
Rishi: Atharvanic tradition (hymn-family attribution uncertain in this excerpt)
Devata: Puṣṭi/Rasa; addressed agent ‘Yamini’
Chandas: Anuṣṭubh (probable; pāda-structure consistent with AV anuṣṭubh usage)
AV 3.28 ಪೌಷ್ಟಿಕ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಯಜಮಾನನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ (ಪೋಷಕ ವೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ರಸ (ಜೀವಸಾರ)ವನ್ನು “ತಂದು” ಹಿಂಡಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಯಾಮಿನೀ (ಸಹನಾಮಗಳು: ರಿಫತೀ, ರುಶತೀ) ಎಂಬ ಪಶುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುವ, ಅಕಾಲಿಕವಾದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಜನರು, ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಶಿವಾ (ಶುಭ, ವೃದ್ಧಿಕರ) ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
पशुपोषणम्। एकै॑कयै॒षा सृष्ट्या॒ सं ब॑भूव॒ यत्र॒ गा असृ॑जन्त भूत॒कृतो॑ वि॒श्वरू॑पाः । यत्र॑ वि॒जाय॑ते य॒मिन्य॑प॒र्तुः सा प॒शून् क्षि॑णाति रिफ॒ती रुश॑ती
ಪಶು-ಪೋಷಣ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಒಂದೊಂದೇ ಕೃತ್ಯದಿಂದಲೇ ಅವಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಳು—ಎಲ್ಲರೂಪಿಗಳಾದ ಭೂತಕೃತರು ಅಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ. ಯಾಮಿನೀ ಋತುಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಜನಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪಶುಗಳನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ—ರಿಫತೀ, ರುಶತೀ.
Mantra 2
ए॒षा प॒शून्त्सं क्षि॑णाति क्र॒व्याद् भू॒त्वा व्यद्व॑री । उ॒तैनां॑ ब्र॒ह्मणे॑ दद्या॒त् तथा॑ स्यो॒ना शि॒वा स्या॑त्
ಅವಳು ಕ್ರವ್ಯಾದ್ (ಮಾಂಸಾಹಾರಿ) ಆಗಿ—ವ್ಯದ್ವಾರೀ—ಪಶುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗಾದರೆ ಅವಳು ಸ್ಯೋನಾ, ಶಿವಾ—ಹಿತಕರ, ಶುಭಕರ—ಆಗಲಿ.
Mantra 3
शि॒वा भ॑व॒ पुरु॑षेभ्यो॒ गोभ्यो॒ अश्वे॑भ्यः शि॒वा। शि॒वास्मै सर्व॑स्मै॒ क्षेत्रा॑य शि॒वा न॑ इ॒हैधि॑
ಹೇ ಶಿವಾ (ಕಲ್ಯಾಣಕರಿ ಶಕ್ತಿ), ಪುರುಷರಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಕರಿಯಾಗಿರು; ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಕರಿಯಾಗಿರು; ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಕರಿಯಾಗಿರು. ಈ ಸಮಸ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಕಲ್ಯಾಣಕರಿಯಾಗಿರು; ನಮಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರು.
Mantra 4
इ॒ह पुष्टि॑रि॒ह रस॑ इ॒ह स॒हस्र॑सातमा भव । प॒शून् य॑मिनि पोषय
ಇಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟಿ ಇರಲಿ; ಇಲ್ಲಿ ರಸ (ಜೀವನರಸ) ಇರಲಿ; ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಹಸ್ರಸಾತಮ—ಸಾವಿರ ಜಯಗಳನ್ನು ತರುವವಳಾಗಿ—ಆಗು. ಹೇ ಯಾಮಿನಿ, ಪಶುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸು.
Mantra 5
यत्रा॑ सु॒हार्दः॑ सु॒कृतो॒ मद॑न्ति वि॒हाय॒ रोगं॑ त॒न्व॑१ स्वायाः॑ । तं लो॒कं य॒मिन्य॑भि॒संब॑भूव॒ सा नो॒ मा हिं॑सी॒त् पुरु॑षान् प॒शूंश्च॑
ಯಲ್ಲಿ ಸುಹಾರ್ದರು, ಸುಕೃತರು ತಮ್ಮದೇ ದೇಹದಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಾರೋ—ಹೇ ಯಾಮಿನಿ, ಆ ಲೋಕದ ಬಳಿಗೆ ನೀನು ಸಮೀಪಿಸಿದ್ದೀಯ. ಅವಳು ನಮಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದಿರಲಿ—ಪುರುಷರಿಗೂ ಅಲ್ಲ, ಪಶುಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲ.
Mantra 6
यत्रा॑ सु॒हार्दां॑ सु॒कृता॑मग्निहोत्र॒हुतां॒ यत्र॑ लो॒कः । तं लो॒कं य॒मिन्य॑भि॒संब॑भूव॒ सा नो॒ मा हिं॑सी॒त् पुरु॑षान् प॒शूंश्च॑
ಸುಹೃದಯರು, ಸತ್ಕರ್ಮಿಗಳು, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ-ಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರ ಲೋಕವು ಎಲ್ಲಿದೆ—ಆ ಲೋಕದತ್ತ, ಹೇ ಯಾಮಿನೀ, ನೀನು ಸಮೀಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಅವಳು ನಮಗೆ—ಪುರುಷರಿಗೂ ಪಶುಗಳಿಗೂ—ಹಾನಿ ಮಾಡದಿರಲಿ.
It is used to bring prosperity (Puṣṭi) and vital sap (Rasa) into one’s dwelling, cowshed, and fields, with the practical goal of increasing and protecting cattle.
Yaminī is a personified agency linked with liminal/irregular seasonality that can waste cattle when ‘out of season,’ but the hymn directly commands her to nourish and become benign (śivā).
Not in the cited verses: it works primarily through recitation and directed intention over the herd/field; optional simple śānti acts like sprinkling clean water may be added by practice.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.