
Sukta 7.25
Vasiṣṭha
Indra
Triṣṭubh
वसिष्ठाचे हे सहा ऋचांचे त्रिष्टुभ स्तोत्र, रणात अग्रणी असलेल्या उग्र रक्षक इंद्राला आवाहन करते; त्याची वज्रविद्युत्-शक्ती सैन्याला स्थिर ठेवून विजय निश्चित करते. कवी इंद्राला एकाग्र राहण्याची विनंती करतो, दिवसेंदिवस टिकणारा आश्रय व संरक्षण देण्याची, आणि उपासकांना समृद्धी, बळ व कल्याणाने परिपूर्ण करण्याची प्रार्थना करतो.
Mantra 1
आ ते मह इन्द्रोत्युग्र समन्यवो यत्समरन्त सेनाः । पताति दिद्युन्नर्यस्य बाह्वोर्मा ते मनो विष्वद्र्यग्वि चारीत् ॥
हे उग्र इंद्रा, तुझ्या महान् सहाय्यासाठी, जेव्हा सेना संग्रामात भिडण्यासाठी जमतात, तेव्हा त्या एकाच आवेगात एकत्र होतात. नर्य (वीर) जनाच्या बाहूंमधून विद्युत् उडी घेते; तुझे मन सर्व दिशांना तिरकसपणे भटकू नये.
Mantra 2
नि दुर्ग इन्द्र श्नथिह्यमित्राँ अभि ये नो मर्तासो अमन्ति । आरे तं शंसं कृणुहि निनित्सोरा नो भर सम्भरणं वसूनाम् ॥
दुर्ग (कठीण मार्ग/संकट) मध्ये, हे इंद्रा, आमच्यावर झडप घालून आम्हांस क्षीण करू पाहणाऱ्या त्या अमित्रांना चिरडून टाक. निंदकाचा तो शंस (आक्रोश/दोषारोप) दूर कर; आणि आमच्यासाठी वसूंंचे सम्भरण—धनांचा संचय, ऐश्वर्यांचा समाहार—आणून दे.
Mantra 3
शतं ते शिप्रिन्नूतयः सुदासे सहस्रं शंसा उत रातिरस्तु । जहि वधर्वनुषो मर्त्यस्यास्मे द्युम्नमधि रत्नं च धेहि ॥
हे शिप्रिन्! सुदास (सत्-दाता) यासाठी तुझ्या शंभर सहाय्ये असोत; सहस्र स्तुतिवचने असोत, आणि तुझी दान-रतीही असो. जो मर्त्य घाव घालण्यास उद्यत आहे, त्याचे वध-शस्त्र तू नष्ट कर; आणि आमच्यात द्युम्न (तेजस्वी महिमा) व रत्न-धन अधिष्ठित कर.
Mantra 4
त्वावतो हीन्द्र क्रत्वे अस्मि त्वावतोऽवितुः शूर रातौ । विश्वेदहानि तविषीव उग्रँ ओकः कृणुष्व हरिवो न मर्धीः ॥
हे इन्द्रा! क्रतु (संकल्प-शक्ती) मध्ये मी तुझाच आहे; हे शूरा! रक्षणकारी आश्रयातही, दानातही मी तुझाच आहे. हे उग्र, तविषीवान! सर्व दिवसांत, हे हरिवः, आमच्यासाठी दृढ ओकस् (आश्रय-गृह) निर्माण कर; आम्हांला अपयशी करू नकोस/सोडू नकोस.
Mantra 5
कुत्सा एते हर्यश्वाय शूषमिन्द्रे सहो देवजूतमियानाः । सत्रा कृधि सुहना शूर वृत्रा वयं तरुत्राः सनुयाम वाजम् ॥
ही प्रेरणा हर्यश्व (हरित अश्वांचा) इन्द्रासाठी आहेत—देवांनी चालविलेल्या शक्ती, ज्या सहस् (पराक्रम) कडे धावतात. हे शूरा! आम्हांला सदा वृत्रांचे (आवरण करणाऱ्यांचे/अडथळे घालणाऱ्यांचे) सुहना (सु-हन्ता, उत्तम संहारक) कर; जेणेकरून आम्ही तरुत्र (विजयी/अतिक्रान्त) होऊन वाज (बल-समृद्धी) ची परिपूर्णता मिळवू.
Mantra 6
एवा न इन्द्र वार्यस्य पूर्धि प्र ते महीं सुमतिं वेविदाम । इषं पिन्व मघवद्भ्यः सुवीरां यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
हे इंद्रा! अशाच प्रकारे आमच्यासाठी श्रेष्ठतम वर्य (निवडक) समृद्धी पूर्ण कर. तुझी महान सुमती (कल्याणकारी सद्बुद्धी/अनुग्रह) आम्ही प्राप्त करून धारण करू दे. मघवत् (दानशील) यजमानांसाठी सुवीर (वीरशक्ती/वीरसंतती) युक्त बलाची प्रेरणा वाढव; आणि आम्हांला सदैव स्वस्ति (कल्याण) यांनी रक्षण कर.
It asks Indra for focused, unwavering help—especially in moments of conflict—along with a strong, lasting shelter (okaḥ), abundance, strength, and continual well-being (svasti).
The poet prays that Indra’s intention and power remain concentrated, so protection and victory are decisive rather than scattered or delayed.
Okaḥ is a “dwelling” or “secure place”—a symbol of stable protection, a firm home-base for the community, and a settled condition of safety maintained “through all the days.”
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.