
Sukta 4.54
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4; hymn 4.54 commonly ascribed to Vāmadeva)
Savitṛ (solar impeller; Āditya-like power of arousing and directing)
Triṣṭubh (probable; RV 4.54 is predominantly Triṣṭubh in tradition—verify at pada-count level for critical editions)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸೂಕ್ತವು ಸವಿತೃನನ್ನು ದಿವ್ಯ ‘ಪ್ರೇರಕ’ನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನು ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿ, ಧನ-ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿ, ಆರಾಧಕನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ‘ದ್ರವಿಣ’ (ಪದಾರ್ಥ, ಶಕ್ತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭೂಮಿಯ ವಿಶಾಲತೆಯಿಂದ ಆಕಾಶದ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಸವಿತೃನ ಸತ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆಯ ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸವಿತೃನ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರ ಬಾರಿ ಉಂಟಾಗುವ ಶುಭಪ್ರೇರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲ ದೇವವಲಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
अभूद्देवः सविता वन्द्यो नु न इदानीमह्न उपवाच्यो नृभिः । वि यो रत्ना भजति मानवेभ्यः श्रेष्ठं नो अत्र द्रविणं यथा दधत् ॥
ಈಗ ದೇವ ಸವಿತೃನು ನಮಗೆ ವಂದನೀಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಈ ದಿನದಲ್ಲೇ ಮಾನವರಿಂದ ಉಪವಾಚ್ಯ, ಆಹ್ವಾನನೀಯ. ಯಾರು ಮಾನವರಿಗೆ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ರವಿಣ (ಧನ-ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ, ಅದು ನಮಗೆ ಲಭಿಸುವಂತೆ.
Mantra 2
देवेभ्यो हि प्रथमं यज्ञियेभ्योऽमृतत्वं सुवसि भागमुत्तमम् । आदिद्दामानं सवितर्व्यूर्णुषेऽनूचीना जीविता मानुषेभ्यः ॥
ಯಜ್ಞೀಯ ದೇವರಿಗೆ ನೀನು ಮೊದಲು ಅಮೃತತ್ವದ ಪರಮ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತೀ; ನಂತರ, ಓ ಸವಿತರೇ, ನೀನು ದಾಮನ್ (ನಿಯತ ವಿಧಿ/ಮಾಪಿತ ನಿಯಮ) ಅನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತೀ, ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಜೀವಿತದ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತೀ.
Mantra 3
अचित्ती यच्चकृमा दैव्ये जने दीनैर्दक्षैः प्रभूती पूरुषत्वता । देवेषु च सवितर्मानुषेषु च त्वं नो अत्र सुवतादनागसः ॥
ದೈವೀ ಜನರಲ್ಲಿ ನಾವು ಅಚೇತನದಿಂದ—ಮಂದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ—ಏನನ್ನೇ ಮಾಡಿದರೂ, ಕ್ಷೀಣ ದಕ್ಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಾನವಸ್ವಭಾವದ ಒತ್ತಡದಿಂದ; ಹೇ ಸವಿತೃ, ದೇವರಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ, ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅನಪರಾಧಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸು.
Mantra 4
न प्रमिये सवितुर्दैव्यस्य तद्यथा विश्वं भुवनं धारयिष्यति । यत्पृथिव्या वरिमन्ना स्वङ्गुरिर्वर्ष्मन्दिवः सुवति सत्यमस्य तत् ॥
ದೈವೀ ಸವಿತೃನದು ಅಳವಡಿಸಲಾಗದು—ಅವನು ಹೇಗೆ ಸಮಸ್ತ ಭುವನವನ್ನು ಧರಿಸುವನೋ. ಭೂಮಿಯ ವಿಶಾಲತೆಯಿಂದ ದ್ಯೌದ ಶಿಖರವರೆಗೆ ಅವನ ಸತ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಅದೇ ಅವನ ಸತ್ಯ.
Mantra 5
इन्द्रज्येष्ठान्बृहद्भ्यः पर्वतेभ्यः क्षयाँ एभ्यः सुवसि पस्त्यावतः । यथायथा पतयन्तो वियेमिर एवैव तस्थुः सवितः सवाय ते ॥
ಇಂದ್ರನು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ, ಇವರಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನೀನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತೀ. ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಳ್ಳವರು ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ, ಹೇ ಸವಿತೃ, ನಿನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಂತೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
Mantra 6
ये ते त्रिरहन्त्सवितः सवासो दिवेदिवे सौभगमासुवन्ति । इन्द्रो द्यावापृथिवी सिन्धुरद्भिरादित्यैर्नो अदितिः शर्म यंसत् ॥
ಹೇ ಸವಿತೃ, ನಿನ್ನ ತ್ರಿವಿಧ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ದಿನೇದಿನೇ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸುತ್ತವೆ—ಇಂದ್ರನು, ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ, ಜಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಸಿಂಧು, ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅದಿತಿ ನಮಗೆ ಆಶ್ರಯರೂಪವಾದ ಶಾಂತಿ (ಶರ್ಮ) ನೀಡಲಿ.
Savitṛ is the divine solar Impeller who awakens beings and prayers, directs right activity, and distributes “treasures” (ratna) to people according to truth (satya) and order (ṛta).
That Savitṛ’s power is vast and immeasurable, sustaining the whole world, and that his impulse can establish the best prosperity, strength, and right movement in the worshipper.
The hymn closes by widening the blessing: Savitṛ’s impulse brings good fortune, and these allied cosmic powers are invoked to grant protection (śarma) and peace as the results of that right impulsion.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.