
Rishi: Atharvanic tradition (hymn-family attribution uncertain in this excerpt)
Devata: Puṣṭi/Rasa; addressed agent ‘Yamini’
Chandas: Anuṣṭubh (probable; pāda-structure consistent with AV anuṣṭubh usage)
AV 3.28 ഒരു പൗഷ്ടിക സൂക്തമാണ്; യജമാനന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് പുഷ്ടി (പോഷക വർധനം)യും രസ (ജീവസാരം)യും “കൊണ്ടുവന്ന്” കന്നുകാലിക്കൂട്ടത്തിന്റെ സമൃദ്ധി സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിന്. കൂടാതെ യാമിനീ (സഹനാമങ്ങൾ: റിഫതീ, രുശതീ) എന്ന കന്നുകാലികളെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്ന, അകാലികമായ അപകടകരമായ ഏജൻസിയെ അംഗീകരിച്ച്, ആ ഭീഷണിശക്തിയെ തന്നെ മനുഷ്യർക്കും വയലുകൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും ശിവാ (ശുഭകരവും വളർച്ച നൽകുന്നതുമായ) സാന്നിധ്യമായി മാറ്റുന്നു.
Mantra 1
पशुपोषणम्। एकै॑कयै॒षा सृष्ट्या॒ सं ब॑भूव॒ यत्र॒ गा असृ॑जन्त भूत॒कृतो॑ वि॒श्वरू॑पाः । यत्र॑ वि॒जाय॑ते य॒मिन्य॑प॒र्तुः सा प॒शून् क्षि॑णाति रिफ॒ती रुश॑ती
പശു-പോഷണം. സൃഷ്ടിയുടെ ഓരോ ഓരോ കൃത്യത്തിലൂടെയും അവൾ പൂർണ്ണമായി രൂപം കൊണ്ടു—സർവ്വരൂപികളായ ഭൂതകൃതർ അവിടെ പശുക്കളെ സൃഷ്ടിച്ചിടത്ത്. യാമിനീ ഋതുവിന് പുറത്തായി ജനിക്കുന്നിടത്ത്, അവൾ പശുക്കളെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു—രിഫതീ, രുശതീ.
Mantra 2
ए॒षा प॒शून्त्सं क्षि॑णाति क्र॒व्याद् भू॒त्वा व्यद्व॑री । उ॒तैनां॑ ब्र॒ह्मणे॑ दद्या॒त् तथा॑ स्यो॒ना शि॒वा स्या॑त्
അവൾ ക്രവ്യാദ് (മാംസാഹാരി) ആയി—വ്യദ്വാരീ—പശുക്കളെ പൂർണ്ണമായി ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു. അവളെ ബ്രാഹ്മണനു ഏല്പിക്കണം; അങ്ങനെ അവൾ സ്യോണാ, ശിവാ—സൗമ്യയും മംഗളകരിയും—ആകട്ടെ.
Mantra 3
शि॒वा भ॑व॒ पुरु॑षेभ्यो॒ गोभ्यो॒ अश्वे॑भ्यः शि॒वा। शि॒वास्मै सर्व॑स्मै॒ क्षेत्रा॑य शि॒वा न॑ इ॒हैधि॑
ഹേ ശിവാ (കല്യാണകരി ശക്തി), മനുഷ്യർക്കു കല്യാണകരിയായിരിക്കേണമേ; പശുക്കൾക്കു കല്യാണകരിയായിരിക്കേണമേ; കുതിരകൾക്കു കല്യാണകരിയായിരിക്കേണമേ. ഈ മുഴുവൻ ക്ഷേത്രത്തിനും (വയലിനും) കല്യാണകരിയായിരിക്കേണമേ; ഞങ്ങൾക്കായി ഇവിടെ തന്നേ കല്യാണമായി വളർന്നു നിലകൊള്ളുക.
Mantra 4
इ॒ह पुष्टि॑रि॒ह रस॑ इ॒ह स॒हस्र॑सातमा भव । प॒शून् य॑मिनि पोषय
ഇവിടെ പുഷ്ടി ഉണ്ടാകട്ടെ; ഇവിടെ രസ (ജീവരസം) ഉണ്ടാകട്ടെ; ഇവിടെ നീ സഹസ്രസാതമ—ആയിരം നേട്ടങ്ങൾ നൽകുന്നവളായി—ആകുക. ഹേ യാമിനി, പശുക്കളെ പോഷിപ്പിക്ക.
Mantra 5
यत्रा॑ सु॒हार्दः॑ सु॒कृतो॒ मद॑न्ति वि॒हाय॒ रोगं॑ त॒न्व॑१ स्वायाः॑ । तं लो॒कं य॒मिन्य॑भि॒संब॑भूव॒ सा नो॒ मा हिं॑सी॒त् पुरु॑षान् प॒शूंश्च॑
സുഹൃദന്മാരും സുകൃതന്മാരും സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ നിന്നു രോഗം തള്ളിക്കളഞ്ഞ് ആനന്ദിക്കുന്നിടത്ത്—ഹേ യാമിനി, ആ ലോകത്തേക്കു നീ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൾ ഞങ്ങളെ ഹാനിക്കരുത്—മനുഷ്യരെയും അല്ല, പശുക്കളെയും അല്ല.
Mantra 6
यत्रा॑ सु॒हार्दां॑ सु॒कृता॑मग्निहोत्र॒हुतां॒ यत्र॑ लो॒कः । तं लो॒कं य॒मिन्य॑भि॒संब॑भूव॒ सा नो॒ मा हिं॑सी॒त् पुरु॑षान् प॒शूंश्च॑
സുഹൃദന്മാരുടെയും സത്കർമ്മികളുടെയും അഗ്നിഹോത്ര-ഹുതി അർപ്പിക്കുന്നവരുടെയും ലോകം എവിടെയുണ്ടോ—ആ ലോകത്തേക്ക്, ഹേ യാമിനീ, നീ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു; അവൾ ഞങ്ങളെ—പുരുഷന്മാരെയും പശുക്കളെയും—ഹാനിപ്പിക്കാതിരിക്കട്ടെ.
It is used to bring prosperity (Puṣṭi) and vital sap (Rasa) into one’s dwelling, cowshed, and fields, with the practical goal of increasing and protecting cattle.
Yaminī is a personified agency linked with liminal/irregular seasonality that can waste cattle when ‘out of season,’ but the hymn directly commands her to nourish and become benign (śivā).
Not in the cited verses: it works primarily through recitation and directed intention over the herd/field; optional simple śānti acts like sprinkling clean water may be added by practice.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.