Sukta 54
Sukta 4.54
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4; hymn 4.54 commonly ascribed to Vāmadeva)
Savitṛ (solar impeller; Āditya-like power of arousing and directing)
Triṣṭubh (probable; RV 4.54 is predominantly Triṣṭubh in tradition—verify at pada-count level for critical editions)
এই সৰু সূক্তত সবিতৃক দিৱ্য প্ৰেৰক ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে উপাসনাক জাগ্ৰত কৰে, ধন-সম্পদ বণ্টন কৰে, আৰু উপাসকৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম ‘দ্ৰৱিণ’ (দ্ৰব্য, শক্তি, সমৃদ্ধি) স্থাপন কৰে। ইয়াত সবিতৃৰ সত্য প্ৰেৰণাৰ অপৰিমেয় ব্যাপ্তি জোৰ দি কোৱা হৈছে—পৃথিৱীৰ বিস্তাৰৰ পৰা আকাশৰ উচ্চতা পৰ্যন্ত। শেষত, সবিতৃৰ দিনত তিনিবাৰকৈ শুভভাগ্য জগাই তোলা প্ৰেৰণাৰ জৰিয়তে ৰক্ষা আৰু শান্তিৰ বাবে অধিক বিস্তৃত দেৱসমূহকো আহ্বান কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
अभूद्देवः सविता वन्द्यो नु न इदानीमह्न उपवाच्यो नृभिः । वि यो रत्ना भजति मानवेभ्यः श्रेष्ठं नो अत्र द्रविणं यथा दधत् ॥
এতিয়া দেৱ সৱিতা আমাৰ বাবে বন্দনীয়; এই দিনতেই মানৱৰ শক্তিসমূহে তেওঁক আহ্বান কৰিবলগীয়া। যি মানৱসকললৈ ৰত্ন-ধন ভাগ কৰি দিয়ে, তেওঁ ইয়াত আমাৰ মাজত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দ্ৰৱিণ (ধন-শক্তি) স্থাপন কৰক।
Mantra 2
देवेभ्यो हि प्रथमं यज्ञियेभ्योऽमृतत्वं सुवसि भागमुत्तमम् । आदिद्दामानं सवितर्व्यूर्णुषेऽनूचीना जीविता मानुषेभ्यः ॥
যজ্ঞযোগ্য দেৱসকলৰ বাবে প্ৰথমে তুমি অমৃতত্বৰ সৰ্বোত্তম ভাগ প্ৰৱৰ্তিত কৰিছা। তাৰ পাছত, হে সৱিতাৰ, তুমি নিৰ্ধাৰিত বিধানসমূহ উন্মোচন কৰা; সেই অনুগমনতে তুমি মানৱৰ বাবে জীৱনৰ ধাৰাসমূহ বিস্তাৰ কৰা।
Mantra 3
अचित्ती यच्चकृमा दैव्ये जने दीनैर्दक्षैः प्रभूती पूरुषत्वता । देवेषु च सवितर्मानुषेषु च त्वं नो अत्र सुवतादनागसः ॥
দৈৱ জনতাত যি আমি অচেতন বুদ্ধিৰে, ক্ষীণ দক্ষতাৰে, মানৱ-ভাবৰ চাপত যি কৰিছোঁ—হে সবিতৃ, দেৱলোকত আৰু মানুহলোকত, ইয়াত আমাক অনাঘাত (অনাগস) কৰি সঠিক গতিত প্ৰেৰণা দিয়া।
Mantra 4
न प्रमिये सवितुर्दैव्यस्य तद्यथा विश्वं भुवनं धारयिष्यति । यत्पृथिव्या वरिमन्ना स्वङ्गुरिर्वर्ष्मन्दिवः सुवति सत्यमस्य तत् ॥
দৈৱ সবিতৃৰ সেই মহিমা মাপিব নোৱাৰি—যেনে তেওঁ সমগ্ৰ ভুবন ধাৰণ কৰিব। পৃথিৱীৰ বিস্তাৰপৰা দ্যৌৰ শিখৰলৈ তেওঁৰ সত্য প্ৰেৰণা প্ৰসৱিত হয়; সেইয়েই তেওঁৰ সত্য।
Mantra 5
इन्द्रज्येष्ठान्बृहद्भ्यः पर्वतेभ्यः क्षयाँ एभ्यः सुवसि पस्त्यावतः । यथायथा पतयन्तो वियेमिर एवैव तस्थुः सवितः सवाय ते ॥
ইন্দ্ৰ-অগ্ৰগণ্য মহান পৰ্বতসমূহৰ পৰা তুমি এইসকলৰ বাবে স্থিতিপূৰ্ণ সমৃদ্ধ বাসস্থান প্ৰেৰণা দিয়া। আৰু যিদৰে পাখিধাৰীসকল উৰণত বিস্তাৰিত হয়, তেনেদৰেই—হে সবিতঃ—তোমাৰ প্ৰেৰণা অনুসাৰে সিহঁতে নিজ নিজ স্থানত স্থিত হয়।
Mantra 6
ये ते त्रिरहन्त्सवितः सवासो दिवेदिवे सौभगमासुवन्ति । इन्द्रो द्यावापृथिवी सिन्धुरद्भिरादित्यैर्नो अदितिः शर्म यंसत् ॥
হে সবিতৃ, তোমাৰ সেই ত্ৰিবিধ প্ৰেৰণা—যি দিনেদিনে ত্ৰিবাৰ সৌভাগ্য উত্পন্ন কৰে—ইন্দ্ৰে, দ্যাৱা-পৃথিৱীয়ে, জলসহ সিন্ধুৱে, আৰু আদিত্যসকলসহ অদিতিয়ে আমাক আশ্ৰয়দায়ী শান্তি (শৰ্ম) দান কৰক।
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the divine solar Impeller who awakens beings and prayers, directs right activity, and distributes “treasures” (ratna) to people according to truth (satya) and order (ṛta).
That Savitṛ’s power is vast and immeasurable, sustaining the whole world, and that his impulse can establish the best prosperity, strength, and right movement in the worshipper.
The hymn closes by widening the blessing: Savitṛ’s impulse brings good fortune, and these allied cosmic powers are invoked to grant protection (śarma) and peace as the results of that right impulsion.
Ask anything about Sukta 54 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.