
Sukta 9.93
Ten krótki hymn Pavamāna chwali Somę podczas jego oczyszczania, pędzącego jak szybki rumak do koryta, lśniącego i stającego się godnym ofiary. Przedstawia wyciskanie i przecedzanie jako święte „polerowanie” przez siostrzane moce, po czym Soma pomnaża obfitość, wzmacnia witalność i daje bogactwo oraz bezpieczną drogę przez życie chwalącemu.
Mantra 1
साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः । हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी ॥
Razem siostry polerują byka; dziesięć myśli niosących łuki niezachwianego. Płowy biega wokół, zrodzony ze Słońca, osiąga koryto jak szybki rumak, niosący siłę obfitości.
Mantra 2
सं मातृभिर्न शिशुर्वावशानो वृषा दधन्वे पुरुवारो अद्भिः । मर्यो न योषामभि निष्कृतं यन्त्सं गच्छते कलश उस्रियाभिः ॥
Pragnący jak dziecko przy matkach, byk jest wprowadzony w ruch z wodami, bogaty w wiele okryć. Jak młodzieniec ku dziewicy, zdąża do przygotowanego miejsca; łączy się w dzbanie ze lśniącymi strumieniami.
Mantra 3
उत प्र पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः । मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि श्रीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः ॥
I on napełnia wymiona niepokalanej Krowy; kropla, bogata w prawą mądrość, towarzyszy strumieniom. Krowy namaszczają jego głowę w misach mlekiem, jak świeżo obmytymi skarbami, napełniając go substancją i blaskiem.
Mantra 4
स नो देवेभिः पवमान रदेन्दो रयिमश्विनं वावशानः । रथिरायतामुशती पुरंधिरस्मद्र्यगा दावने वसूनाम् ॥
Daj nam, o Indu oczyszczający, wraz z bogami: bogactwo szybkie i lśniące, pożądane przez duszę. Niech gorliwa pełnia przybędzie ku nam, do dawania prawdziwych skarbów.
Mantra 5
नू नो रयिमुप मास्व नृवन्तं पुनानो वाताप्यं विश्वश्चन्द्रम् । प्र वन्दितुरिन्दो तार्यायुः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥
Teraz przybliż do nas bogactwo pełne męstwa, o oczyszczający, świeży jak wiatr, świecący dla wszystkich. Niech chwalący, o Indu, przekroczy w życiu; niech szybko o świcie przybędzie, bogaty w natchnioną substancję.
Soma is actively refined—‘the sisters’ polish the bull—while inspired thoughts marshal him like bow-bearing powers; he races toward the trough like a swift horse.
The hymn develops the ritual imagery: Soma’s streaming purification, his solar origin/brightness, and the milk-anointing that increases his fullness and auspicious substance.
Soma swells the udder of the inviolate Cow and is crowned/anointed in the bowls—an image of maximum abundance, radiance, and consecrated potency.
The poet turns to direct petition: may the purifying Indu bring manly wealth, universal shining, and help the praiser cross through life and arrive safely at dawn, rich in inspired substance.
साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः । हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी ॥उत प्र पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः । मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि श्रीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः ॥नू नो रयिमुप मास्व नृवन्तं पुनानो वाताप्यं विश्वश्चन्द्रम् । प्र वन्दितुरिन्दो तार्यायुः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥It praises Soma during the moment he is purified (pavamāna)—strained into the vessels, brightened, anointed with milk, and made ready to be offered. The hymn also asks Soma to give wealth, strength, and a protected life to the worshiper.
They are a poetic way of speaking about the refining powers involved in Soma purification—often understood as the waters, the fingers/pressing actions, or the filtering streams that ‘polish’ Soma so he becomes clear and radiant.
In Soma ritual, milk is mixed with or used to ‘anoint’ Soma in the bowls, increasing sweetness and auspiciousness. Symbolically, cows and milk represent nourishment, abundance, and the inviolate source of prosperity that Soma activates for the sacrificer.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.