Sukta 88
Sukta 8.88
Indra
এই চুটি ইন্দ্ৰ-সূক্তত আশ্চৰ্যকৰ কৰ্মসাধক, সোম-আনন্দিত যোদ্ধা ইন্দ্ৰক প্ৰশংসা কৰা হৈছে; যি নিজৰ ইচ্ছা, বল আৰু ফলপ্ৰসূ কৰ্মৰ দ্বাৰা সকলো জন্মধাৰী সত্তাক অতিক্ৰম কৰে। কবিসকল (গৌতমসকল) গাইবোৰে যেনেকৈ নিজৰ বাছুৰৰ ওচৰলৈ ধাৱিত হয়, তেনেকৈ বাণীৰে তেওঁৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ে; তেওঁক তেওঁলোকৰ স্তোত্ৰত জাগ্ৰত হ’বলৈ অনুৰোধ কৰি, সীমাহীন দান, ৰক্ষা আৰু শক্তি-লাভৰ যুঁজত বিজয় দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Mantras
Mantra 1
तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः । अभि वत्सं न स्वसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे ॥
তোমালোকৰ বাবে আমি সেই দস্ম—অদ্ভুত কৰ্মকাৰী, ঋতীষহ—বৈৰী গতি-আক্রমণ দমনকাৰী, সোমৰ অন্ধসত আনন্দিত ইন্দ্ৰক স্তৱ কৰোঁ। যেন গাভীসকল স্ৰৱণস্থলসমূহত নিজৰ বাছুৰ ওচৰলৈ ধাৱিত হয়, তেনেকৈ আমি গীৰ্ভি—আমাৰ স্তোত্ৰবাণীৰে ইন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ি যাওঁ।
Mantra 2
द्युक्षं सुदानुं तविषीभिरावृतं गिरिं न पुरुभोजसम् । क्षुमन्तं वाजं शतिनं सहस्रिणं मक्षू गोमन्तमीमहे ॥
আমি সেই দ্যুক্ষ—উজ্জ্বল, সুদানু—সু-দানশীল জনকক বিচাৰোঁ, যি তৱিষীসমূহেৰে আৱৃত; বহু-ভোগসমৃদ্ধ পৰ্বতৰ দৰে। আমি সেই ক্ষুমন্ত—বলশালী পূৰ্ণতা, শতিন—শতগুণ, সহস্ৰিণ—সহস্ৰগুণ, মক্ষু—শীঘ্ৰে গো-সমৃদ্ধ দীপ্ত ধন আনয়নকাৰী বাজিক কামনা কৰোঁ।
Mantra 3
न त्वा बृहन्तो अद्रयो वरन्त इन्द्र वीळवः । यद्दित्ससि स्तुवते मावते वसु नकिष्टदा मिनाति ते ॥
হে ইন্দ্ৰ, বীৰ্য্যত অদম্য! ব্ৰহন্ত—উচ্চতর শক্তিসমূহো, কঠোৰ অদ্ৰি—দৃঢ় বাধাসমূহো তোমাক ৰোধ কৰিব নোৱাৰে। যি ধন তুমি স্তৱকৰ্তা, বৃদ্ধি-প্ৰাপ্তিৰ বাবে উন্মুক্ত মাৱত জনক দিবলৈ ইচ্ছা কৰা, সেই তোমাৰ দান কেহেও কিঞ্চিৎ হ্ৰাস কৰিব নোৱাৰে।
Mantra 4
योद्धासि क्रत्वा शवसोत दंसना विश्वा जाताभि मज्मना । आ त्वायमर्क ऊतये ववर्तति यं गोतमा अजीजनन् ॥
তুমি সংকল্পে যোদ্ধা, বলতেও যোদ্ধা; আৰু কৰ্ম-সিদ্ধিৰ মহিমাৰে জন্মলাভ কৰা সকলোকে তুমি অতিক্ৰম কৰিছা। ৰক্ষাৰ বাবে এই স্তোত্ৰ তোমাৰ দিশে ঘূৰি আহে—গৌতমসকলে উদ্ভূত কৰা এই ঋক্-বাণী।
Mantra 5
प्र हि रिरिक्ष ओजसा दिवो अन्तेभ्यस्परि । न त्वा विव्याच रज इन्द्र पार्थिवमनु स्वधां ववक्षिथ ॥
কাৰণ তোমাৰ ওজসাৰে তুমি দ্যৌৰ সৰ্বশেষ সীমাৰো ওপৰে জঁপিয়াই উঠিছা। হে ইন্দ্ৰ, পাৰ্থিৱ কোনো ৰজ (লোক/ক্ষেত্ৰ) তোমাক আৱৰি ধৰিব নোৱাৰে; স্বধা—নিজস্ব স্বভাৱ-নিয়ম—তুমি নিজ শক্তিৰে বহন কৰি স্থাপন কৰিছা।
Mantra 6
नकिः परिष्टिर्मघवन्मघस्य ते यद्दाशुषे दशस्यसि । अस्माकं बोध्युचथस्य चोदिता मंहिष्ठो वाजसातये ॥
হে মঘৱন, দানৰ তোমাৰ সীমা কেহে স্থিৰ কৰিব পাৰে? যেতিয়া তুমি দাতা-অৰ্পণকাৰীক সন্মান দিয়া। আমাৰ স্তোত্ৰত জাগ্ৰত হওঁ; আমাৰ উচথ (উচ্চাৰিত স্তোত্ৰ)-বাণীৰ প্ৰেৰক হওঁ—সৰ্বাধিক দানশীল—বাজসাতি (বিজয়-লাভ)ৰ বাবে।
Inside Sukta 88
How it unfolds
- Where it opens
Indra is invoked as the marvel-working Soma-delighter, and the poets move toward him with words like cows toward a calf (8.88.1).
- Development
His identity as the willful, forceful warrior is unfolded; the Gautamas’ inspired chant turns to him specifically for protection (8.88.4).
- Climax
Indra’s supremacy is asserted—he surpasses all that is born by his effective power—and the hymn becomes an urgent appeal for his safeguarding presence.
- Where it settles
The sukta ends by stressing the boundlessness of Indra’s giving and asking him to awaken to the hymn and propel the poets toward victorious gain (8.88.6).
The deity: Indra
- In the VedaIndra is hailed as dasma (marvel-working), ṛtīṣaha (overcomer of hostile forces/movements), a warrior by resolve (kratu) and strength (śavas), and as Maghavan, the bountiful giver who honors the sacrificer. He is repeatedly approached through hymns and Soma, and is asked to be attentive and to impel the poets’ utterance.
- Cosmic functionChampion of ṛta against obstruction: he breaks resistance, releases and restores vital powers, and secures victory and increase for the community that offers Soma and praise.
- Inner significanceThe awakened force of decisive will and courageous energy that breaks inner inertia and fear; the power that turns inspired speech into effective action and attainment.
The seer
- Gautama(s) (Gautama lineage poets)Gautama gotra (Gautamas) · A prominent Rigvedic seer-family celebrated for inspired speech (arka/uktha) and for hymns that invoke Indra’s protection and victorious might; their name is explicitly mentioned within the sukta (8.88.4).
Famous verses
abhi vatsaṃ na svasareṣu dhenavaḥ
yoddhāsi kratvā śavasā
nakiḥ pariṣṭir maghavan maghasya te
Attributes of the deity
- Wonder-working (dasma)
- Warrior might (yoddhā)
- Will/resolve (kratu)
- Strength/force (śavas)
- Bountiful generosity (Maghavan, magha)
- Soma-rejoicing
- Protector and victory-giver (vājāsāti)
Also by this seer
- Rig Veda Mandala 1: several hymns attributed to Gautama/Rahugana Gautama (Gautama family corpus)
- Rig Veda Mandala 4: hymns of the Gautama/Vāmadeva-related family milieu (broader Rishi-family networks)
- Later Vedic memory of “Gautama” as an archetypal seer and teacher in śrauta–smārta traditions (family name continuing beyond the Rigveda)
The rite, step by step
- Prepare the rite-space and establish the sacred fire(s) as appropriate to the ceremony.
- Press/prepare Soma (or symbolically offer Soma-essence) and invite Indra with opening praise that ‘presses toward’ him through speech.
- Recite the hymn as an uktha/arka, emphasizing Indra’s warrior nature and surpassing power.
- Make the principal offering while requesting protection (ūtī), generosity, and awakening to the chant.
- Conclude with a direct petition for unbounded giving and success in vājāsāti (winning of strength/booty/victory).
Offerings
- Soma (primary)
- Ghee/clarified butter (common ancillary offering)
- Oblations accompanying uktha/arka recitation
Frequently Asked Questions
It asks Indra to come to the hymn, protect the worshippers, and give generous help—especially strength, success, and victory.
It shows how naturally and urgently the singers move toward Indra with their words, seeking closeness and support just as cows seek their calf.
They are a Rigvedic seer-family (a lineage of poets). The hymn says their inspired chant is directed to Indra for protection.
Ask anything about Sukta 88 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
