स्वाहाकृतं हविरदन्तु देवाः ॥
Frequently Asked Questions
It is used to establish the sacred fire and begin a rite by inviting Agni (with the Vasus) to carry offerings and bring divine presence so the ritual succeeds and yields prosperity.
The Vasus represent a stable, wealth-bearing divine cohort; invoking Agni together with them frames the rite as well-founded and prosperity-oriented, not merely a private fire act.
It means the oblation has been properly transferred and “made valid” by the svāhā formula, so the gods may accept and consume it through correct priestly speech.
Ask anything about Sukta 12 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.