Sukta 13
Rishi: Atharvanic seer-tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras rubric for poison-charms; specific r̥ṣi attribution depends on anukramaṇī tradition)
Devata: Viṣa (Poison) and its personified agents (Āligī, Viligī)
Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV healing charms; this verse is anuṣṭubh-like in cadence)
AV 5.13 ఒక భైషజ్య (చికిత్సా) ప్రతివిష మంత్రం. ఇది విషాన్ని (విṣ) బుద్ధిమంతమైన, బంధుత్వ-సంబంధాలతో కూడిన శత్రు శక్తిగా ఎదుర్కొని, దానిని సడలించి వెళ్లిపోవాలని బలవంతం చేస్తుంది. విషానికి చెందిన రూపాలు, దాని వ్యక్తీకృత కార్యకర్తలు (ఉదా., ఆలిగీ, విలిగీ; “నలుపు,” “గోధుమ,” “నీరు లేని,” మొదలైనవి) పేరుపెట్టి చెప్పడం ద్వారా జ్ఞానాన్ని నియంత్రణగా మార్చి, బాణధనుస్సు నుండి తాడు విడిచినట్లుగా బాధితుణ్ని “విడిపిస్తుంది”. వరుణుని సార్వభౌమమైన, ముడులు విప్పే అధికారమే—విషం లోపల పాతుకుపోయినా, పాతుకుపోకపోయినా, అంటుకుని ఉన్నా—దానిని వెలివేయడాన్ని స్థిరపరుస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
सर्पविषनाशनम्। द॒दिर्हि मह्यं॒ वरु॑णो दि॒वः क॒विर्वचो॑भिरु॒ग्रैर्नि रि॑णामि ते वि॒षम्। खा॒तमखा॑तमु॒त स॒क्तम॑ग्रभ॒मिरे॑व॒ धन्व॒न् नि ज॑जास ते वि॒षम्
సర్పవిషనాశనం. దివ్య కవియైన వరుణుడు నాకు వరం దాత; ఉగ్ర వచనాలతో నీ విషాన్ని నేను తొలగిస్తున్నాను. తవ్వబడిన విషం, తవ్వబడని విషం, అంటుకున్న విషం—అదంతా నేను పట్టుకున్నాను; వేగంగా దూసుకెళ్లే ప్రవాహంలా పరుగెత్తి నీ విషాన్ని నలిపి నాశనం చేస్తున్నాను.
Mantra 2
यत् ते॒ अपो॑दकं वि॒षं तत् त॑ ए॒तास्व॑ग्रभम्। गृ॒ह्णामि॑ ते मध्य॒ममु॑त्त॒मं रस॑मु॒ताव॒मं भि॒यसा॑ नेश॒दादु॑ ते
నీది ఎండిపోయిన, నీరు లేని విషం ఏదైతే ఉందో—ఆ హానికరమైనదాన్నే నేను వీటితో పట్టుకున్నాను. నీ కోసం మధ్యమ రసాన్ని, ఉత్తమ రసాన్ని, ఇంకా అవమ రసాన్నికూడా నేను గ్రహిస్తున్నాను; భయంతో అది (విషం) నీ దగ్గరకు రాకూడదు, సమీపించకూడదు.
Mantra 3
वृषा॑ मे॒ रवो॒ नभ॑सा॒ न त॑न्य॒तुरु॒ग्रेण॑ ते॒ वच॑सा बाध॒ आदु॑ ते । अ॒हं तम॑स्य॒ नृभि॑रग्रभं॒ रसं॒ तम॑स इव॒ ज्योति॒रुदे॑तु॒ सूर्यः॑
నా గర్జన వృషభంలా బలమైనది, మేఘం నుంచి వచ్చే మ్రోగుడిలా; ఉగ్ర వచనంతో దానిని నీ దగ్గర నుంచి నేను తరిమివేస్తాను. మనుష్యులతో కలిసి నేను ఆ చీకటి నుంచి రసాన్ని పట్టుకున్నాను; చీకటి నుంచి వెలుగు పుట్టినట్లే సూర్యుడు ఉదయించుగాక.
Mantra 4
चक्षु॑षा ते॒ चक्षु॑र्हन्मि वि॒षेण॑ हन्मि ते वि॒षम्। अहे॑ म्रि॒यस्व॒ मा जी॑वीः प्र॒त्यग॒भ्येऽतु त्वा वि॒षम्
నా కన్నుతో నీ కన్నును కొడుతున్నాను; విషంతో నీ విషాన్నే నశింపజేస్తున్నాను. ఓ సర్పమా, చనిపో—బతకకు; ఈ విషం వెనక్కి తిరిగి నీ మీదకే పడుగాక.
Mantra 5
कैरा॑त पृश्न॒ उप॑तृण्य॒ बभ्र॒ आ मे॑ शृणु॒तासि॑ता॒ अली॑काः । मा मे॒ सख्युः॑ स्ता॒मान॒मपि॑ ष्ठाताश्रा॒वय॑न्तो॒ नि वि॒षे र॑मध्वम्
ఓ కిరాతా, ఓ పృశ్న (మచ్చలవాడా), ఓ ఉపతృణ్యా, ఓ బభ్రు (గోధుమవర్ణుడా)—నా మాట వినండి, ఓ నల్లని, మాయగాళ్లారా. నా మిత్రుని పరిధిలో క్షణమాత్రం కూడా నిలవకండి; ఫుసఫుసలాడుతూ, శబ్దం చేస్తూ, విషంలోనే కిందికి వెళ్లి మీ నివాసం చేసుకోండి.
Mantra 6
अ॒सि॒तस्य॑ तैमा॒तस्य॑ ब॒भ्रोरपो॑दकस्य च । सा॒त्रा॒सा॒हस्या॒हं म॒न्योरव॒ ज्यामि॑व॒ धन्व॑नो॒ वि मु॑ञ्चामि॒ रथाँ॑ इव
అసిత, తైమాత, బభ్రు, అలాగే అపోదక (నీరు లేని) వాటి నుండి; సాత్రాసాహుని కోపం నుండి కూడా—నేను నిన్ను విడిపిస్తాను; విల్లు నుండి జ్యా విడిచిపడినట్లు, రథాలు విడిచినట్లు.
Mantra 7
आलि॑गी च॒ विलि॑गी च पि॒ता च॑ माता॒ च॑ । वि॒द्म वः॑ स॒र्वतो॒ ब॑न्ध्वर॑साः॒ किं क॑रिष्यथ
ఆలిగీ, విలిగీ, అలాగే తండ్రి, తల్లి—మిమ్మల్ని మేము అన్ని వైపులా తెలుసుకున్నాము. సారంలేని బంధువులారా, ఇప్పుడు మీరు ఏమి చేయగలరు?
Mantra 8
उ॒रु॒गूला॑या दुहि॒ता जा॒ता दा॒स्यसि॑क्न्या । प्र॒तङ्कं॑ द॒द्रुषी॑णां॒ सर्वा॑सामर॒सं वि॒षम्
ఉరుగూలా కుమార్తెగా, నల్లని దాసీ-స్త్రీలో జన్మించినదానివి—ప్రతఙ్కా, దదృశీలలోని, వారందరిలోనూ—(ఈ) విషం రసహీనమగుగాక.
Mantra 9
क॒र्णा श्वा॒वित् तद॑ब्रवीद् गि॒रेर॑वचरन्ति॒का। याः काश्चे॒माः ख॑नि॒त्रिमा॒स्तासा॑मर॒सत॑मं वि॒ष॑म्
కర్ణా, శ్వావిత్—పర్వతం నుండి దిగివచ్చేది ఆమె ఇలా పలికింది: ఇక్కడ ఏవేవి ఉన్నాయో, నేలను తవ్వి (బుర్రల్లో) పుట్టినవో—వాటన్నిటిలోనూ విషం అత్యంత రసహీనమగుగాక.
Mantra 10
ता॒बुवं॒ न ता॒बुवं॒ न घेत् त्वम॑सि ता॒बुव॑म्। ता॒बुवे॑नार॒सं वि॒षम्
‘తాబువం’—‘తాబువం’ కాదు; (విషం) పట్టనీయకు: నీవే తాబువం. తాబువం ద్వారా (ఈ) విషం రసహీనమగుగాక.
Mantra 11
त॒स्तुवं॒ न त॒स्तुवं॒ न घेत् त्वम॑सि त॒स्तुव॑म्। त॒स्तुवे॑नार॒सं वि॒षम्
‘తస్తువం’—‘తస్తువం’ కాదు; (విషం) నిన్ను పట్టుకోనివ్వకు; నీవే ‘తస్తువం’. ‘తస్తువం’ ద్వారా ఈ విషాన్ని రసరహితంగా (నిరసంగా) చేయి.
Frequently Asked Questions
It is recited as a healing and protective charm to neutralize and expel poison—especially snake venom—by confronting it, naming its forms, and commanding it to release the victim.
Naming personified poison-agents is a ritual strategy: once identified, they are treated as exposed and controllable, so the mantra can intimidate and render them ineffective.
Its primary tool is mantra (potent speech) often paired with simple ritual supports like water-sprinkling and symbolic unbinding (loosening a cord). In practice it can accompany medical care rather than replace it.
Ask anything about Sukta 13 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.