Sukta 23
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (hymn-level attribution varies by anukramaṇī; commonly treated as Atharvanic).
Devata: Āpaḥ (Waters), as empowered agents of tejas and protection.
Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm against pada-count in the critical edition/anukramaṇī).
AVŚ 2.23 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରତି-ମାୟା (ଅପଶକୁନ-ନିବାରଣ) ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଜଳମାନେ (ଆପଃ) କୁ ତେଜସ୍ ଓ ରକ୍ଷାରେ ସଶକ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଗ୍ନିମୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ଜଳଙ୍କ ଅର୍ଚିଷ୍ (ଦୀପ୍ତି), ହରଃ (ହରଣକାରୀ ବଳ) ଓ ତେଜସ୍ (କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା) କୁ ଡାକି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶତ୍ରୁତାଜନିତ ହାନିକୁ “ପଛକୁ ଫେରାଇ” ଦିଏ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣକାରୀର ପ୍ରଭାବ/ଶକ୍ତିକୁ ଛିନି ନେଇଥାଏ, ସହିତେ ପାଠକର ପରିସରକୁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷା କରେ।
Mantras
Mantra 1
शत्रुनाशनम्। आपो॒ यद् व॒स्तप॒स्तेन॒ तं प्रति॑ तपत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ଶତ୍ରୁନାଶନ। ହେ ଆପଃ (ଜଳଦେବତାମାନେ), ତୁମମାନଙ୍କର ଯେ ତପସ୍/ଦାହକ ତେଜ ଅଛି—ସେଇ ତେଜରେ ତାକୁ ପ୍ରତିଦାହ କର; ଯେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଯାହାକୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ କରୁ।
Mantra 2
आपो॒ यद् वो॒ हर॒स्तेन॒ तं प्रति॑ हरत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ହେ ଆପଃ (ଜଳଦେବତାମାନେ), ତୁମମାନଙ୍କର ଯେ ହରଣ-ଶକ୍ତି (ହରଃ) ଅଛି, ସେହି ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରତିଫଳରୂପେ ତାକୁ ଫେରାଇ ନେଅ—ଯେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଏବଂ ଯାହାକୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ କରୁ।
Mantra 3
आपो॒ यद् वो॒ऽर्चिस्तेन॒ तं प्रत्य॑र्चत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ହେ ଆପଃ (ଜଳଦେବତାମାନେ), ତୁମମାନଙ୍କର ଯେ ଅର୍ଚ୍ଚିସ୍ (ପ୍ରଭା) ଅଛି—ସେଇ ପ୍ରଭାରେ ତାହାର ଉପରେ ପ୍ରତିଜ୍ୱଳିତ ହୁଅ; ସେଇ ମନୁଷ୍ୟ ଉପରେ, ଯେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଯାହାକୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ କରୁ।
Mantra 4
आपो॒ यद् वः॑ शो॒चिस्तेन॒ तं प्रति॑ शोचत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ହେ ଆପଃ (ଜଳଦେବତାମାନେ), ତୁମମାନଙ୍କର ଯେ ଦହନଶୀଳ ତେଜ (ଶୋଚିସ୍) ଅଛି, ସେହି ତେଜରେ ପ୍ରତିଫଳରୂପେ ତାକୁ ଦହାଅ—ଯେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଏବଂ ଯାହାକୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ କରୁ।
Mantra 5
आपो॒ यद् व॒स्तेज॒स्तेन॒ तम॑ते॒जसं॑ कृणुत॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः
ହେ ଆପଃ (ଜଳମାନେ)! ତୁମମାନଙ୍କର ଯେ ଅଗ୍ନିମୟ ତେଜ ଅଛି, ସେହିଦ୍ୱାରା ତାକୁ ତେଜହୀନ କର—ଯେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଯାହାକୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ କରୁ।
Frequently Asked Questions
It is used to counter and reverse hostility—social enmity or sorcery-like harm—by invoking the Waters to send the force back and weaken the aggressor’s efficacy (tejas).
In Atharvanic thought, water is not only cleansing; it can carry an inner heat/radiance (arciṣ/tejas) that acts as an active protective and retaliatory power when ritually addressed.
The core substance is water itself. Many prayogas use only clean water consecrated by recitation and applied by sprinkling for protection and symbolic reversal.
Ask anything about Sukta 23 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.