
Sukta 4.11
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for RV 4.11)
Jagati or Trishtubh (uncertain from single verse; confirm by metrical scan of the whole sukta)
അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്ന ഈ ആറു ഋക്കുകളുള്ള സൂക്തം, അവന്റെ ദീപ്തമായ സാന്നിധ്യത്തെ പുകഴ്ത്തുന്നു—പകൽ സൂര്യസമമായി പ്രകാശിച്ച്, രാത്രിയിലും ക്ഷയിക്കാതെ. പോഷിപ്പിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദൃശ്യശക്തിയായി അവനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വിജയം നൽകുന്ന ബലം, സമൃദ്ധി, വേഗശക്തി എന്നിവയുടെ ഉറവിടമായി അഗ്നിയെ അംഗീകരിച്ച്, അവസാനം പാപം, ഹാനി, വക്രാഭിപ്രായം എന്നിവയെ അകറ്റി സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) ഉറപ്പാക്കണമെന്ന സംരക്ഷണപ്രാർത്ഥനയോടെ സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
भद्रं ते अग्ने सहसिन्ननीकमुपाक आ रोचते सूर्यस्य । रुशद्दृशे ददृशे नक्तया चिदरूक्षितं दृश आ रूपे अन्नम् ॥
ഹേ സഹസിന് അഗ്നേ, നിന്റെ ഭദ്രമുഖം സൂര്യനെപ്പോലെ സമീപത്ത് പ്രകാശിക്കുന്നു. രാത്രിയിലും അത് രുശദ് ദർശനമായി ദൃശ്യമാണ്; അക്ഷീണമായി, രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു സത്തയുടെ സത്യ അന്നമായി ദൃഷ്ടിയിൽ വരുന്നു.
Mantra 2
वि षाह्यग्ने गृणते मनीषां खं वेपसा तुविजात स्तवानः । विश्वेभिर्यद्वावनः शुक्र देवैस्तन्नो रास्व सुमहो भूरि मन्म ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഗൃണത (സ്തുതി ചെയ്യുന്ന)വന്റെ മണീഷയ്ക്കായി ജയിച്ചു മുന്നേറുക; ഹേ തുവിജാത (വിശാലജന്മൻ), ഞങ്ങൾ നിന്നെ സ്തവിക്കുമ്പോൾ നിന്റെ വേപസാ (കമ്പിപ്പിക്കുന്ന ശക്തി)കൊണ്ട് വിശാല ഖം (ആകാശം) നടുക്കുക. ഹേ ശുക്ര (പ്രകാശമാന), സർവദേവന്മാരോടൊപ്പം നീ നേടുന്ന ദീപ്ത സമൃദ്ധി—അതെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുക: മഹത്തായ, ധാരാളമായ മൻമ (വിശാല ദർശന-ചിന്ത).
Mantra 3
त्वदग्ने काव्या त्वन्मनीषास्त्वदुक्था जायन्ते राध्यानि । त्वदेति द्रविणं वीरपेशा इत्थाधिये दाशुषे मर्त्याय ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്നിൽ നിന്നാണ് കാവ്യാ (കവിശക്തികൾ) വരുന്നത്; നിന്നിൽ നിന്നാണ് മണീഷാ (പ്രേരിത അന്തർദർശനം) വരുന്നത്; നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉക്ഥാ (സ്തുതി-വചനങ്ങൾ) ജനിക്കുന്നത്—അവ റാധ്യാനി (സിദ്ധി നൽകുന്ന ഫലങ്ങൾ) സാധിപ്പിക്കുന്നു. നിന്നിൽ നിന്നാണ് വീരപേശാ (വീരഘടനയുള്ള) ദ്രവിണം (സമ്പത്ത്) വരുന്നത്; ഇങ്ങനെ യജ്ഞത്തിൽ ദാനം ചെയ്യുന്ന മർത്ത്യനു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള യുക്തമായ അധി (ബോധം/ബുദ്ധി) നീ നൽകുന്നു.
Mantra 4
त्वद्वाजी वाजम्भरो विहाया अभिष्टिकृज्जायते सत्यशुष्मः । त्वद्रयिर्देवजूतो मयोभुस्त्वदाशुर्जूजुवाँ अग्ने अर्वा ॥
നിന്നിൽ നിന്നാണ് വാജീ (ബല-സമൃദ്ധിയുടെ വാഹകൻ) വാജംഭര (വാജം കൊണ്ടുവരുന്നവൻ) ജനിക്കുന്നത്; അവൻ വിശാലാവകാശങ്ങളിൽ വിഹായ, അഭിഷ്ടികൃത് (വിജയസഹായത്തിന്റെ കർത്താവ്), സത്യശുഷ്മ (സത്യബലമുള്ളവൻ) ആകുന്നു. നിന്നിൽ നിന്നാണ് ദേവജൂത (ദേവന്മാർ പ്രേരിപ്പിച്ച) മയോഭു (ആനന്ദദായക) റയി (ധനം) വരുന്നത്; നിന്നിൽ നിന്നുതന്നെ, ഹേ അഗ്നേ, ആശു (വേഗവാൻ) അർവാ (അശ്വം)—ശക്തിയുടെ കുതിര—എപ്പോഴും മുന്നോട്ട് തള്ളിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
Mantra 5
त्वामग्ने प्रथमं देवयन्तो देवं मर्ता अमृत मन्द्रजिह्वम् । द्वेषोयुतमा विवासन्ति धीभिर्दमूनसं गृहपतिममूरम् ॥
ഹേ അഗ്നേ, ദൈവത്തെ തേടുന്ന മർത്ത്യർ ആദ്യം നിന്നെയേ തിരഞ്ഞെടുത്തു ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു—ഹേ ദേവാ, ഹേ അമൃതാ, ആനന്ദമയ ജ്വാലാജിഹ്വയുള്ളവനേ. അവരുടെ ധീകൾ (ചിന്ത-ബുദ്ധി) കൊണ്ട് നിന്നെ വസിപ്പിക്കുന്നു—ദ്വേഷത്തെ അകറ്റുന്നവൻ, ഗൃഹപതി, അമൂഢൻ (അചകിതനല്ലാത്തവൻ), അന്തർഗൃഹത്തെ യഥാക്രമത്തിൽ നയിക്കുന്ന മാർഗദർശി.
Mantra 6
आरे अस्मदमतिमारे अंह आरे विश्वां दुर्मतिं यन्निपासि । दोषा शिवः सहसः सूनो अग्ने यं देव आ चित्सचसे स्वस्ति ॥
ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ദൂരെയാക്കുക വക്രചിന്തയെ; ദൂരെയാക്കുക ഞെരുക്കവും പാപവും; എല്ലാ ദുർമതിയും ദൂരെയാക്കുക—നീ അവയെ കാക്കുകയും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ. രാത്രിയിൽ നീ ഞങ്ങൾക്ക് ശിവ (മംഗളകര) ശക്തിയായിരിക്കേണം, ഹേ അഗ്നേ, സഹസ്സ് (ബലം) എന്നതിന്റേ സുനു; സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) ലഭിക്കുവാൻ ദേവന്മാരും പോലും നിന്നെ സമീപിക്കുന്നു.
Agni’s auspicious, sunlike radiance is hailed as near and visible—shining even through night.
Agni is affirmed as the generative source of victorious force, wealth, and swift forward-driving energy that supports life and ritual success.
A direct apotropaic prayer: Agni is asked to repel crooked thought, sin, and all ill-intent because he restrains and guards against them.
Agni is invoked as benignant at night, the ‘son of force,’ approached even by the gods for svasti—settling the hymn in protection and well-being.
भद्रं ते अग्ने सहसिन्ननीकम् (bhadraṃ te agne sahasinn anīkam)त्वद्वाजी वाजम्भरो विहाया अभिष्टिकृज्जायते सत्यशुष्मः । त्वद्रयिर्देवजूतो मयोभुस्त्वदाशुर्जूजुवाँ अग्ने अर्वा ॥आरे अस्मदमतिम् (āre asmad amatim)It praises Agni as a radiant, sunlike power that nourishes life, brings strength and prosperity, and protects the worshipper—especially by driving away wrong thinking and harm.
Because Agni is not only the daytime brilliance of the sacrifice but also the guardian in darkness; the hymn asks him to be benignant at night and keep dangers and negative impulses away.
It can be recited during a simple lamp or fire offering with ghee, especially in the evening, as a prayer for clarity of mind, removal of harmful tendencies, and overall well-being (svasti).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.