Rig Veda 7.7.6: Mandala 7, Sukta 7, Mantra 6

Sukta 7.7

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭhāḥ)

Devata: Agni (implicit in the hymn-cycle; the inspired fires and mantra-forging powers serve Agni/ṛta)

Chandas: Triṣṭubh (likely; 7th maṇḍala Agni hymns predominantly Triṣṭubh—exact meter should be verified by pada syllable count)

Samhita Patha (Devanagari)

एते द्युम्नेभिर्विश्वमातिरन्त मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन् । प्र ये विशस्तिरन्त श्रोषमाणा आ ये मे अस्य दीधयन्नृतस्य ॥

Recitation with translationRig Veda 7.7.6

Transliteration

eté dyumnébhir víśvam ā́tiranta mántraṃ yé vā́raṃ naryā́ atá kṣan | prá yé víśas tiránta śróṣamāṇā ā́ yé me asyá dī́dhayann ṛtásya ||

Translation

ଏମାନେ ଦ୍ୟୁମ୍ନ (ତେଜ) ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସର୍ବତ୍ର ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି—ଯେମାନେ ଇଚ୍ଛନୀୟ ଓ ନର୍ୟ (ପୁରୁଷାର୍ଥମୟ) ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା ଭାବେ ମନ୍ତ୍ର-ବାଣୀକୁ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି। ଯେମାନେ ଶୁଣିଶୁଣି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାନ୍ତି—ସେମାନେ ମୋ ଭିତରେ ଏହି ଋତର ଦର୍ଶନକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛନ୍ତି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एते: these two
• एते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्यु॒म्नेभिः: with splendors / with glories
• द्यु॒म्नेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: द्यु॒म्न (प्रातिपदिक)

• विश्वम्: all (the whole)
• विश्वम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• अतिरन्त: they crossed / they passed beyond
• अतिरन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तॄ/तॄण्) ‘to cross, pass over’

• मन्त्रम्: the sacred formulation / hymn
• मन्त्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वारम्: the enclosure / protective covering (lit. ‘ward’)
• वारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वार (प्रातिपदिक)

• नर्याः: manly, heroic
• नर्याः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: नर्य (प्रातिपदिक)

• अतक्षन्: they fashioned / they formed
• अतक्षन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तक्ष् ‘to fashion, hew, form’

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विशः: the clans / settlements
• विशः: कर्म
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• तिरन्त: they traversed / they crossed
• तिरन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तॄ/तॄण्) ‘to cross, pass through’

• श्रोषमाणाः: listening / hearkening
• श्रोषमाणाः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: √श्रु ‘to hear’ (श्रोष- as desiderative/aorist-stem in Vedic; here as participial base) + -माण (मध्यम/आत्मनेपद-वर्तमान कृदन्त)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मे: to me / of me
• मे: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दीधयन्: they caused to shine in thought / they inspired
• दीधयन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धी/√ध्या ‘to think, to set in mind, to inspire’ (Vedic intensive/causative nuance)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order / truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)