Sukta 64
Rishi: RV-derived Indra hymn material (anukramaṇī confirmation needed).
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm metrically)
AV 20.64 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ସ୍ତୁତି-ସାମଗ୍ରୀରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦୟାଳୁ, ସର୍ବଦିଗବ୍ୟାପୀ ରକ୍ଷକ ଓ ବିଜୟଦାତା ଭାବେ ନିକଟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ। ସୋମ-ଯଜ୍ଞର ଭାଷା-ପ୍ରତୀକ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଏ—ତାଙ୍କୁ “ସ୍ୱର୍ଗର ପତି” ଓ “ପୁରସ୍କାରର ପତି” ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଯେପରି ଯଜ୍ଞ-ସମୁଦାୟରେ ବଳ, ଯଶ ଓ ସ୍ଥିରତା ସଞ୍ଚିତ ହୁଏ। ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ପ୍ରୟୋଗରେ ଏହା ଶାନ୍ତି/ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତ (ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟତଃ ରକ୍ଷା) ଭାବେ କାମ କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟୀ, ବାଧାଭଞ୍ଜକ ଶକ୍ତି ସହ ସମନ୍ୱୟ କରି ଯଜମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ-ସମୃଦ୍ଧିକୁ ସ୍ଥିର କରେ।
Mantras
Mantra 1
एन्द्र॑ नो गधि प्रि॒यः स॑त्रा॒जिदगो॑ह्यः । गि॒रिर्न वि॒श्वत॑स्पृ॒थुः पति॑र्दि॒वः
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ—ପ୍ରିୟ, ମଙ୍ଗଳକର; ସଦା ବିଜୟୀ, ଲୁଚିପାରିବା ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରଶସ୍ତ ପର୍ବତ ପରି, ତୁମେ ଦ୍ୟୌର ପତି।
Mantra 2
अ॒भि हि स॑त्य सोमपा उ॒भे ब॒भूथ॒ रोद॑सी । इन्द्रासि॑ सुन्व॒तो वृ॒धः पति॑र्दि॒वः
ହେ ସତ୍ୟ ସୋମପା, ତୁମେ ଉଭୟ ଲୋକକୁ ଆବୃତ କରିଛ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପିଷୁଥିବା ଜନ ପାଇଁ ତୁମେ ବୃଷଭସଦୃଶ ପୋଷକ—ଦ୍ୟୌର ପତି।
Mantra 3
त्वं हि शश्व॑तीना॒मिन्द्र॑ द॒र्ता पु॒रामसि॑ । ह॒न्ता दस्यो॒र्मनो॑र्वृ॒धः पति॑र्दि॒वः
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଦୁର୍ଗମାନଙ୍କର ଭେଦକ (ଦର୍ତା) ଅଟ। ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କର ସଂହାରକ, ମନୁଙ୍କର ରକ୍ଷକ-ବୀର, ଏବଂ ଦ୍ୟୌ (ସ୍ୱର୍ଗ)ର ପତି।
Mantra 4
एदु॒ मध्वो॑ म॒दिन्त॑रं सि॒ञ्च वा॑ध्वर्यो॒ अन्ध॑सः । एवा हि वी॒र स्तव॑ते स॒दावृ॑धः
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ମଧୁମୟ ସୋମରସରୁ ଅଧିକ ମଦକାରୀ ଅଂଶକୁ ଢାଳ; ଅନ୍ଧସକୁ ସିଞ୍ଚ। କାରଣ, ହେ ବୀର, ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସେଇ ଏଭଳି ଭାବେ ସ୍ତୁତ ହୁଏ।
Mantra 5
इन्द्र॑ स्थातर्हरीणां॒ नकि॑ष्टे पू॒र्व्यस्तु॑तिम्। उदा॑नंश॒ शव॑सा॒ न भ॒न्दना॑
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୋର ହରି (ତାମ୍ର-ହଳଦିଆ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତୋର ପୂର୍ବତନ ସ୍ତୁତିକୁ କେହି ପ୍ରାପ୍ତ କରିନାହିଁ। ତୁ ନିଜ ଶବଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛୁ—ଭଙ୍ଗା ଦୁର୍ବଳ ଭଳି ନୁହେଁ।
Mantra 6
तं वो॒ वाजा॑नां॒ पति॒महू॑महि श्रव॒स्यवः॑ । अप्रा॑युभिर्य॒ज्ञेभि॑र्वावृ॒धेन्य॑म्
ହେ ଶ୍ରବସ୍ୟବଃ (କୀର୍ତ୍ତି-ଆକାଂକ୍ଷୀମାନେ), ବାଜ (ପୁରସ୍କାର) ମାନଙ୍କର ପତି ତାଙ୍କୁ ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ଅପ୍ରାୟୁଭିଃ—ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆମେ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛୁ।
Frequently Asked Questions
For paustika increase—strength, victory, success, and fame—by invoking Indra as a close, benevolent protector and giver of prizes; it can also be used secondarily for protection (rakṣā).
No. The hymn uses Soma language because it is RV-derived Indra praise, but in Atharvavedic standalone use it can be recited without substances; optional water for peace or a simple lamp may be added as customary supports.
That praise and sustained invocation ‘increase’ Indra (sadā-vṛdh), and an increased Indra grants tangible outcomes—victory, vāja (vigor/prize), and śravas (reputation)—while providing broad, stabilizing protection.
Ask anything about Sukta 64 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
