Sukta 63
Rishi: Traditionally Indra-stuti material; in AV 20 many hymns are RV-derived; specific r̥ṣi attribution follows the RV source-hymn lineage (requires padapāṭha/anukramaṇī confirmation).
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (likely; requires metrical confirmation against the RV original)
AV 20.63 ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତିର ଏକ ସୂକ୍ତ (ଋଗ୍ବେଦ-ମୂଳ, ଅଥର୍ବବେଦ 20ରେ ସମାବିଷ୍ଟ) ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୌରାଣିକ ପୂର୍ବକୃତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନରେ ପ୍ରୟୋଜ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାରେ ପରିଣତ କରେ: ଶତ୍ରୁକୁ କମ୍ପିତ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଯାଚକକୁ ବିପଦ ମଧ୍ୟରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପାର କରାଯାଏ। ଏହାର ଶକ୍ତି ବାଧ୍ୟକାରୀ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ ନିହିତ—ବାଧାଦାତାମାନଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂର୍ବ ଅପମାନ ଓ “ସମୁଦ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ” ଉଦ୍ଧାର—ଯାହାକୁ ପୁନଃ ରକ୍ଷା (ଅପଦୂରୀକରଣ) ଓ ଅଭିଚାର (ବଶୀକରଣ/ଦମନ) ରୂପେ ପାଠକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
इ॒मा नु कं॒ भुव॑ना सीषधा॒मेन्द्र॑श्च॒ विश्वे॑ च दे॒वाः । य॒ज्ञं च॑ नस्त॒न्वं च प्र॒जां चा॑दि॒त्यैरिन्द्रः॑ स॒ह ची॑क्लृपाति
ଏବେ ଆମେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁସଂଯୋଜିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା—ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ। ଆମର ଯଜ୍ଞ, ଆମର ତନୁ (ଦେହ), ଏବଂ ଆମର ପ୍ରଜା—ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 2
आ॒दि॒त्यैरिन्द्रः॒ सग॑णो म॒रुद्भि॑र॒स्माकं॑ भूत्ववि॒ता त॒नूना॑म्। ह॒त्वाय॑ दे॒वा असु॑रा॒न् यदाय॑न् दे॒वा दे॑व॒त्वम॑भि॒रक्ष॑माणाः
ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର—ନିଜ ଗଣ ସହ, ମରୁତମାନଙ୍କ ସହ—ଆମ ପାଇଁ ଆମ ଶରୀରମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ନିଜ ଦେବତ୍ୱକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
Mantra 3
प्र॒त्यञ्च॑म॒र्कम॑नयं॒ छची॑भि॒रादित् स्व॒धामि॑षि॒रां पर्य॑पश्यन्। अ॒या वाजं॑ दे॒वहि॑तं सनेम॒ मदे॑म श॒तहि॑माः सु॒वीराः॑
ଶଚୀ (ଛଚୀ)ର ଚତୁର କଳାଦ୍ୱାରା ସେ ଦୀପ୍ତ କିରଣକୁ ପଛକୁ ନେଇଗଲା; ପରେ ନିଜ ସ୍ୱଧା—ନିଜସ୍ୱ ଶକ୍ତି—ତୀବ୍ରଗତିରେ ପ୍ରକାଶ କଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ତାହାକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ। ଏହି ଉପାୟରେ ଦେବମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଥିବା ବାଜ (ବିଜୟ-ପୁରସ୍କାର) ଆମେ ଲାଭ କରୁ; ଏବଂ ଶତ ଶୀତକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସୁବୀର—ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଓ ବୀରମାନଙ୍କ ସହ—ଆନନ୍ଦିତ ରୁହୁ।
Mantra 4
य एक॒ इद् वि॒दय॑ते॒ वसु॒ मर्ता॑य दा॒शुषे॑ । ईशा॑नो॒ अप्र॑तिष्कुत॒ इन्द्रो॑ अ॒ङ्ग
ଯେ ଏକାକୀ ଦାନ କରିଥିବା ମର୍ତ୍ୟକୁ ବସୁ (ଧନ) ଜିତାଇ ଏବଂ ବଣ୍ଟନ କରିଦେଇପାରେ—ସର୍ବାଧିପତି, ଅପ୍ରତିଷ୍କୁତ (ଅଖଣ୍ଡନୀୟ, ଅପ୍ରତିବାଦ୍ୟ)—ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଇନ୍ଦ୍ର।
Mantra 5
क॒दा मर्त॑मरा॒धसं॑ प॒दा क्षुम्प॑मिव स्फुरत्। क॒दा नः॑ शुश्रव॒द् गिर॒ इन्द्रो॑ अ॒ङ्ग
କେବେ ସେ ମର୍ତ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟକୁ ପାଦଦ୍ୱାରା—ଯେପରି ଠୁଠକୁ ଲାତ ମାରି ହଟାଯାଏ—ଠେଲି ଦେଇ ତ୍ୟାଗ କରିବ? କେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ସତ୍ୟରେ ଆମ ଗିରା (ବାଣୀ) ଶୁଣିବେ?
Mantra 6
यश्चि॒द्धि त्वा॑ ब॒हुभ्य॒ आ सु॒तावां॑ आ॒विवा॑सति । उ॒ग्रं तत् प॑त्यते॒ शव॒ इन्द्रो॑ अ॒ङ्ग
କାରଣ ଅନେକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ କେହି—ସୋମ ଚିପି—ତୁମକୁ ଡାକି ପୂଜା-ସେବା କରେ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ସେଇ ଉଗ୍ର ଶକ୍ତି ଅଧିପତ୍ୟ ପାଇଁ ପତିରୂପେ ପତିତ ହୁଏ; ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ହିଁ, ସତ୍ୟରେ।
Mantra 7
य इ॑न्द्र सोम॒पात॑मो॒ मदः॑ शविष्ठ॒ चेत॑ति । येना॒ हंसि॒ न्य॑१त्त्रिणं॒ तमी॑महे
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମପାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ମହାବଳୀ! ଯେ ଆନନ୍ଦ-ଉନ୍ମାଦ (ମଦ) ଶକ୍ତିରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ‘ଭକ୍ଷକ’ (Devourer)କୁ ନିମ୍ନେ ପତିତ କର—ସେଇ ଆମେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ; ସେଇ ପାଇଁ ଆମେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ।
Mantra 8
येना॒ दश॑ग्व॒मध्रि॑गुं वे॒पय॑न्तं॒ स्वर्णरम्। येना॑ समु॒द्रमावि॑था॒ तमी॑महे
ଯେ ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ଦଶଗ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଅଧ୍ରିଗୁକୁ କମ୍ପିତ କରାଇଲ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣରକୁ ଥରଥର କରାଇଲ; ଯେ ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ସମୁଦ୍ର ପାର କରି ସହାୟତା କଲ—ସେଇ ତୁମକୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ।
Mantra 9
येन॒ सिन्धुं॑ म॒हीर॒पो रथां॑ इव प्रचो॒दयः॑ । पन्था॑मृ॒तस्य॒ यात॑वे॒ तमी॑महे
ଯେ ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ସିନ୍ଧୁର ମହାନ ଜଳଧାରାକୁ, ଯେପରି ରଥକୁ ଚାଳାଯାଏ, ସେପରି ଆଗେଇ ଚାଳିତ କର; ଋତର ପଥରେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଏକ ପଥ ଗଢ଼ିବାକୁ—ତୁମକୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ।
Frequently Asked Questions
It is used for protection and coercive removal of obstruction—asking Indra to guard the body, make opponents tremble, and clear a path through danger.
No. The mantra-text itself does not prescribe substances; it works primarily through Indra-stuti and precedent-deed invocation (calling the same power ‘again’ for the present need).
The ‘sea’ functions as a model of extreme peril or liminal crossing; by recalling Indra’s rescue there, the reciter seeks safe transit through whatever danger they face now (journey, conflict, crisis).
Ask anything about Sukta 63 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
