Sukta 10
Sukta 3.10
Gāthina Viśvāmitra (traditional for RV 3.10)
Agni
Gāyatrī or Trishtubh (uncertain from provided text alone; verify in critical edition)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାର୍ବଭୌମ ରାଜା ଏବଂ ଯଜ୍ଞକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହୋତା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ ଋଷିମାନେ ଓ ସାଧାରଣ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଉଭୟ ରୀତିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି; ଏବଂ ସେ ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରେରିତ “ଜ୍ୟୋତି” (ଜ୍ୟୋତୀଂଷି) ବହନ କରି, ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆହୁତି ନେଇଯାନ୍ତି ଓ ମନୁଷ୍ୟର ଶକ୍ତି ଏବଂ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
त्वामग्ने मनीषिणः सम्राजं चर्षणीनाम् । देवं मर्तास इन्धते समध्वरे ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ମନୀଷୀ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ଚର୍ଷଣୀମାନଙ୍କ ସମ୍ରାଟ୍—ଜନମାନଙ୍କ ଅଧିପତି—ରୂପେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି; ଏବଂ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ସମାଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞରେ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି।
Mantra 2
त्वां यज्ञेष्वृत्विजमग्ने होतारमीळते । गोपा ऋतस्य दीदिहि स्वे दमे ॥
ଯଜ୍ଞମାନେ, ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୁମକୁ ଋତ୍ୱିଜ୍—ଋତୁର ଯାଜକ—ରୂପେ, ଏବଂ ହୋତୃ—ଆହ୍ୱାନକ ପୁରୋହିତ—ରୂପେ ସ୍ତୁତି ସହ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି। ତୁମେ ଋତର ଗୋପା ହୋଇ, ନିଜ ସ୍ୱଦମେ (ନିଜ ଗୃହରେ) ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅ।
Mantra 3
स घा यस्ते ददाशति समिधा जातवेदसे । सो अग्ने धत्ते सुवीर्यं स पुष्यति ॥
ସେ ନିଶ୍ଚୟ—ଯେ ସମିଧା (ଇନ୍ଧନ-କାଠ) ସହିତ ଜାତବେଦସ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରେ—ହେ ଅଗ୍ନି, ସେ ସୁବୀର୍ୟର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଧାରଣ କରେ; ସେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
Mantra 4
स केतुरध्वराणामग्निर्देवेभिरा गमत् । अञ्जानः सप्त होतृभिर्हविष्मते ॥
ଅଧ୍ୱରମାନଙ୍କର କେତୁ—ଅଗ୍ନି—ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସୁନ୍ତୁ। ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣି, ସପ୍ତ ହୋତୃମାନଙ୍କ ସହିତ ହବିଷ୍ମାନ (ହବି ଅର୍ପଣକାରୀ)ଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚୁନ୍ତୁ।
Mantra 5
प्र होत्रे पूर्व्यं वचोऽग्नये भरता बृहत् । विपां ज्योतींषि बिभ्रते न वेधसे ॥
ହୋତୃସ୍ୱରୂପ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ପୂର୍ବ୍ୟ (ପ୍ରାଚୀନ) ବଚନ—ବିଶାଳ—ଆଗକୁ ଆଣ। ପ୍ରେରିତମାନଙ୍କ ଜ୍ୟୋତିଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, କର୍ମର ବିଧାତା ୱେଧସ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର।
Mantra 6
अग्निं वर्धन्तु नो गिरो यतो जायत उक्थ्यः । महे वाजाय द्रविणाय दर्शतः ॥
ଆମ ଗିରଃ (ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ) ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବର୍ଧନ କରୁ; କାରଣ ତାଙ୍କଠାରୁ ଉକ୍ଥ୍ୟଃ—ଜୟଦାୟି ସ୍ତୁତି-ଶକ୍ତି—ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ମହାନ୍ ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ଓ ଦ୍ରବିଣ (ଧନ-ପୂର୍ଣ୍ଣତା) ପାଇଁ ସେ ଆମ ପାଖରେ ଦର୍ଶତଃ—ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦୃଶ୍ୟ—ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 7
अग्ने यजिष्ठो अध्वरे देवान्देवयते यज । होता मन्द्रो वि राजस्यति स्रिधः ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ଯଜିଷ୍ଠ—ଯଜନରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଅଧ୍ୱରେ (ଯଜ୍ଞରେ) ଦେବୟତେ (ଦେବ-ଆକାଂକ୍ଷୀ ଉପାସକ) ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯଜ। ଆନନ୍ଦମୟ ହୋତୃ ହୋଇ ତୁମ ରାଜସ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ; ସ୍ରିଧଃ (ବାଧା)କୁ ଅତିକ୍ରମ କର।
Mantra 8
स नः पावक दीदिहि द्युमदस्मे सुवीर्यम् । भवा स्तोतृभ्यो अन्तमः स्वस्तये ॥
ହେ ପାବକ, ଆମ ପାଇଁ ଦୀଦିହି—ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଜ୍ୱଳ; ଆମ ଭିତରେ ଦ୍ୟୁମତ୍ ସୁବୀର୍ୟମ୍—ପ୍ରଭାମୟ ଜୟଶୀଳ ବୀର୍ୟ—ସ୍ଥାପନ କର। ସ୍ତୋତୃଭ୍ୟଃ ଅନ୍ତମଃ—ଗାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ନିକଟ ସହାୟକ—ହୋଇ ସ୍ୱସ୍ତୟେ (କଲ୍ୟାଣ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଗତି) ପାଇଁ ରୁହ।
Mantra 9
तं त्वा विप्रा विपन्यवो जागृवांसः समिन्धते । हव्यवाहममर्त्यं सहोवृधम् ॥
ଜାଗ୍ରତ ଓ ପ୍ରେରିତ, ସ୍ତୁତିପ୍ରିୟ ବିପ୍ରମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି—ହବ୍ୟବାହ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ। ଅମର୍ତ୍ୟ, ସହୋବୃଧ, ତୁମେ ଆମର ଶକ୍ତି ଓ ଧାରଣକ୍ଷମତା ବଢ଼ାଅ, ଯେପରି ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ବହନ ହୋଇପାରେ।
Frequently Asked Questions
It teaches that Agni is the central priestly power of the sacrifice—sovereign among peoples—who must be kindled and praised so he can carry offerings to the gods and make the rite effective.
Because Agni presides over the ritual community: he unites the people in worship, governs the sacrificial process as Hotṛ, and ensures the offerings reach the divine realm.
It means Agni supports and carries the inspired insights (jyotīṃṣi) of the seers—turning their prayers and illuminations into effective action within the ritual and within the worshipper.
Ask anything about Sukta 10 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.