Sukta 93
Sukta 9.93
Soma Pavamāna (Hari/Indu)
अयं लघुः पवमानसूक्तः सोमं शंसति—स पव्यमानः शीघ्राश्व इव द्रोणं प्रति धावति, दीप्तिमान् भवति, हविषे योग्यतां च गच्छति। अत्राभिषवः पवित्रेण च निष्यन्दनं भगिनीशक्तिभिः पवित्रं “मर्दनम्/मार्जनम्” इव पावनकर्म रूपेण निरूप्यते; ततः सोमः समृद्धिं पुष्णाति, प्राणबलं वर्धयति, स्तोतृभ्यः धनं ददाति, जीवनमार्गे च क्षेमं सुगतिं च प्रयच्छति।
Mantras
Mantra 1
साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः । हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी ॥
साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः। हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी॥
Mantra 2
सं मातृभिर्न शिशुर्वावशानो वृषा दधन्वे पुरुवारो अद्भिः । मर्यो न योषामभि निष्कृतं यन्त्सं गच्छते कलश उस्रियाभिः ॥
सं मातृभिर्न शिशुर्वावशानो वृषा दधन्वे पुरुवारो अद्भिः। मर्यो न योषामभि निष्कृतं यन्त्सं गच्छते कलश उस्रियाभिः॥
Mantra 3
उत प्र पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः । मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि श्रीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः ॥
उत प्र पिप्य ऊधरघ्न्यायाः; इन्दुः सुमेधाः धाराभिः सचते। गावः पयसा च मूष्वभि मूर्धानम् अभि श्रीणन्ति; वसुभिर्न निक्तैः—द्रविणेन तेजसा च तम् आपूरयन्ति।
Mantra 4
स नो देवेभिः पवमान रदेन्दो रयिमश्विनं वावशानः । रथिरायतामुशती पुरंधिरस्मद्र्यगा दावने वसूनाम् ॥
स नो देवेभिः पवमान रदेन्दो रयिम् अश्विनं वावशानः ददातु। रथिरायता उशती पुरंधिरस्मद् र्यगा दावने वसूनाम्—सत्यवसूनां प्रदाने।
Mantra 5
नू नो रयिमुप मास्व नृवन्तं पुनानो वाताप्यं विश्वश्चन्द्रम् । प्र वन्दितुरिन्दो तार्यायुः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥
नू नो रयिम् उप मास्व नृवन्तं पुना॒नः—वाताप्यं विश्वश्चन्द्रम्। प्र वन्दितुरिन्दो तार्यायुः; प्रातर्मक्षू धियावसुः जगम्यात्।
Frequently Asked Questions
It praises Soma during the moment he is purified (pavamāna)—strained into the vessels, brightened, anointed with milk, and made ready to be offered. The hymn also asks Soma to give wealth, strength, and a protected life to the worshiper.
They are a poetic way of speaking about the refining powers involved in Soma purification—often understood as the waters, the fingers/pressing actions, or the filtering streams that ‘polish’ Soma so he becomes clear and radiant.
In Soma ritual, milk is mixed with or used to ‘anoint’ Soma in the bowls, increasing sweetness and auspiciousness. Symbolically, cows and milk represent nourishment, abundance, and the inviolate source of prosperity that Soma activates for the sacrificer.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.