Sukta 23
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (hymn-level attribution varies by anukramaṇī; commonly treated as Atharvanic).
Devata: Āpaḥ (Waters), as empowered agents of tejas and protection.
Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm against pada-count in the critical edition/anukramaṇī).
AVŚ 2.23 ഒരു സംക്ഷിപ്ത പ്രതിമന്ത്ര (അഭിചാര-പ്രതിഹാര) സൂക്തമാണ്; ഇവിടെ ജലങ്ങൾ (ആപഃ) തേജസ്സിനാലും സംരക്ഷണശക്തിയാലും സമ്പന്നമായ പ്രകാശമയ, അഗ്നിസദൃശ ശക്തിയായി ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നു. ജലങ്ങളുടെ അർച്ചിഷ് (കാന്തി), ഹരഃ (കൊണ്ടുപോകുന്ന/അപഹരിക്കുന്ന ബലം), തേജസ് (പ്രഭാവക്ഷമത) എന്നിവയെ വിളിച്ചുചൊല്ലി, ഈ ചാരം ഹാനിയെ ‘തിരിച്ചയച്ച്’ ആക്രമകന്റെ ശക്തി കവർന്നെടുക്കുന്നു; അതോടൊപ്പം പാരായണം ചെയ്യുന്നവന്റെ പരിധിയെ പരോക്ഷമായി സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantras
Mantra 1
शत्रुनाशनम्। आपो॒ यद् व॒स्तप॒स्तेन॒ तं प्रति॑ तपत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ശത്രുനാശനം. ഹേ ആപഃ (ജലദേവതകളേ), നിങ്ങളിൽ ഉള്ള യത് തപസ്/ദാഹകതേജസ്സോ—അതുകൊണ്ട് അവനെ പ്രതിയായി ദഹിപ്പിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെ, ഞങ്ങളും ദ്വേഷിക്കുന്നവനെ.
Mantra 2
आपो॒ यद् वो॒ हर॒स्तेन॒ तं प्रति॑ हरत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ഹേ ആപഃ (ജലദേവതകളേ), നിങ്ങളിലുള്ള ഹരണ-ശക്തി (ഹരഃ) അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രതികാരമായി അവനെയേ തിരിച്ചെടുത്തു കൊണ്ടുപോകുവിൻ—ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും, ഞങ്ങൾക്കും ദ്വേഷമുള്ളവനെയും.
Mantra 3
आपो॒ यद् वो॒ऽर्चिस्तेन॒ तं प्रत्य॑र्चत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ഹേ ആപഃ (ജലദേവതകളേ), നിങ്ങളുടേതായ അർച്ചിസ് (പ്രഭ) ഏതാണ്—അതുകൊണ്ട് അവന്റെ മേൽ പ്രതിയായി ജ്വലിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്ന ആ മനുഷ്യന്റെ മേൽ, ഞങ്ങളും ദ്വേഷിക്കുന്നവന്റെ മേൽ.
Mantra 4
आपो॒ यद् वः॑ शो॒चिस्तेन॒ तं प्रति॑ शोचत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ഹേ ആപഃ (ജലദേവതകളേ), നിങ്ങളിലുള്ള ദഹിപ്പിക്കുന്ന തേജസ് (ശോചിസ്) അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രതികാരമായി അവനെയേ ദഹിപ്പിക്കുവിൻ—ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെയും, ഞങ്ങൾക്കും ദ്വേഷമുള്ളവനെയും.
Mantra 5
आपो॒ यद् व॒स्तेज॒स्तेन॒ तम॑ते॒जसं॑ कृणुत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ഹേ ആപഃ (ജലങ്ങളേ)! നിങ്ങളിലുള്ള അഗ്നിമയ തേജസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ അവനെ തേജസ്സറ്റവനാക്കുക—ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനെ, ഞങ്ങളും ദ്വേഷിക്കുന്നവനെ.
Frequently Asked Questions
It is used to counter and reverse hostility—social enmity or sorcery-like harm—by invoking the Waters to send the force back and weaken the aggressor’s efficacy (tejas).
In Atharvanic thought, water is not only cleansing; it can carry an inner heat/radiance (arciṣ/tejas) that acts as an active protective and retaliatory power when ritually addressed.
The core substance is water itself. Many prayogas use only clean water consecrated by recitation and applied by sprinkling for protection and symbolic reversal.
Ask anything about Sukta 23 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.