Anuvaka 7
ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତମାଳା: ସୋମ-ସମର୍ଥିତ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ବିଜୟ (ସାତି), ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧି। ପୃଥିବୀ–ଅନ୍ତରିକ୍ଷ–ଦ୍ୟୁଲୋକ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ସଫଳତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ। ପୌରାଣିକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ରକ୍ଷାରୂପେ ଧରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ କମ୍ପିତ କରାଯାଏ। ସୋମ-ନିଷ୍ପେଷଣ ଓ ସାମୁହିକ ସ୍ତୋତ୍ରର କ୍ରିୟାଶକ୍ତି ଲାଭର ମୂଳ ଇଞ୍ଜିନ୍। ଧନ-ସୂଚକ ଭାବ: ଗୋଧନ, ଅଶ୍ୱ, ଗୃହ-ସୁରକ୍ଷା, ଏବଂ ବଣ୍ଟନୀୟ ଦାନ-ବୃଦ୍ଧି (ଗୟା)। ପ୍ରତିଯୋଗିତା/ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା, ନିନ୍ଦକ ଓ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତାକୁ ପ୍ରତିହତ କରାଯାଏ।
Suktas in Anuvaka 7
Sukta 61
AV 20.61 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦରୁ ଗ୍ରହୀତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଶ୍ରୌତ ପାଠରେ ସଂଗ୍ରହ-ଶୈଳୀର ସ୍ତୋତ୍ର ଭାବେ ପଢ଼ାଯାଏ। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସୁସଂସ୍କୃତ ପ୍ରଶଂସା (ଗୀର/ଉକ୍ଥ/ସ୍ତୋମ) ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରିବା। ଛଅଟି ମନ୍ତ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୋମ-ମଦ, ଯୁଦ୍ଧଜୟୀ ପ୍ରବଳତା, ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ରାଜତ୍ୱକୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସି ବିଜୟ, ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା, ଏବଂ ଜୀବନଧାରକ ଜଳର ଲାଭ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ। ଏହି ସୂକ୍ତର ଶକ୍ତି ପ୍ରଧାନତଃ କ୍ରିୟାତ୍ମକ—ଠିକ୍, ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ତୁତି ଦେବତାକୁ ‘ଦୀପ୍ତ’ କରେ ଏବଂ ଯଜମାନ ଓ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟକୁ ସକ୍ରିୟ କରେ।
Sukta 62
AV 20.62 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ଶୈଳୀର ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହାକୁ ଅଥର୍ବବେଦରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି; ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି vāja—ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସଫଳତା, ପୁରସ୍କାର-ଜୟ, ଏବଂ ଆହ୍ୱାନକାରୀ ଦଳର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ସାହାଯ୍ୟ ଲାଭ କରିବା। ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଲୋକ-ନିୟମ ସ୍ଥାପକ (ଆଲୋକ-ଦାତା, ବିଜୟୀ) ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି; ପରେ ସେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚତାକୁ ବ୍ୟବହାରିକ ବିଜୟରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ—ବାଧା (vṛtrāṇi) ଦୂର କରି, ଯଶ ସହ ଆଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା।
Sukta 63
AV 20.63 ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତିର ଏକ ସୂକ୍ତ (ଋଗ୍ବେଦ-ମୂଳ, ଅଥର୍ବବେଦ 20ରେ ସମାବିଷ୍ଟ) ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୌରାଣିକ ପୂର୍ବକୃତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନରେ ପ୍ରୟୋଜ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାରେ ପରିଣତ କରେ: ଶତ୍ରୁକୁ କମ୍ପିତ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଯାଚକକୁ ବିପଦ ମଧ୍ୟରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପାର କରାଯାଏ। ଏହାର ଶକ୍ତି ବାଧ୍ୟକାରୀ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ ନିହିତ—ବାଧାଦାତାମାନଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂର୍ବ ଅପମାନ ଓ “ସମୁଦ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ” ଉଦ୍ଧାର—ଯାହାକୁ ପୁନଃ ରକ୍ଷା (ଅପଦୂରୀକରଣ) ଓ ଅଭିଚାର (ବଶୀକରଣ/ଦମନ) ରୂପେ ପାଠକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଏ।
Sukta 64
AV 20.64 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ସ୍ତୁତି-ସାମଗ୍ରୀରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦୟାଳୁ, ସର୍ବଦିଗବ୍ୟାପୀ ରକ୍ଷକ ଓ ବିଜୟଦାତା ଭାବେ ନିକଟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ। ସୋମ-ଯଜ୍ଞର ଭାଷା-ପ୍ରତୀକ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଏ—ତାଙ୍କୁ “ସ୍ୱର୍ଗର ପତି” ଓ “ପୁରସ୍କାରର ପତି” ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଯେପରି ଯଜ୍ଞ-ସମୁଦାୟରେ ବଳ, ଯଶ ଓ ସ୍ଥିରତା ସଞ୍ଚିତ ହୁଏ। ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ପ୍ରୟୋଗରେ ଏହା ଶାନ୍ତି/ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତ (ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟତଃ ରକ୍ଷା) ଭାବେ କାମ କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟୀ, ବାଧାଭଞ୍ଜକ ଶକ୍ତି ସହ ସମନ୍ୱୟ କରି ଯଜମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ-ସମୃଦ୍ଧିକୁ ସ୍ଥିର କରେ।
Sukta 65
AV 20.65 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦ-ଉତ୍ସରୁ ଆସିଥିବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଯଜ୍ଞୀୟ ସମୁଦାୟକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବୀରଶକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ—ଯିଏ ଗୋଧନ ଓ ବିଜୟ ଦାନ କରନ୍ତି। ଏହା “ମଧୁର” ଉଚ୍ଚାରଣ (ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ ବାକ୍ୟ) ମାଧ୍ୟମରେ ଯଜ୍ଞର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ଫ୍ରେମ କରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଦକ୍ଷିଣା (ଯଜ୍ଞଦାନ)କୁ ଆଲୋକ ପରି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭାବେ ଉନ୍ନତ କରେ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅପରିମେୟ ଦାନକୁ ରିତିମାର୍ଗେ ଲଭ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ।
Sukta 66
AV 20.66 ହେଉଛି ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଋଗ୍ବେଦୀୟ ସ୍ତୁତି-ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରୁ ଗୃହୀତ (AV20 ରେ RV ହ୍ୟମ୍ନ-ସାମଗ୍ରୀ ଧାରଣ ଥିବାରୁ ରିଷି-ଆରୋପଣ RV-ସ୍ରୋତ ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ)। ଏହା ଦାତା ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଣ୍ଟନୀୟ ଧନ (ଗୟ), ଅଶ୍ୱ-ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବିଜୟ-ଶକ୍ତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏଠାରେ ସୁସଂଗଠିତ, ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଗଣିତ ସ୍ତୁତି ("ନବମ, ଦଶମ") ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷାକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ—ନିରୃତି (ବିପତ୍ତି/ବିନାଶ) କୁ ଝାଡ଼ି ଦେବା—ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ନିରନ୍ତର ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧୀୟ ଶୁଭ-ଭାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରେ।
Sukta 67
AV 20.67 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦ-ଉତ୍ସରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ସୋମ-ସ୍ତୁତି, ଯେଉଁଥିରେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ସୋମ ଚାପିବା ଓ ଆହୁତି ଦେବାର ସ୍ୱାଭାବିକ ଫଳ ଭାବେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବିଜୟକୁ ଦେଖାଯାଇଛି। ସୋମ-ଚାପକ ନିରାପଦ ନିବାସ, ନିତ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଧନ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ପରାଜୟ ପାଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିସ୍ତାରମାନ ଧନ ଓ ଯୁଦ୍ଧଜୟର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଦାତା ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି; ଅଗ୍ନି ହେଉଛନ୍ତି ଘୃତ-ଆହୁତି ବହନ କରୁଥିବା ଏବଂ କ୍ରିୟାକୁ ସିଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସହାୟକ ହୋତୃ। ଏହିପରି, ଏହି ସ୍ତୁତିର ଶକ୍ତି ପୌଷ୍ଟିକ (ବୃଦ୍ଧି, ସ୍ଥିରତା) ଓ ଅପୋତ୍ରପାୟିକ ("ଦ୍ୱେଷୀ"ମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରିବା) — ଶ୍ରୌତ ସୋମ-ଯାଗର ପ୍ରତିଦାନ-ନୀତିରେ ନିହିତ।
Sukta 68
ଅଥର୍ବବେଦ ୨୦.୬୮ ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ସଂଗ୍ରହ-ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା ଲାଭ କରି ବିଜୟ, ସାମାଜିକ ଏକତା ଓ ଯଜ୍ଞ-ସଫଳତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା, ସହିତ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଓ ନିନ୍ଦକମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଇବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ। ଏହି ସୂକ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ଆହ୍ୱାନ କରିବା, ତାଙ୍କର ଅବାଧ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା, ଏବଂ ବିରୋଧ (ନିନ୍ଦା, ଅପବାଦ) କୁ ଦୂରତା ଓ ପରାଜୟରେ ପରିଣତ କରି ସମୃଦ୍ଧି ଓ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ଥିର କରିବା।
Sukta 69
AV 20.69 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ମୂଳରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହାକୁ ଅଥର୍ବଣ ପ୍ରୟୋଗରେ ରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରତିଶତ୍ରୁତା-ନିବାରଣ ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏହା ସୋମଜନ୍ୟ, ସଂଗ୍ରାମଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କ ଶରୀର ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଆସୁଥିବା ଛଳ, ଘାତକ ଆଘାତ ଓ ଆକ୍ରମଣକୁ ପଛେଇ ଦେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ପ୍ରୟୋଗରେ ଏହା ଏକ ରକ୍ଷା-ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ କାମ କରେ—ବିଜୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା, ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଆବରଣ ଦେଇ ରକ୍ଷା କରିବା, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାର୍ବଭୌମ ଶକ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ମାନବ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶତ୍ରୁତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରାଇବା।
Sukta 70
AV 20.70 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ଶୈଳୀରୁ ଗ୍ରହୀତ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହାକୁ ଅଥର୍ବଣୀୟ ପ୍ରୟୋଗରେ ବିଜୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ମନ୍ତ୍ର-ଚର୍ମ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏହା ପୃଥିବୀ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ—ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ସାତି—ଜିତ, ଲାଭ/ଅଧିଗ୍ରହଣ ଓ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ—ଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ସୁକ୍ତର ଶକ୍ତି ଏଥିରେ ଯେ, ସୁସଂଗଠିତ ଗିରସ୍ (ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ) ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟକୁ ନିଜ ପକ୍ଷରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରି ଯଜ୍ଞ-ମଣ୍ଡଳରେ ଆକର୍ଷିତ କରାଯାଏ, ଏବଂ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଜନମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କ ସମର୍ଥନକୁ ନିଜ ଦିଗକୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଏ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.