
Sukta 7.25
Vasiṣṭha
Indra
Triṣṭubh
वसिष्ठाचे हे सहा ऋचांचे त्रिष्टुभ स्तोत्र, रणात अग्रणी असलेल्या उग्र रक्षक इंद्राला आवाहन करते; त्याची वज्रविद्युत्-शक्ती सैन्याला स्थिर ठेवून विजय निश्चित करते. कवी इंद्राला एकाग्र राहण्याची विनंती करतो, दिवसेंदिवस टिकणारा आश्रय व संरक्षण देण्याची, आणि उपासकांना समृद्धी, बळ व कल्याणाने परिपूर्ण करण्याची प्रार्थना करतो.
Mantra 1
आ ते मह इन्द्रोत्युग्र समन्यवो यत्समरन्त सेनाः । पताति दिद्युन्नर्यस्य बाह्वोर्मा ते मनो विष्वद्र्यग्वि चारीत् ॥
हे उग्र इंद्रा, तुझ्या महान् सहाय्यासाठी, जेव्हा सेना संग्रामात भिडण्यासाठी जमतात, तेव्हा त्या एकाच आवेगात एकत्र होतात. नर्य (वीर) जनाच्या बाहूंमधून विद्युत् उडी घेते; तुझे मन सर्व दिशांना तिरकसपणे भटकू नये.
Mantra 2
नि दुर्ग इन्द्र श्नथिह्यमित्राँ अभि ये नो मर्तासो अमन्ति । आरे तं शंसं कृणुहि निनित्सोरा नो भर सम्भरणं वसूनाम् ॥
दुर्ग (कठीण मार्ग/संकट) मध्ये, हे इंद्रा, आमच्यावर झडप घालून आम्हांस क्षीण करू पाहणाऱ्या त्या अमित्रांना चिरडून टाक. निंदकाचा तो शंस (आक्रोश/दोषारोप) दूर कर; आणि आमच्यासाठी वसूंंचे सम्भरण—धनांचा संचय, ऐश्वर्यांचा समाहार—आणून दे.
Mantra 3
शतं ते शिप्रिन्नूतयः सुदासे सहस्रं शंसा उत रातिरस्तु । जहि वधर्वनुषो मर्त्यस्यास्मे द्युम्नमधि रत्नं च धेहि ॥
हे शिप्रिन्! सुदास (सत्-दाता) यासाठी तुझ्या शंभर सहाय्ये असोत; सहस्र स्तुतिवचने असोत, आणि तुझी दान-रतीही असो. जो मर्त्य घाव घालण्यास उद्यत आहे, त्याचे वध-शस्त्र तू नष्ट कर; आणि आमच्यात द्युम्न (तेजस्वी महिमा) व रत्न-धन अधिष्ठित कर.
Mantra 4
त्वावतो हीन्द्र क्रत्वे अस्मि त्वावतोऽवितुः शूर रातौ । विश्वेदहानि तविषीव उग्रँ ओकः कृणुष्व हरिवो न मर्धीः ॥
हे इन्द्रा! क्रतु (संकल्प-शक्ती) मध्ये मी तुझाच आहे; हे शूरा! रक्षणकारी आश्रयातही, दानातही मी तुझाच आहे. हे उग्र, तविषीवान! सर्व दिवसांत, हे हरिवः, आमच्यासाठी दृढ ओकस् (आश्रय-गृह) निर्माण कर; आम्हांला अपयशी करू नकोस/सोडू नकोस.
Mantra 5
कुत्सा एते हर्यश्वाय शूषमिन्द्रे सहो देवजूतमियानाः । सत्रा कृधि सुहना शूर वृत्रा वयं तरुत्राः सनुयाम वाजम् ॥
ही प्रेरणा हर्यश्व (हरित अश्वांचा) इन्द्रासाठी आहेत—देवांनी चालविलेल्या शक्ती, ज्या सहस् (पराक्रम) कडे धावतात. हे शूरा! आम्हांला सदा वृत्रांचे (आवरण करणाऱ्यांचे/अडथळे घालणाऱ्यांचे) सुहना (सु-हन्ता, उत्तम संहारक) कर; जेणेकरून आम्ही तरुत्र (विजयी/अतिक्रान्त) होऊन वाज (बल-समृद्धी) ची परिपूर्णता मिळवू.
Mantra 6
एवा न इन्द्र वार्यस्य पूर्धि प्र ते महीं सुमतिं वेविदाम । इषं पिन्व मघवद्भ्यः सुवीरां यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
हे इंद्रा! अशाच प्रकारे आमच्यासाठी श्रेष्ठतम वर्य (निवडक) समृद्धी पूर्ण कर. तुझी महान सुमती (कल्याणकारी सद्बुद्धी/अनुग्रह) आम्ही प्राप्त करून धारण करू दे. मघवत् (दानशील) यजमानांसाठी सुवीर (वीरशक्ती/वीरसंतती) युक्त बलाची प्रेरणा वाढव; आणि आम्हांला सदैव स्वस्ति (कल्याण) यांनी रक्षण कर.
It asks Indra for focused, unwavering help—especially in moments of conflict—along with a strong, lasting shelter (okaḥ), abundance, strength, and continual well-being (svasti).
The poet prays that Indra’s intention and power remain concentrated, so protection and victory are decisive rather than scattered or delayed.
Okaḥ is a “dwelling” or “secure place”—a symbol of stable protection, a firm home-base for the community, and a settled condition of safety maintained “through all the days.”
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.