ദശരഥൻ in the Ramayana

ഇങ്ങനെ ഗുണസമ്പന്നനും സത്യാധിഷ്ഠിതപരാക്രമവാനുമായ, ജ്യേഷ്ഠനും ശ്രേഷ്ഠഗുണങ്ങളാൽ യുക്തനുമായ ദശരഥന്റെ പ്രിയപുത്രൻ രാമനെ—പ്രജാഹിതത്തിൽ നിരതനും പ്രജയ്ക്ക് പ്രിയമായതു ആഗ്രഹിക്കുന്നവനുമായ—ഭൂപതി സ്നേഹവശാൽ യുവരാജ്യത്തിൽ നിയോഗിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

സത്യവചനബന്ധത്തിൽ ബദ്ധനായി ധർമ്മപാശത്തിൽ നിയന്ത്രിതനായ രാജാവ് ദശരഥൻ തന്റെ പ്രിയപുത്രൻ രാമനെ വനവാസത്തിലേക്ക് അയച്ചു.

പിതാവിന്റെ വചനാനുസാരമായ ആജ്ഞകൊണ്ടും കൈകേയിയുടെ പ്രീതിക്കായും, തന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിച്ചുകൊണ്ട് ആ വീരൻ രാമൻ വനത്തിലേക്ക് പോയി.

രാമന്റെ ദയിതയായ ഭാര്യ സീത, നിത്യവും പ്രാണസമമായി പ്രിയയും ഹിതചിന്തകയും ആയവൾ, ജനകകുലത്തിൽ ജനിച്ചവൾ—ദേവമയാൽ നിർമ്മിതയായതുപോലെ. സർവ്വ ശുഭലക്ഷണസമ്പന്നയായി, സ്ത്രീകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയും ദശരഥഗൃഹത്തിന്റെ വധുവുമായ അവൾ, രോഹിണി ശശിയെ അനുഗമിക്കുന്നതുപോലെ…

പൗരന്മാർ ദൂരെവരെ പിന്തുടർന്നു, പിതാവായ ദശരഥനും അനുഗമിച്ചു. ധർമ്മാത്മാവായ രാമൻ ഗംഗാതീരത്തുള്ള ശൃംഗിബേരപുരത്തു ചെന്ന് സൂതനെ തിരിച്ചയച്ചു. നിഷാദരാജാവായ പ്രിയപ്പെട്ട ഗുഹനെ സമീപിച്ച്, ഗുഹൻ, ലക്ഷ്മണൻ, സീത എന്നിവരോടൊപ്പം രാമൻ മുന്നേറി.

രാമൻ ചിത്രകൂടത്തിലേക്കു പോയശേഷം, പുത്രശോകത്തിൽ ആകുലനായ രാജാവ് ദശരഥൻ പുത്രനെ വിലപിച്ചുകൊണ്ട് സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്കു പ്രയാണം ചെയ്തു.

അദ്ദേഹം (ദശരഥൻ) മരിച്ചശേഷം, വസിഷ്ഠപ്രമുഖരായ ദ്വിജന്മാർ രാജ്യം ഏറ്റെടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചിട്ടും മഹാബലനായ ഭരതൻ രാജ്യം ആഗ്രഹിച്ചില്ല.

അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സും ശത്രുസൂദനുമായ ദശരഥാത്മജൻ രാമൻ ശബരിയിലേക്കു ചെന്നു; ശബരി യഥാവിധി ഭക്തിപൂർവ്വം അവനെ പൂജിച്ചു.

ധർമ്മതപോബലത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ മഹർഷി യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിച്ചതുപോലെ തന്നെ വ്യക്തമായി ദർശിച്ചു—രാമൻ, ലക്ഷ്മണൻ, സീത; രാജാവ് ദശരഥൻ തന്റെ പത്നിമാരോടും സമഗ്രരാജ്യത്തോടും കൂടെ; അവിടെ നടന്നതെല്ലാം—അവരുടെ ഗതി, പരിശ്രമങ്ങൾ, ഹാസ്യവും വചനവും ഉൾപ്പെടെ…

അവൻ രാമ–പരശുരാമ വിവാദവും, ദശരഥനന്ദനായ രാമന്റെ ഉത്തമഗുണങ്ങളും, രാമാഭിഷേകത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങളും, കൈകേയിയുടെ ദുഷ്ടാഭിപ്രായവും വിവരിച്ചു.

അവൻ രാഘവന്റെ അഭിഷേകത്തിന് ഉണ്ടായ തടസ്സവും, രാഘവന്റെ വനവാസവും, രാജാവിന്റെ ദുഃഖവിലാപവും, ഒടുവിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരലോകഗമനവും വിവരിച്ചു.

അവൻ വനത്തിൽ വാസസ്ഥലം പണിതു പാർത്തതും, ഭരതന്റെ വരവും, രാമനെ പ്രസാദിപ്പിച്ച് മടങ്ങിവരുത്താൻ ഭരതൻ നടത്തിയ ശ്രമവും, രാമൻ പിതാവിന് നിർവഹിച്ച സലിലക്രിയ (ജലകർമ്മം)യും വിവരിച്ചു.

മഹാരാജ്യത്തിന്റെ സമൃദ്ധി വർധിപ്പിച്ച രാജാവ് ദശരഥൻ, ദേവപതി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്നതുപോലെ, ആ പുരിയിൽ വസിച്ചു.

ആ നഗരം ആയിരക്കണക്കിന് മഹാരഥന്മാരാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു—ചുരുങ്ങിയ കൈവേഗവും പ്രാവീണ്യവും ഉള്ളവർ; ഒറ്റപ്പെട്ടും നിരായുധനുമായവനെ അമ്പുകൊണ്ട് കുത്തുകയില്ല, ഓടിപ്പോകുന്ന ശത്രുവിനെ പിന്തുടരുമ്പോൾ ശബ്ദം മാത്രം പിന്തുടർന്ന് പോലും ലക്ഷ്യം തൊടാൻ…

അയോധ്യാ നഗരിയിൽ ദശരഥൻ എന്ന രാജാവ് വസിച്ചു—വേദവിദ്യയിൽ നിപുണൻ, സമ്പത്തിലും വിഭവങ്ങളിലും സമൃദ്ധൻ, ദീർഘദർശിയും മഹാതേജസ്വിയും, നഗരജനത്തിനും ജനപദത്തിനും പ്രിയൻ. ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിലെ അതിരഥൻ, യജ്ഞകർതാവ്, ധർമ്മപരായണനും സംയമശീലനുമായ ഭരണാധികാരി…

സത്യത്തിൽ അചഞ്ചലനായി ത്രിവർഗ്ഗത്തെ യഥാവിധി അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ആ രാജാവാൽ ആ ശ്രേഷ്ഠപുരി ഇന്ദ്രൻ അമരാവതിയെപ്പോലെ പാലിക്കപ്പെട്ടു.

അയോധ്യയിൽ സമ്പത്തില്ലാത്തതോ സൗന്ദര്യമില്ലാത്തതോ ആയ പുരുഷനെയോ സ്ത്രീയെയോ കണ്ടെത്താനായില്ല; രാജാവിനോടു ഭക്തിയില്ലാത്ത ഒരാളെയും അവിടെ കാണാനായില്ല.

ആ ഇക്ഷ്വാകുനാഥനാൽ ആ നഗരം അത്യുത്തമമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ഭരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു; മുൻകാലത്ത് ബുദ്ധിമാൻ മനുഷ്യേന്ദ്രനായ മനു എങ്ങനെ പരിപാലിച്ചുവോ അതുപോലെ.

ആ നഗരം വീണ്ടും രണ്ടു യോജന വരെ വ്യാപിച്ചു, തന്റെ സത്യനാമത്തിന് യോജിച്ച പ്രകാശത്തോടെ ദീപ്തമായി; അവിടെ രാജാവ് ദശരഥൻ വസിച്ച് ലോകത്തെ പാലിച്ചു.

ആ മഹാതേജസ്വിയായ മഹാരാജാവ് ദശരഥൻ—ശത്രുക്കളെ ശമിപ്പിച്ചവൻ—ചന്ദ്രൻ നക്ഷത്രങ്ങളെ അധീനമാക്കുന്നതുപോലെ ആ നഗരത്തെ ഭരിച്ചു.