Sukta 83
Sukta 8.83
Devas / Ādityas (collective divine powers; opening of a hymn that soon names Varuṇa, Mitra, Aryaman)
हे सूक्त समष्टि देवतांना—विशेषतः सार्वभौम आदित्यांना (वरुण, मित्र, अर्यमन्)—आवाहन करते. उपासक अंतर्गत व बाह्य सामर्थ्यासाठी स्वतः निवडलेल्या विशाल, रक्षणकारी सहाय्यरूप (अवः) त्यांना हाक मारतो. त्यांच्या जागृत चेतनेचे, नैतिक/धर्माधिष्ठित शासनाचे आणि दुष्टतेला परावृत्त करण्याच्या शक्तीचे स्तवन करून, शेवटी इंद्राच्या नेतृत्वाखालील उदार दिव्य समुदायाला उद्देशून हे सूक्त समाप्त होते.
Mantras
Mantra 1
देवानामिदवो महत्तदा वृणीमहे वयम् । वृष्णामस्मभ्यमूतये ॥
देवांची ती महान् सहायता—खरोखरच—आम्ही आमच्यासाठी निवडतो, जेणेकरून वृष्ण (बल-शक्ती) आमच्या आत, आमच्या ऊति (रक्षा-सहाय्य) म्हणून येवोत.
Mantra 2
ते नः सन्तु युजः सदा वरुणो मित्रो अर्यमा । वृधासश्च प्रचेतसः ॥
वरुण, मित्र, अर्यमा—वृद्धिदाते आणि प्रचेतस (जागृत-चेतना असलेले)—ते सदैव आमचे युज (जोडलेले) सहचर होवोत.
Mantra 3
अति नो विष्पिता पुरु नौभिरपो न पर्षथ । यूयमृतस्य रथ्यः ॥
हे निवासाधिपतीहो, अनेक नौकांनी जसे पाणी पार करतात तसे आम्हांला या पारून त्या पार नेऊन जा. तुम्हीच ऋत (सत्य-व्यवस्था) चे रथी आहात.
Mantra 4
वामं नो अस्त्वर्यमन्वामं वरुण शंस्यम् । वामं ह्यावृणीमहे ॥
हे अर्यमन्, आमच्यासाठी कल्याणकारी व वरणीय असे होवो; हे वरुणा, आमच्यासाठी प्रशंस्य/घोष्य असे ते कल्याण होवो. होय, त्याच कल्याणाची आम्ही निवड करून अंतरी स्वीकार करतो.
Mantra 5
वामस्य हि प्रचेतस ईशानाशो रिशादसः । नेमादित्या अघस्य यत् ॥
कारण, हे प्रचेतस्, तुम्ही वांछित कल्याणाचे स्वामी, अहिताचे संहारक आहात. हे आदित्यहो, अघ (पाप/दुष्टता) च्या आघातापुढे तुम्ही झुकत नाही.
Mantra 6
वयमिद्वः सुदानवः क्षियन्तो यान्तो अध्वन्ना । देवा वृधाय हूमहे ॥
हे सुदानवो! आम्ही खरोखरच—निवास करत असो वा मार्गावरून प्रवास करत असो—हे देवांनो, आमच्या वृद्धी व उन्नतीसाठी तुम्हांला हाक देतो.
Mantra 7
अधि न इन्द्रैषां विष्णो सजात्यानाम् । इता मरुतो अश्विना ॥
हे इंद्रा, आणि हे विष्णो! या (दिव्य) शक्तींच्या सजातीय बंधुत्व/कुल-संबंधावर आम्हांला अधिष्ठित करा; आणि हे मरुतांनो, हे अश्विनौ, इथे या—आमच्या गतीचे शासन करण्यासाठी.
Mantra 8
प्र भ्रातृत्वं सुदानवोऽध द्विता समान्या । मातुर्गर्भे भरामहे ॥
हे सुदानवो! आम्ही भ्रातृत्वभाव पुढे वाढवितो—पुन्हा पुन्हा, समान एकत्वात—जणू मातृगर्भात धारण झाल्यासारखे, एकाच सुसंवादात घडण्यासाठी.
Mantra 9
यूयं हि ष्ठा सुदानव इन्द्रज्येष्ठा अभिद्यवः । अधा चिद्व उत ब्रुवे ॥
तुम्हीच खरोखर सुदानव—इंद्राला ज्येष्ठ व अग्रणी मानून—दीप्तिमान स्वर्गाकडे उर्ध्वगामी होत जाणारे; म्हणूनच मी तुम्हांला हे वचनही म्हणतो.
Frequently Asked Questions
The hymn begins with the collective Devas and quickly emphasizes the Ādityas—especially Varuṇa, Mitra, and Aryaman—then closes by addressing the Deva-host with Indra as leader.
The worshipper ‘chooses’ the Gods’ vast help for protection, inner strength, and freedom from harmful and evil influences, trusting the Ādityas’ moral and cosmic guardianship.
It is suited for recitation in a fire offering or daily prayer for protection and clarity—invoking the Ādityas for lawful order and Indra-like courage to overcome obstacles.
Ask anything about Sukta 83 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.