Sukta 24
Sukta 7.24
Vasiṣṭha
Indra
Triṣṭubh (probable)
हे लघु इंद्रसूक्त अनेकदा आवाहन केलेल्या प्रभू इंद्राला यज्ञातील सिद्ध आसनावर येण्याचे निमंत्रण देते. तो आपल्या शक्तींनीसह यावा, ब्रह्मन् (पवित्र वाणी)मध्ये आनंद मानावा आणि विजयशक्तीने उपासकांना बळ द्यावे, अशी विनंती आहे. कवी संरक्षण, अवकाशविस्तार (दडपण/अडथळ्यांचे निरसन), संपत्ती, तसेच उदार यजमानांना व वीर संततीला टिकवून धरणारी प्रेरक ऊर्जा यांची याचना करतो. शेवटी इंद्र व त्याच्या संलग्न दैवी सहाय्यकांच्या अधीन चिरस्थायी कल्याण (स्वस्ति) लाभो, अशी प्रार्थना करून सूक्त समाप्त होते.
Mantras
Mantra 1
योनिष्ट इन्द्र सदने अकारि तमा नृभिः पुरुहूत प्र याहि । असो यथा नोऽविता वृधे च ददो वसूनि ममदश्च सोमैः ॥
हे इंद्रा, तुझ्या सदनात तुझ्यासाठी आसन—तुझ्या प्राकट्याची योनि—सिद्ध केली आहे; हे पुरुहूत, नरांसह तेथे पुढे ये. तू आमच्या वृद्धीसाठी रक्षक हो, वसू/संपत्ती दे, आणि सोमांनी प्रमुदित हो.
Mantra 2
गृभीतं ते मन इन्द्र द्विबर्हाः सुतः सोमः परिषिक्ता मधूनि । विसृष्टधेना भरते सुवृक्तिरियमिन्द्रं जोहुवती मनीषा ॥
हे इंद्रा, द्विबर्हा—दुप्पट सामर्थ्याने पिळलेला—सोम, ज्याचे मधुर रस सर्वत्र परिषिक्त आहेत, तुझे मन धरून बांधून ठेवतो. समृद्धीच्या धारांना मुक्त करणारी ही सुवृक्ति—सुयोग्य वाणी—पुढे सरकते; ही मनीषा इंद्राला हर्ष व वृद्धीसाठी आह्वान करते.
Mantra 3
आ नो दिव आ पृथिव्या ऋजीषिन्निदं बर्हिः सोमपेयाय याहि । वहन्तु त्वा हरयो मद्र्यञ्चमाङ्गूषमच्छा तवसं मदाय ॥
हे ऋजीषिन् (इंद्रा)! द्युलोकातून आणि पृथ्वीवरून आमच्याकडे ये; सोमपानासाठी या बर्हि (यज्ञासन)ावर ये. तुझे हरि (तांबूस) अश्व तुला इथे घेऊन येवोत—आमच्या आङ्गूष (प्रेरित स्तुतीगान)ाकडे—हे बलवान, मद (परमानंद/उन्माद)ासाठी.
Mantra 4
आ नो विश्वाभिरूतिभिः सजोषा ब्रह्म जुषाणो हर्यश्व याहि । वरीवृजत्स्थविरेभिः सुशिप्रास्मे दधद्वृषणं शुष्ममिन्द्र ॥
हे हर्यश्व इंद्रा! सर्व ऊती (सहाय्ये) घेऊन, सजोषा (एकाच भावाने) ब्रह्म (पवित्र वचन/स्तुती) जपत-आनंदित होत आमच्याकडे ये. हे सुशिप्र (सुंदर ओठांचा)! स्थिर/बलवान जनांसह विस्तीर्ण अवकाश करून, आमच्यात वृषण (वृषभसदृश) बल आणि तीव्र शुष्म (प्रचंड पराक्रम) धारण कर, हे इंद्रा.
Mantra 5
एष स्तोमो मह उग्राय वाहे धुरीवात्यो न वाजयन्नधायि । इन्द्र त्वायमर्क ईट्टे वसूनां दिवीव द्यामधि नः श्रोमतं धाः ॥
हा स्तोम महान व उग्रासाठी—वाहकासाठी—धुरीवात्य (जुव्यात जुडलेल्या) अश्वासारखा, बल-समृद्धीसाठी प्रेरित होऊन स्थापन केला आहे. हे इंद्रा! हा अर्क (स्तुति-ऋचा) तुझ्याकडे वसू (धन) मागतो; आमच्यासाठी द्युलोकासारखी उंच, द्यौ (प्रकाशमय लोक)ावर अधिष्ठित अशी श्रवणीय कीर्ती/प्रसिद्धी स्थापन कर.
Mantra 6
एवा न इन्द्र वार्यस्य पूर्धि प्र ते महीं सुमतिं वेविदाम । इषं पिन्व मघवद्भ्यः सुवीरां यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
अशाच, हे इंद्रा, आमच्यासाठी श्रेष्ठ वर्य (वरणीय) ऐश्वर्यांची पूर्ती कर; तुझी महान् सुमती (सद्बुद्धी/अनुग्रह) आम्ही प्राप्त करू. दानशील मघवत् जनांसाठी सुवीर (वीर्यसमृद्ध) इषा (प्रेरणा/पोषक शक्ती) वाढव; आणि तुम्ही आम्हांस सदा स्वस्तिभिः (कल्याणांनी) रक्षित करा.
Frequently Asked Questions
The hymn invites Indra to the ritual seat and asks him to protect the community, widen their space (remove pressures and obstacles), and grant strength, wealth, and well-being.
It describes the sacrificial place as a prepared dwelling for Indra’s presence—an established locus where praise and offerings can effectively draw the deity and his powers.
The closing prayer can include Indra together with his accompanying helpers (often envisioned as allied divine powers such as the Maruts or protective forces), asking collective guardianship through svasti.
Ask anything about Sukta 24 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.