Prakarana 6

Verse 102 (छंद)

मुनि धीर जोगी सिद्ध संतत बिमल मन जेहि ध्यावहीं। कहि नेति निगम पुरान आगम जासु कीरति गावहीं।। सोइ रामु ब्यापक ब्रह्म भुवन निकाय पति माया धनी। अवतरेउ अपने भगत हित निजतंत्र नित रघुकुलमनि।।

muni dhīra jogī siddha santata bimala mana jehi dhyāvahīṃ | kahi neti nigama purāna āgama jāsu kīrati gāvahīṃ || soi rāmu byāpaka brahma bhuvana nikāya pati māyā dhanī | avatareu apane bhagata hita nijataṃtra nita raghukula-maṇi ||

ຮືສີ, ຜູ້ສະຫງົບ, ໂຍຄີ, ແລະ ບຸລຸດຜູ້ບັນລຸຄວາມສຳເລັດ, ຜູ້ມີຈິດໃຈບໍລິສຸດສະເໝີ, ໄດ້ພິຈາລະນາພະອົງ. ພະເວດ, ດ້ວຍວິທີຂອງ 'ບໍ່ແມ່ນນີ້, ບໍ່ແມ່ນນັ້ນ', ແລະ ປຸຣານະ ແລະ ອາຄາມຕ່າງໆໄດ້ຂັບຮ້ອງຄວາມລຶກລັບຂອງພະອົງ. ພະອົງນັ້ນແຫຼະຄືພະຣາມ: ພະພຣະມັນຜູ້ຊົງຊຸກຄຸມທົ່ວທຸກ, ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ, ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງມາຍາ. ເພື່ອປະໂຫຍດຂອງພະຜູ້ອຸທິດຂອງພະອົງ, ພະອົງໄດ້ລົງມາຕາມພະປະສົງຂອງພະອົງເອງ, ເປັນພະອົງທີ່ເปັນປະກອບແຫ່ງລາຊະວົງຣະຄຸນສະເໝີ.

Verse 103 (दोहा/सोरठा)

लाग न उर उपदेसु जदपि कहेउ सिवँ बार बहु॥ बोले बिहसि महेसु हरिमाया बलु जानि जियँ॥51॥

lāga na ura upadesu jadapi kaheu sivaṁ bāra bahu. बोले bihasi mahesu hari-māyā balu jāni jiyaṁ. ||51||

ເຖິງແມ່ນພະສິວະໄດ້ໃຫ້ຄຳແນະນຳຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ, ຄຳສອນນັ້ນກໍບໍ່ພົບບ່ອນໃນຫົວໃຈ. ຈົນຫາພະມະເຫສະຣ໌ໄດ້ຍິ້ມແລະກ່າວວ່າ, ໄດ້ຊົງຮັບຮູ້ໃນໃຈວ່າ ພະມາຍາຂອງພະຮະຣີນັ້ນມີພະອານຸພາບຍິ່ງໃຫຍ່.

Verse 104 (चौपाई)

जौं तुम्हरें मन अति संदेहू। तौ किन जाइ परीछा लेहू।। तब लगि बैठ अहउँ बटछाहिं। जब लगि तुम्ह ऐहहु मोहि पाही।। जैसें जाइ मोह भ्रम भारी। करेहु सो जतनु बिबेक बिचारी।। चलीं सती सिव आयसु पाई। करहिं बिचारु करौं का भाई।। इहाँ संभु अस मन अनुमाना। दच्छसुता कहुँ नहिं कल्याना।। मोरेहु कहें न संसय जाहीं। बिधी बिपरीत भलाई नाहीं।। होइहि सोइ जो राम रचि राखा। को करि तर्क बढ़ावै साखा।। अस कहि लगे जपन हरिनामा। गई सती जहँ प्रभु सुखधामा।।

jauṁ tumharẽ mana ati saṁdehū | tau kina jāi parīchā lehū || taba lagi baiṭha ahauṁ baṭachāhĩ | jaba lagi tumha aihahu mohi pāhī || jaisẽ jāi moha bhrama bhārī | karehu so jatanu bibeka bicārī || calīṁ satī siva āyasu pāī | karahiṁ bicāru karauṁ kā bhāī || ihāṁ saṁbhu asa mana anumānā | daccha-sutā kahuṁ nahiṁ kalyānā || morehu kahẽ na saṁsaya jāhīṁ | bidhī biparīta bhalāī nāhīṁ || hoihi soi jo rāma raci rākhā | ko kari tarka baḍhāvai sākhā || asa kahi lage japaṇa harināmā | gaī satī jahāṁ prabhu sukhadhāmā ||

ຖ້າໃນຈິດໃຈຂອງເຈົ້າມີຄວາມສົງໄສຢ່າງຍິ່ງ, ແລ້ວເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ໄປທົດສອບເບິ່ງເອງ? ຈົນກວ່ານັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈະນັ່ງຢູ່ພາຍໃຕ້ເງົາໄມ້ບົວ, ຈົນກວ່າເຈົ້າຈະກັບມາຫາຂ້າພະເຈົ້າ. ໄປເຖິດ, ໃນຂະນະທີ່ເຈົ້າຂັບລ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດແລະຄວາມຫຼົງໄຫຼອັນໜັກໜ່ວງນີ້, ຈົ່ງພະຍາຍາມດ້ວຍຄວາ��ຄິດທີ່ມີປັນຍາສະຕິ. ພະນາງສະຕີໄດ້ອອກເດີນທາງ, ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບພະບັນຍັດຈາກພະສິວະ, ແຕ່ພະນາງກໍຄິດພິຈາລະນາພາຍໃນວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດຫຍັງ, ອ້າຍທີ່ຮັກ? ພະສົມພູໄດ້ຄາດຄະເນໃນໃຈຂອງພະອົງວ່າ: ສຳລັບບຸດລູກຂອງທັກສະແລ້ວ, ບໍ່ມີຈຸດຈົບທີ່ເປັນສິລິໃນເລື່ອງນີ້. ເຖິງແມ່ນຂ້າພະເຈົ້າບອກ, ຄວາມສົງໄສຂອງນາງກໍຈະບໍ່ຫາຍໄປ, ແລະ ສິ່ງທີ່ຂັດກັບພະຜົມບໍ່ນຳຄວາມດີມາ. ສິ່ງທີ່ຈະເປັນ ກໍຈະເປັນ ຕາມທີ່ພະຣາມໄດ້ກຳນົດໄວ້, ຜູ້ໃດຈະສາມາດເຮັດໃຫ້ກິ່ງໄມ້ຂອງພະຜົມເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນດ້ວຍການຖາມເທົ່ານັ້ນ? ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ພະອົງກໍເລີ່ມສວາມະນາມຂອງພະຮະຣີ, ແລະ ພະນາງສະຕີກໍໄດ້ໄປຫາບ່ອນທີ່ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ທີ່ຢູ່ແຫ່ງຄວາມສຸກ, ປະທັບຢູ່.

Verse 105 (दोहा/सोरठा)

पुनि पुनि हृदयँ विचारु करि धरि सीता कर रुप। आगें होइ चलि पंथ तेहि जेहिं आवत नरभूप।।52।।

puni puni hṛdayã vicāru kari dhari sītā kara rūpa | āgẽ hoi cali pantha tehi jehĩ āvata nara-bhūpa ||52||

ຄື້ນຫຼັງຄື້ນໜ້າ, ພະອົງໄດ້ພິຈາລະນາພາຍໃນຫົວໃຈຂອງພະອົງ, ແລ້ວພະອົງກໍໄດ້ຮັບເອົາຮູບຮ່າງຂອງພະນາງສີຕາ, ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ພະອົງກໍໄດ້ເດີນໄປຂ້າງໜ້າ, ເທິງເສັ້ນທາງນັ້ນເອງ ທີ່ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດກຳລັງຈະມາຮອດ.

Verse 106 (चौपाई)

लछिमन दीख उमाकृत बेषा चकित भए भ्रम हृदयँ बिसेषा।। कहि न सकत कछु अति गंभीरा। प्रभु प्रभाउ जानत मतिधीरा।। सती कपटु जानेउ सुरस्वामी। सबदरसी सब अंतरजामी।। सुमिरत जाहि मिटइ अग्याना। सोइ सरबग्य रामु भगवाना।। सती कीन्ह चह तहँहुँ दुराऊ। देखहु नारि सुभाव प्रभाऊ।। निज माया बलु हृदयँ बखानी। बोले बिहसि रामु मृदु बानी।। जोरि पानि प्रभु कीन्ह प्रनामू। पिता समेत लीन्ह निज नामू।। कहेउ बहोरि कहाँ बृषकेतू। बिपिन अकेलि फिरहु केहि हेतू।।

lachimana dīkha umākṛta beṣā cakita bhae bhrama hṛdayaṁ biseṣā.|| kahi na sakata kachu ati gaṁbhīrā. prabhu prabhāu jānata matidhīrā.|| satī kapaṭu jāneu surasvāmī. sabadarasī saba aṁtarajāmī.|| sumirata jāhi miṭai agyānā. soi sarabagya rāmu bhagavānā.|| satī kīnha caha tahaṁhūṁ durāū. dekahu nāri subhāva prabhāū.|| nija māyā balu hṛdayaṁ bakhānī. bole bihasi rāmu mṛdu bānī.|| jori pāni prabhu kīnha pranāmū. pitā sameta līnha nija nāmū.|| kaheu bahori kahāṁ bṛṣaketū. bipina akeli phirahu kehi hetū.||

ລັກສະມັນເມື່ອເຫັນຮູບລັກຂອງອຸມາ ກໍປະຫລາດໃຈ ແລະ ຄວາມສັບສົນພິເສດໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຫົວໃຈຂອງພຣະອົງ. ພຣະອົງບໍ່ສາມາດເວົ້າສິ່ງໃດໄດ້ ເນື່ອງຈາກເຫດການນີ້ສະຫງ່າລາສີຫຼາຍ ແຕ່ຜູ້ມີປັນຍາຍ່າງຮູ້ຈັກຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງເທບທັງປວງໄດ້ຮັບຮູ້ເຖິງການຫລອກລວງຂອງສັຕີ ພຣະອົງຜູ້ເຫັນທຸກສິ່ງ ແລະ ຮູ້ຈັກຫົວໃຈຂອງທຸກຄົນ. ຜູ້ໃດທີ່ຈື່ຈໍາພຣະອົງ ຄວາມບໍ່ຮູ້ກໍຈະຖືກກໍາຈາກໄປ ພຣະອົງຜູ້ດຽວນັ້ນແຫລະທີ່ຮູ້ທຸກສິ່ງ ຄື ພຣະຣາມ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ. ສັຕີໄດ້ພະຍາຍາມເຊື່ອງອໍາແມ້ນໃນເວລານັ້ນ ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມອັດຊະຍາຂອງທໍາມະຊາດຍິງສະເຫນິໂຕ. ພຣະຣາມໄດ້ປະກາດໃນຫົວໃຈຖີ່ຖືເຖິງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງມາຍາຂອງພຣະອົງເອງ ແລະ ໄດ້ຕອບດ້ວຍຮອຍຍິ້ມ ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນໂຍນ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ປະນະມັນດ້ວຍມືທັບສອງ ແລະ ໄດ້ກ່າວນາມຂອງພຣະອົງເອງ ພ້ອມທັງຊົງກ່າວເຖິງວົງຕະກູນຂອງພຣະບິດາ. ຈາກນັ້ນພຣະອົງໄດ້ກ່າວອີກວ່າ ເຈົ້າຈະໄປໃສນະ ວາຣສະເກຕູ ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງຍ່າງຢູ່ໃນປ່າຄັ້ງຄຽງຄົນດຽວ.

Verse 107 (दोहा/सोरठा)

राम बचन मृदु गूढ़ सुनि उपजा अति संकोचु। सती सभीत महेस पहिं चलीं हृदयँ बड़ सोचु।।53।।

rāma bacana mṛdu gūṛha suni upajā ati saṅkocu | satī sabhīta mahesa pahiṁ calīṁ hṛdayaṁ baṛa socu ||53||

ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະຣາມ ທີ່ອ່ອນໂຍນແຕ່ເລິກເຊິ່ງ ຄວາມສົງໃສຢ່າງຮຸນແຮງໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ສັຕີຜູ້ມີຄວາມຢ້ານກົວໄດ້ໄປຫາມະເຫສະ ແລະ ໃນຫົວໃຈຂອງນາງມີຄວາມກັງວົນຢ່າງຫນັກແຫນ້ນ.

Verse 108 (चौपाई)

मैं संकर कर कहा न माना। निज अग्यानु राम पर आना।। जाइ उतरु अब देहउँ काहा। उर उपजा अति दारुन दाहा।। जाना राम सतीं दुखु पावा। निज प्रभाउ कछु प्रगटि जनावा।। सतीं दीख कौतुकु मग जाता। आगें रामु सहित श्री भ्राता।। फिरि चितवा पाछें प्रभु देखा। सहित बंधु सिय सुंदर वेषा।। जहँ चितवहिं तहँ प्रभु आसीना। सेवहिं सिद्ध मुनीस प्रबीना।। देखे सिव बिधि बिष्नु अनेका। अमित प्रभाउ एक तें एका।। बंदत चरन करत प्रभु सेवा। बिबिध बेष देखे सब देवा।।

maiṅ saṅkara kara kahā na mānā | nija agyānu rāma para ānā || jāi utaru aba dehuṅ kāhā | ura upajā ati dāruna dāhā || jānā rāma satīṅ dukhu pāvā | nija prabhāu kachu pragaṭi janāvā || satīṅ dīkha kautuku maga jātā | āgeṅ rāmu sahita śrī bhrātā || phiri chitavā pāchēṅ prabhu dēkhā | sahita bandhu siya sundara vēṣā || jahaṅ chitavahiṅ tahaṅ prabhu āsīnā | sēvahiṅ siddha munīsa prabīnā || dēkhē siva bidhi biṣṇu anēkā | amita prabhāu ēka tēṅ ēkā || baṅdata charana karata prabhu sēvā | bibidha bēṣa dēkhē saba dēvā ||

ຂ້າພະເຈົ້າຊົງກະໄດ້ບໍ່ເຊື່ອສິ່ງທີ່ນາງເວົ້າ ຄວາມບໍ່ຮູ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າເອງໄດ້ຕໍ່ຕ້ານພຣະຣາມ. ຕອນນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປໃສ ແລະ ຈະຕອບແນວໃດ ຄວາມເຜົາລະອຸ່ນຢ່າງຮ້າຍແຮງໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຫົວໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ພຣະຣາມຊົງເຂົ້າໃຈວ່າສັຕີໄດ້ຮູ້ສຶກເຈັບປວດ ພຣະອົງໄດ້ເປີດເຜີຍຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງເລັກນ້ອຍ. ສັຕີໄດ້ເຫັນສິ່ງມະຫັດສະຈັນເທິງເສັ້ນທາງ ຂ້າງໜ້າພຣະຣາມໄດ້ຍ່າງໄປພ້ອມກັບອ້າຍຜູ້ສູງສົ່ງ. ຈາກນັ້ນນາງໄດ້ຫັນມາເບິ່ງອີກ ຢູ່ຂ້າງຫລັງ ນາງໄດ້ເຫັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າພ້ອມກັບອ້າຍ ແລະ ສີຕາ ໃນຮູບລັກທີ່ງົດງາມ. ບ່ອນໃດທີ່ນາງເບິ່ງ ກໍຈະເຫັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າປະທັບຢູ່ ຖືກຮັບໃຊ້ໂດຍໝູ່ສິດທີ່ບັນລຸຄວາມສໍາເລັດ ແລະ ສັດສະຫວັດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່. ນາງໄດ້ເຫັນຊົງກະຫຼາຍອົງ ພຣະພະຫັດຫຼາຍອົງ ພຣະວິສະນຸຫຼາຍອົງ ຄວາມສະຫງ່າລາສີທີ່ບໍ່ສາມາດວັດໄດ້ ແຕ່ລະອົງຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າອົງອື່ນ. ເທບທັງປວງໃນຮູບລັກຕ່າງໆ ໄດ້ຖືກເຫັນກໍາລັງກົມພະບາດຂອງພຣະອົງ ແລະ ຮັບໃຊ້ພຣະອົງ.

Verse 109 (दोहा/सोरठा)

सती बिधात्री इंदिरा देखीं अमित अनूप। जेहिं जेहिं बेष अजादि सुर तेहि तेहि तन अनुरूप।।54।।

Satī bidhātrī indirā dekhīṁ amit anūpa. Jehiṁ jehiṁ beṣa ajādi sur tehi tehi tana anurūpa. ||54||

ສັຕີ ວິທາຕຣີ ແລະ ອິນທິຣາ ໄດ້ເຫັນຮູບລັກນັບບໍ່ຖ້ວນ ທີ່ງົດງາມບໍ່ມີສິ່ງໃດທຽບໄດ້. ໃນຮູບລັກໃດທີ່ພຣະພະຫັດ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າດັ້ງເດີມ ແລະ ເທບອື່ນໆ ປາກົດ ໃນຮູບລັກນັ້ນ ຮ່າງກາຍຂອງເຂົາເຈົ້າກໍປາກົດ ເໝາະສົມ ຖືກຕ້ອງ ແລະ ແທ້ຈິງ.

Verse 110 (चौपाई)

देखे जहँ तहँ रघुपति जेते। सक्तिन्ह सहित सकल सुर तेते।। जीव चराचर जो संसारा। देखे सकल अनेक प्रकारा।। पूजहिं प्रभुहि देव बहु बेषा। राम रूप दूसर नहिं देखा।। अवलोके रघुपति बहुतेरे। सीता सहित न बेष घनेरे।। सोइ रघुबर सोइ लछिमनु सीता। देखि सती अति भई सभीता।। हृदय कंप तन सुधि कछु नाहीं। नयन मूदि बैठीं मग माहीं।। बहुरि बिलोकेउ नयन उघारी। कछु न दीख तहँ दच्छकुमारी।। पुनि पुनि नाइ राम पद सीसा। चलीं तहाँ जहँ रहे गिरीसा।।

dekhe jahã̃-tahã̃ raghupati jete | saktin̐h sahita sakala sur tete || jīva carācara jo saṃsārā | dekhe sakala aneka prakārā || pūjahiṃ prabhuhī deva bahu beṣā | rāma rūpa dūsara nahiṃ dekhā || avaloke raghupati bahutere | sītā sahita na beṣ ghanere || soi raghuvara soi lachimana sītā | dekhi satī ati bhaī sabhītā || hṛdaya kaṃpa tana sudhi kachu nāhīṃ | nayana mūdi baiṭhīṃ maga māhīṃ || bahuri bilokeu nayana ughārī | kachu na dīkha tahã̃ dacchakumārī || puni-puni nāi rāma pada sīsā | calīṃ tahã̃ jahã̃ rahe girīsā ||

ບ່ອນໃດທີ່ນາງເບິ່ງ ກໍຈະເຫັນຣາຄຸບະຕີ ຫຼາຍອົງຫຼາຍປານນັ້ນ ແລະ ພ້ອມກັບພະຊາດາຂອງເຂົາເຈົ້າ ເທບທັງຫຼາຍກໍຫຼາຍປານນັ້ນ. ຊີວິດທັງໝົດທີ່ເຄື່ອນທີ່ ແລະ ບໍ່ເຄື່ອນທີ່ ເຕັມໂລກ ນາງໄດ້ເຫັນທັງໝົດໃນຮູບແບບນັບບໍ່ຖ້ວນ. ເທບທັງຫຼາຍໃນຮູບລັກຕ່າງໆ ໄດ້ບູຊາພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຫັນຮູບອື່ນນອກຈາກຮູບຂອງພຣະຣາມ. ນາງໄດ້ມອງເບິ່ງ ແລະ ພົບຣາຄຸບະຕີຢູ່ທຸກຫນ່າງ ຫຼາຍອົງຫຼາຍປານ ແລະ ພ້ອມກັບສີຕາ ໃນຮູບລັກນັບບໍ່ຖ້ວນ. ມັນຄືຣາຄຸວີຣອົງດຽວກັນ ລັກສະມັນອົງດຽວກັນ ສີຕາອົງດຽວກັນ ເມື່ອເຫັນດັ່ງນັ້ນ ສັຕີກໍມີຄວາມຢ້ານຢໍາເກີນໄປ. ຫົວໃຈຂອງນາງສັ່ນ ນາງສູນຄວາມຮູ້ສຶກກ່ຽວກັບຮ່າງກາຍ ແລະ ນັ່ງຢູ່ເທິງເສັ້ນທາງ ປິດຕາຢ່າງສົມ. ຈາກນັ້ນນາງໄດ້ເປີດຕາ ແລະ ເບິ່ງອີກ ແຕ່ບຸດທາກສີບໍ່ໄດ້ເຫັນສິ່ງໃດຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ນາງໄດ້ກົມພະບາດຂອງພຣະຣາມຊ້ໍາແລ້ວຊ້ໍາອີກ ແລະ ໄດ້ເດີນທາງໄປຫາບ່ອນທີ່ຄີຣີຊາປະທັບຢູ່.

Verse 111 (दोहा/सोरठा)

गई समीप महेस तब हँसि पूछी कुसलात। लीन्ही परीछा कवन बिधि कहहु सत्य सब बात।।55।।

gaī samīpa mahesa taba hãsi pūchī kusalāta | līnhī parīchā kavan bidhi kahahu satya saba bāta ||55||

ນາງໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ມະເຫສະ ແລະ ດ້ວຍຮອຍຍິ້ມອ່ອນໂຍນ ໄດ້ຖາມກ່ຽວກັບຄວາມສະບາຍຂອງພຣະອົງວ່າ ເຈົ້າໄດ້ທົດສອບແນວໃດ ຈົ່ງເວົ້າເລື່ອງທັງໝົດຢ່າງຈິງໃຈ ບໍ່ເຊື່ອງອໍາສິ່ງໃດ.

Verse 112 (चौपाई)

सतीं समुझि रघुबीर प्रभाऊ। भय बस सिव सन कीन्ह दुराऊ।। कछु न परीछा लीन्हि गोसाई। कीन्ह प्रनामु तुम्हारिहि नाई।। जो तुम्ह कहा सो मृषा न होई। मोरें मन प्रतीति अति सोई।। तब संकर देखेउ धरि ध्याना। सतीं जो कीन्ह चरित सब जाना।। बहुरि राममायहि सिरु नावा। प्रेरि सतिहि जेहिं झूँठ कहावा।। हरि इच्छा भावी बलवाना। हृदयँ बिचारत संभु सुजाना।। सतीं कीन्ह सीता कर बेषा। सिव उर भयउ बिषाद बिसेषा।। जौं अब करउँ सती सन प्रीती। मिटइ भगति पथु होइ अनीती।।

satīṁ samujhi raghubīra prabhāū | bhaya basa siva sana kīnha durāū || kachu na parīchā līnhi gosāī | kīnha pranāmu tumhārihi nāī || jo tumha kahā so mṛṣā na hoī | morẽ mana pratīti ati soī || taba saṅkara dekheu dhari dhyānā | satīṁ jo kīnha carita saba jānā || bahuri rāma-māyahi siru nāvā | preri satihi jehiṁ jhūṭha kahāvā || hari icchā bhāvī balavānā | hṛdayaṁ bicārata saṁbhu sujānā || satīṁ kīnha sītā kara beṣā | siva ura bhayu biṣāda biśeṣā || jaũ aba karuũ satī sana prītī | miṭai bhagati pathu hoi anītī ||

ສັຕີເມື່ອເຂົ້າໃຈຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຣາຄຸວີຣ ແຕ່ຖືກເອົາຊະນະດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ກໍໄດ້ເຊື່ອງຄວາມຕັ້ງໃຈຈາກຊົງກະ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າບໍ່ໄດ້ທົດສອບຫຍັງເລີຍ ພຣະອົງໄດ້ກົມນາງຕາມທີ່ສົມຄວນ. ສິ່ງທີ່ເຈົ້າເວົ້າບໍ່ອາດເປັນເທັດໄດ້ ຫົວໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຢ່າງເລິກເຊິ່ງໃນສິ່ງນັ້ນ. ຈາກນັ້ນຊົງກະໄດ້ບັນລຸສະມາທິ ແລະ ໄດ້ຮູ້ທຸກກິດທີ່ສັຕີໄດ້ກະທໍາ. ພຣະອົງໄດ້ກົມພະລົດຕໍ່ມາຍາຂອງພຣະຣາມອີກ ເຊິ່ງໄດ້ຊຸກຍູ້ໃຫ້ສັຕີເວົ້າມູນລະທຽນ. ຄວາມປະສົງຂອງພຣະຫະຣິ ແລະ ພະລະຂອງພະລັງຊະຕານັ້ນຍິ່ງໃຫຍ່ ຊົງກະຜູ້ມີປັນຍາໄດ້ພິຈາລະນາໃນຫົວໃຈຢ່າງນັ້ນ. ສັຕີໄດ້ສວຍຮູບລັກຂອງສີຕາ ໃນຫົວໃຈຂອງຊົງກະໄດ້ເກີດຄວາມໂສກເສົ້າພິເສດ. ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າຍັງຮັກສັຕຕອນນີ້ ເສັ້ນທາງແຫ່ງຄວາມຈົງຮັກພັກດີຈະຖືກລຶບລ້າງ ແລະ ການປະພຶດຈະກາຍເປັນຄວາມບໍ່ຊອບທໍາ.

Verse 113 (दोहा/सोरठा)

परम पुनीत न जाइ तजि किएँ प्रेम बड़ पापु। प्रगटि न कहत महेसु कछु हृदयँ अधिक संतापु।।56।।

parama punīta na jāi taji kiẽ prema baṛa pāpu | pragaṭi na kahata mahesu kachu hṛdayã adhika santāpu ||56||

ເຖິງແມ່ນວ່າເສັ້ນທາງອັນສູງສົ່ງສຸດນັ້ນບໍ່ຄວນຖືກປະຖິ້ມ ແຕ່ຖ້າຜູ້ໃດປະຖິ້ມມັນເນື່ອງຈາກຄວາມຍຶດໝັ້ນ ຄວາມຜິດນັ້ນກໍຈະກາຍເປັນບາບຢ່າງໜັກໜ່ວງ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນມະເຫສະຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ເວົ້າສິ່ງໃດອອກມາ ໃນຫົວໃຈຂອງພຣະອົງໄຟແຫ່ງຄວາມເຈັບປວດຍິ່ງລຸກລະອອດຂຶ້ນ.

Verse 114 (चौपाई)

तब संकर प्रभु पद सिरु नावा। सुमिरत रामु हृदयँ अस आवा।। एहिं तन सतिहि भेट मोहि नाहीं। सिव संकल्पु कीन्ह मन माहीं।। अस बिचारि संकरु मतिधीरा। चले भवन सुमिरत रघुबीरा।। चलत गगन भै गिरा सुहाई। जय महेस भलि भगति दृढ़ाई।। अस पन तुम्ह बिनु करइ को आना। रामभगत समरथ भगवाना।। सुनि नभगिरा सती उर सोचा। पूछा सिवहि समेत सकोचा।। कीन्ह कवन पन कहहु कृपाला। सत्यधाम प्रभु दीनदयाला।। जदपि सतीं पूछा बहु भाँती। तदपि न कहेउ त्रिपुर आराती।।

taba saṅkara prabhu pada siru nāvā | sumirata rāmu hṛdayaṁ asa āvā || ehiṁ tana satihi bheṭa mohi nāhīṁ | siva saṅkalpu kīnha mana māhīṁ || asa bicāri saṅkaru mati-dhīrā | cale bhavana sumirata raghu-bīrā || calata gagana bhai girā suhāī | jaya mahesa bhali bhagati dṛṛhāī || asa pana tumha binu karai ko ānā | rāma-bhagata samaratha bhagavānā || suni nabha-girā satī ura socā | pūchā sivahi sameta sakocā || kīnha kavan pana kahahu kṛpālā | satya-dhāma prabhu dīna-dayālā || jadapi satīṁ pūchā bahu bhāँtī | tadapi na kaheu tripura ārātī ||

ຈາກນັ້ນຊົງກະໄດ້ກົມພະລົດຕໍ່ພະບາດຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ໃນຂະນະທີ່ຈື່ຈໍາພຣະຣາມ ຄວາມຄິດນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຫົວໃຈຂອງພຣະອົງວ່າ ໃນຮ່າງກາຍນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ພົບສັຕີອີກ. ຊົງກະໄດ້ຕັ້ງສັນຍາໃນຈິດໃຈເຊັ່ນນັ້ນ. ຫຼັງຈາກໄດ້ພິຈາລະນາດັ່ງກ່າວ ຊົງກະຜູ້ມີຈິດໃຈໜັກແໜ້ນໄດ້ເດີນທາງໄປຍັງທີ່ປະທັບຂອງພຣະອົງ ຈື່ຈໍາວີຣະຂອງຣາຄຸຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ໃນຂະນະທີ່ພຣະອົງເດີນທາງ ສຽງທີ່ເມດຕາໄດ້ດັງຂຶ້ນໃນທ້ອງຟ້າວ່າ ຊະລາວັດຕີ ມະເຫສະ ຄວາມຈົງຮັກພັກດີຂອງເຈົ້າໄດ້ຮັບການສ້າງໃຫ້ເຂັ້ມແຂງຢ່າງດີ. ຜູ້ໃຜຈະສາມາດຕັ້ງສັນຍາເຊັ່ນນີ້ໄດ້ນອກຈາກເຈົ້າ ຜູ້ເປັນຜູ້ຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ພຣະຣາມ ຍ່ອມເປັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່. ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງຈາກທ້ອງຟ້າ ສັຕີໄດ້ຄິດພິຈາລະນາໃນຫົວໃຈ ແລະ ດ້ວຍຄວາມລັງເລໃຈບາງຢ່າງ ໄດ້ຖາມຊົງກະວ່າ ເຈົ້າໄດ້ຕັ້ງສັນຍາຫຍັງ ຜູ້ມີຄວາມເมຕາ ທີ່ເປັນທີ່ພັກຂອງຄວາມຈິງ ຜູ້ມີຄວາມເมຕາຕໍ່ຜູ້ຕໍ່າຕ້ອຍ. ເຖິງແມ່ນວ່າສັຕີໄດ້ຖາມຫຼາຍວິທີ ແຕ່ຜູ້ທໍາລາຍຕຣິປູຣະກໍບໍ່ຍອມເວົ້າ.

Verse 115 (दोहा/सोरठा)

सतीं हृदय अनुमान किय सबु जानेउ सर्बग्य। कीन्ह कपटु मैं संभु सन नारि सहज जड़ अग्य।।57क।। जलु पय सरिस बिकाइ देखहु प्रीति कि रीति भलि। बिलग होइ रसु जाइ कपट खटाई परत पुनि।।57ख।।

satīṁ hṛdaya anumāna kiya sabu jāneu sarbagya. kīnha kapaṭu maiṁ saṁbhu sana nāri sahaja jaṛa agya..57ka.. jalu paya sarisa bikāi dekhahu prīti ki rīti bhali. bilaga hoi rasu jāi kapaṭa khaṭāī parata puni..57kha..

ສັຕີໄດ້ຄິດພິຈາລະນາໃນຫົວໃຈ ແລະ ເຂົ້າໃຈທຸກຢ່າງ ເພາະພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຊົງຮູ້ທຸກສິ່ງ. ນາງໄດ້ລິ້ມຖອນໃຈວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຫລອກລວງຊົງກະ ເພາະແມ່ຍິງມີທໍາມະຊາດທີ່ງ່າຍດາຍ ແລະ ບໍ່ຮູ້ຫຍັງ. ນໍ້າ ແລະ ນົມເບິ່ງຄ້າຍຄືກັນ ແລະ ອາດຖືກຂາຍເປັນອັນດຽວ ຈົ່ງເບິ່ງວ່າວິທີແຫ່ງຄວາມຮັກທີ່ແທ້ຈິງງົດງາມປານໃດ ເມື່ອການຫລອກລວງຖືກກັ່ນອອກ ຄວາມຫວານກໍສູນໄປ ແລະ ມີແຕ່ຄວາມເປັນກົດທີ່ກັບຄືນມາ.

Verse 116 (चौपाई)

हृदयँ सोचु समुझत निज करनी। चिंता अमित जाइ नहि बरनी।। कृपासिंधु सिव परम अगाधा। प्रगट न कहेउ मोर अपराधा।। संकर रुख अवलोकि भवानी। प्रभु मोहि तजेउ हृदयँ अकुलानी।। निज अघ समुझि न कछु कहि जाई। तपइ अवाँ इव उर अधिकाई।। सतिहि ससोच जानि बृषकेतू। कहीं कथा सुंदर सुख हेतू।। बरनत पंथ बिबिध इतिहासा। बिस्वनाथ पहुँचे कैलासा।। तहँ पुनि संभु समुझि पन आपन। बैठे बट तर करि कमलासन।। संकर सहज सरुप सम्हारा। लागि समाधि अखंड अपारा।।

hṛdayaṁ socu samujhata nija karanī. ciṁtā amita jāi nahiṁ baranī.. kṛpāsiṁdhu siva parama agādhā. pragaṭa na kaheū mora aparādhā.. saṅkara rukha avaloki bhavānī. prabhu mohi tajeū hṛdayaṁ akulānī.. nija agha samujhi na kachu kahi jāī. tapai avāṁ iva ura adhikāī.. satihi sasoca jāni bṛṣaketū. kahīṁ kathā suṁdara sukha hetū.. baranata pantha bibidha itihāsā. bisvanātha pahuṁce kailāsā.. tahaṁ puni saṁbhu samujhi pana āpana. baiṭhe baṭa tara kari kamalāsana.. saṅkara sahaja sarupa samhārā. lāgi samādhi akhaṁḍa apārā..

ໃນຫົວໃຈລາວໄດ້ພິຈາລະນາ ຊັ່ງນໍ້າຫນັກການກະທຳຂອງຕົນເອງ; ຄວາມກັງວົນຂອງລາວບໍ່ມີຂອບເຂດ ແລະ ບໍ່ສາມາດບັນຍາຍໄດ້ທົ່ວເຖິງ. ພະສິວະ ມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມກະລຸນາ ເລິກເຊິ່ນເກີນຊັບຕະນາ; ພະອົງບໍ່ໄດ້ກ່າວເປີດເຜີຍຖ້າຜິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ເມື່ອເຫັນສັນຍານພາຍໃນຂອງພະສັງກະ ພະພະວານີໄດ້ຮູ້ສຶກບໍ່ສະບາຍໃນຫົວໃຈ - 'ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ປະຖິ້ມຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ.' ຮູ້ຈັກຄວາມຜິດຂອງຕົນເອງ ນາງບໍ່ສາມາດເວົ້າຫຍັງໄດ້; ເຕົ້າຫນ້າເຕັມໄປດ້ວຍໄຟ ຄວາມເຈັບປວດຂຶ້ນພາຍໃນ. ເຫັນສະຕີມີຄວາມກັງວົນດັ່ງນັ້ນ ພະວິສະເກຕຸໄດ້ເວົ້ານິທານງົດງາມເພື່ອປອບໃຈນາງ. ເວົ້າຖ້າທາງ ແລະ ປະຫວັດສາດເກົ່າແກ່ຫຼາຍຢ່າງ ພະວິສະວານາດໄດ້ມາຮອດໄຄລາດ. ທີ່ນັ້ນ ຈື່ຈຳຄຳຕັດສິນໃຈຂອງຕົນເອງ ພະສົມພູໄດ້ນັ່ງພາຍໃຕ້ຕົ້ນໄມ້ບາງຍານ ໃນທ່າບົດບາດ. ພະສັງກະໄດ້ຮວບຮວມຕົນເຂົ້າໃນສະພາບທຳມະຊາດ ແລະ ເຂົ້າສູ່ສະມາທິທີ່ບໍ່ຂາດຕົວ ບໍ່ມີຂອບເຂດ.

Verse 117 (दोहा/सोरठा)

सती बसहि कैलास तब अधिक सोचु मन माहिं। मरमु न कोऊ जान कछु जुग सम दिवस सिराहिं।।58।।

satī basahi kailāsa taba adhika socu mana māhim̐ | maramu na koū jāna kachu juga sama divasa sirāhim̐ ||58||

ຈາກນັ້ນ ພະສະຕີໄດ້ຢູ່ທີ່ໄຄລາດ ຈິດໃຈຂອງພະນາງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມກັງວົນຢ່າງເລິກເຊິ່ນ. ບໍ່ມີໃຜສາມາດເຂົ້າໃຈຄວາມລັບພາຍໃນໄດ້; ວັນເວລາຜ່ານໄປ ແຕ່ລະວັນຍາວນານດັ່ງຊົ່ວຊາດ.

Verse 118 (चौपाई)

नित नव सोचु सतीं उर भारा। कब जैहउँ दुख सागर पारा।। मैं जो कीन्ह रघुपति अपमाना। पुनिपति बचनु मृषा करि जाना।। सो फलु मोहि बिधाताँ दीन्हा। जो कछु उचित रहा सोइ कीन्हा।। अब बिधि अस बूझिअ नहि तोही। संकर बिमुख जिआवसि मोही।। कहि न जाई कछु हृदय गलानी। मन महुँ रामाहि सुमिर सयानी।। जौ प्रभु दीनदयालु कहावा। आरती हरन बेद जसु गावा।। तौ मैं बिनय करउँ कर जोरी। छूटउ बेगि देह यह मोरी।। जौं मोरे सिव चरन सनेहू। मन क्रम बचन सत्य ब्रतु एहू।।

nita nava socu satīṁ ura bhārā | kaba jaihaũ dukha-sāgara pārā || maiṁ jo kīnha raghupati apamānā | puni-pati bacanu mṛṣā kari jānā || so phalu mohi bidhātāṁ dīnhā | jo kachu ucita rahā soi kīnhā || aba bidhi asa būjhi-a nahi tohi | śaṅkara-bimukha jiāva-si mohi || kahi na jāī kachu hṛdaya galānī | mana mahũ rāmāhi sumira sayānī || jau prabhu dīna-dayālu kahāvā | ārati-harana beda jasu gāvā || tau maiṁ binaya karaũ kara jorī | chūṭau begi deha yaha morī || jaũ more siva carana sanehū | mana krama bacana satya bratu ehū ||

ທຸກໆວັນ ນໍ້າຫນັກໃໝ່ຂອງຄວາມກັງວົນຢູ່ເທິງຫົວໃຈຂອງພະສະຕີ: ເມື່ອໃດຫາກຂ້າພະເຈົ້າຈະຂ້າມໄປຝັ່ງອີກຝັ່ງຂອງມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມໂສກເສົ້ານີ້? ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ດູຖູກພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງວົງພະຣາມ; ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຖືຄຳເວົ້າຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຂ້າພະເຈົ້າເອງ ຄື ພະສິວະ ເປັນເທັດ. ຜົນນັ້ນ ພະຜູ້ບັນນາຍາດໄດ້ປະທານໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ; ສິ່ງໃດທີ່ເໝາະສົມ ສິ່ງນັ້ນໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ບັດນີ້ ຊະຕາກຳເປັນດັ່ງນັ້ນ - ບໍ່ມີທາງແກ້ໃນຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງເຈົ້າ: ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າຍັງຫ່າງເຫີກຈາກພະສັງກະ ເປັນຫຍັງຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຕ້ອງມີຊີວິດຢູ່? ຄວາມສຳນຶກຜິດໃນຫົວໃຈບໍ່ສາມາດເວົ້າອອກໄດ້; ພາຍໃນຈິດໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຢ່າງສະຫຼາດ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ພັກພັງໃນພະຣາມ ດ້ວຍການລະນຶກຈື່. ຖ້າພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຖືກເອີ້ນວ່າຜູ້ກະລຸນາຜູ້ຕ່ຳຕ້ອຍ - ຖ້າພະເວດສັງສັນລະນາຊື່ສຽງຂອງພະອົງວ່າເປັນຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມທຸກທົດລົບ - ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າ ດ້ວຍມືທັບສອງຂ້າງ ໄດ້ຍື່ນຄຳອະທິຖານ: ຂໍໃຫ້ຮ່າງກາຍນີ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບການປ່ອຍພົ້ນໄວ. ຖ້າມີຄວາມຮັກຕໍ່ພະບາດຂອງພະສິວະໃນຂ້າພະເຈົ້າ ຂໍໃຫ້ຄຳປາດຕັດສິນນີ້ເປັນຈິງໃນຈິດໃຈ ການກະທຳ ແລະ ຄຳເວົ້າ.

Verse 119 (दोहा/सोरठा)

तौ सबदरसी सुनिअ प्रभु करउ सो बेगि उपाइ। होइ मरनु जेही बिनहिं श्रम दुसह बिपत्ति बिहाइ।।59।।

tau sabadarasī suni'a prabhu karau so begi upāi | hoi maranu jehi binahiṃ śrama dusaha bipatti bihāi ||59||

ດັ່ງນັ້ນ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ຊົງເຫັນທຸກສິ່ງ ຂໍໃຫ້ຊົງກະລຸນາຟັງ: ຈົ່ງຊົງວາງແຜນບັນດາລັດທານັ້ນໂດຍດ່ວນ - ເພື່ອໃຫ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມຢ່າງໜັກ ຄວາມທຸກຍາກທີ່ທົນທານບໍ່ໄດ້ນີ້ຈະຖືກຂັບໄລ່ອອກໄປ ເຖິງແມ່ນວ່າມັນຈະຈົບລົງດ້ວຍຄວາມຕາຍ.

Verse 120 (चौपाई)

एहि बिधि दुखित प्रजेसकुमारी। अकथनीय दारुन दुखु भारी।। बीतें संबत सहस सतासी। तजी समाधि संभु अबिनासी।। राम नाम सिव सुमिरन लागे। जानेउ सतीं जगतपति जागे।। जाइ संभु पद बंदनु कीन्ही। सनमुख संकर आसनु दीन्हा।। लगे कहन हरिकथा रसाला। दच्छ प्रजेस भए तेहि काला।। देखा बिधि बिचारि सब लायक। दच्छहि कीन्ह प्रजापति नायक।। बड़ अधिकार दच्छ जब पावा। अति अभिमानु हृदयँ तब आवा।। नहिं कोउ अस जनमा जग माहीं। प्रभुता पाइ जाहि मद नाहीं।।

ehi bidhi dukhita prajesakumārī | akathanīya dāruna dukhu bhārī || bīteṁ saṁbata sahasa satāsī | tajī samādhi saṁbhu abināsī || rāma nāma siva sumirana lāge | jāneu satīṁ jagatapati jāge || jāi saṁbhu pada bandanu kīnhī | sanamukha saṅkara āsanu dīnhā || lage kahan harikathā rasālā | daccha prajesa bhae tehi kālā || dekhā bidhi bicāri saba lāyaka | dacchahi kīnha prajāpatī nāyaka || baṛa adhikāra daccha jaba pāvā | ati abhimānu hṛdayaṁ taba āvā || nahiṁ kou asa janamā jaga māhīṁ | prabhutā pāi jāhi mada nāhīṁ ||

ດ້ວຍວິທີນີ້ ບຸດສະຕີຂອງພະປະຊາບັດຍັງມີຄວາມທຸກໃຈ ບັນທຸກຄວາມໂສກເສົ້າທີ່ສະເຫຼີດຮ້າຍເກີນກວ່າຈະບັນຍາຍໄດ້. ເມື່ອຜ່ານໄປໜຶ່ງພັນແປດສິບເຈັດປີ ພະສົມພູຜູ້ບໍ່ສູນສິ້ນໄດ້ອອກຈາກທາດສະມາທິ. ພະສິວະໄດ້ຕັ້ງຕົນເພື່ອລະນຶກຈື່ພະນາມຂອງພະຣາມ; ແລະ ພະສະຕີໄດ້ຮູ້ວ່າພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກໄດ້ຕື່ນຂຶ້ນ. ພະນາງໄດ້ໄປແລະກົ້ມຄຳນົບຕໍ່ພະບາດຂອງພະສົມພູ; ພະສັງກະ ເມື່ອປະກົດພະອົງຕໍ່ຫນ້າພະນາງ ໄດ້ຖວາຍອາສັນໃຫ້. ຈາກນັ້ນ ພະອົງໄດ້ເລີ່ມເວົ້ານິທານອັນເປັນສຸຂະລິດຂອງພະຮິ. ໃນສະໄໝນັ້ນ ທັກສະໄດ້ກາຍເປັນພະປະຊາບັດ. ພະພຣະມະຫາພຣະຫັດ ຫຼັງຈາກໄດ້ພິຈາລະນາແລ້ວ ໄດ້ເຫັນວ່າລາວເໝາະສົມ ແລະ ໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງທັກສະໃຫ້ເປັນປະມຸກໃນບັນດາພະປະຊາບັດ. ເມື່ອທັກສະໄດ້ຮັບອຳນາດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຄວາມຫຍິ່ງອວດໂອ້ອັດເກີນກວ່າຈະພັນທະນາໄດ້ໄດ້ເຂົ້າໃຈຫົວໃຈຂອງລາວ. ບໍ່ມີໃຜເກີດໃນໂລກນີ້ ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບອຳນາດແລ້ວ ບໍ່ຖືກຄອບງຳດ້ວຍຄວາມມຶນເມົາໃນຕົວເອງ.

Verse 121 (दोहा/सोरठा)

दच्छ लिए मुनि बोलि सब करन लगे बड़ जाग। नेवते सादर सकल सुर जे पावत मख भाग।।60।।

dachchha liye muni boli saba karana lage baṛa jāga | nevate sādar sakala sura je pāvata makha bhāga ||60||

ພ້ອມກັບທັກສະ ພະລືີໄດ້ຖືກເຊີນມາຊຸມນຸມ ແລະ ເລີ່ມພິທີບູຊາຍັງໃຫຍ່ໂຕ. ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຕາມສົມຄວນ ລາວໄດ້ສົ່ງຄຳເຊື້ອເຊີນໃຫ້ທຸກພະເຈົ້າ - ຜູ້ທີ່ໃນພິທີບູຊາ ມີສິດໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງຂອງພິທີຕາມກຳນົດ.

Verse 122 (चौपाई)

किंनर नाग सिद्ध गंधर्बा। बधुन्ह समेत चले सुर सर्बा।। बिष्नु बिरंचि महेसु बिहाई। चले सकल सुर जान बनाई।। सतीं बिलोके ब्योम बिमाना। जात चले सुंदर बिधि नाना।। सुर सुंदरी करहिं कल गाना। सुनत श्रवन छूटहिं मुनि ध्याना।। पूछेउ तब सिवँ कहेउ बखानी। पिता जग्य सुनि कछु हरषानी।। जौं महेसु मोहि आयसु देहीं। कुछ दिन जाइ रहौं मिस एहीं।। पति परित्याग हृदय दुखु भारी। कहइ न निज अपराध बिचारी।। बोली सती मनोहर बानी। भय संकोच प्रेम रस सानी।।

kiṁnara nāga siddha gandharbā | badhunha sameta cale sura sarbā || biṣṇu birañci mahesu bihāī | cale sakala sura jāna banāī || satīṁ biloke byoma bimānā | jāta cale sundara bidhi nānā || sura suṁdarī karahiṁ kala gānā | sunata śravaṇa chūṭahiṁ muni dhyānā || pūcheu taba sivaṁ kaheu bakhānī | pitā jagya suni kachu haraṣānī || jauṁ mahesu mohi āyasu dehīṁ | kucha dina jāi rahauṁ misa ehīṁ || pati parityāga hṛdaya dukhu bhārī | kahai na nija aparādha bicārī || bolī satī manohara bānī | bhaya saṁkoca prema rasa sānī ||

ພະຄິນນະຣະ, ພະນາຄະ, ພະສິທະ ແລະ ພະຄັນທັບພະ - ທຸກກອງທັບຂອງພະເຈົ້າໄດ້ອອກເດີນທາງ ພະຊາຍາຂອງພວກພະອົງຕິດຕາມມານຳ. ຍົກເວັ້ນພະວິສະນຸ, ພະພຣະມະຫາພຣະຫັດ ແລະ ພະມະເຫສະ ພະເຈົ້າອື່ນໆທຸກພະອົງໄດ້ເດີນທາງໄປ ຄືກັບວ່າໄດ້ຮຽງຮັບເປັນພິເສດສຳລັບການເດີນທາງ. ພະສະຕີໄດ້ເຫັນໃນທ້ອງຟ້າຍານພາຫະນະທີ່ງົດງາມຫຼາຍຊະນິດ ກຳລັງເຄື່ອນຍ້າຍໄປ. ພະນາງສະຫວັງງົດງາມໄດ້ຮ້ອງຂັບຮ້ອງເພງທີ່ໄພເພາະ; ເມື່ອໄດ້ຍິນ ແມ້ນແຕ່ພະລືີກໍພົບວ່າການຊົມພະຈິດຂອງພວກພະອົງຖືກຂັດຈັດ. ຈາກນັ້ນ ພະນາງໄດ້ຖາມພະສິວະ ແລະ ພະອົງໄດ້ອະທິບາຍ: ເມື່ອໄດ້ຍິນກ່ຽວກັບພິທີບູຊາຂອງພະບິດາ ພະນາງຮູ້ສຶກດີໃຈຂຶ້ນບາງສ່ວນ. 'ຖ້າພະມະເຫສະຈະຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປຢູ່ທີ່ນັ້ນສອງສາມວັນ - ໂດຍຖືເອົານີ້ເປັນຂ້ອງແຍ່ງ.' ແຕ່ນໍ້າຫນັກຂອງຄວາມໂສກເສົ້າຢູ່ໃນຫົວໃຈຂອງພະນາງຕໍ່ຄວາມຄິດທີ່ຈະລະເລີຍພະສະມີ; ພະນາງບໍ່ໄດ້ພິຈາລະນາຄວາມຜິດຂອງຕົນເອງ. ພະສະຕີໄດ້ເວົ້າດ້ວຍຄຳເວົ້າທີ່ງົດງາມຊະນະໃຈ ຈຸ່ມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ ແຕ່ປົນເປື້ອນດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ແລະ ຄວາມອັບອາຍທີ່ຈຳກັດ.