Prakarana 14

Verse 266 (चौपाई)

काम कोह मद मान न मोहा। लोभ न छोभ न राग न द्रोहा।। जिन्ह कें कपट दंभ नहिं माया। तिन्ह कें हृदय बसहु रघुराया।। सब के प्रिय सब के हितकारी। दुख सुख सरिस प्रसंसा गारी।। कहहिं सत्य प्रिय बचन बिचारी। जागत सोवत सरन तुम्हारी।। तुम्हहि छाड़ि गति दूसरि नाहीं। राम बसहु तिन्ह के मन माहीं।। जननी सम जानहिं परनारी। धनु पराव बिष तें बिष भारी।। जे हरषहिं पर संपति देखी। दुखित होहिं पर बिपति बिसेषी।। जिन्हहि राम तुम्ह प्रानपिआरे। तिन्ह के मन सुभ सदन तुम्हारे।।

ຜູ້ໃດທີ່ບໍ່ມີຄວາມຕັ້ງໃຈ, ຄວາມໂກດແຄ້ນ, ຄວາມອວດທູນ, ຄວາມມະໂຫວາ, ຄວາມຫຼົງໄຫຼ, ຄວາມຕາຍ, ຄວາມຢ້ານກົວ, ຄວາມຍຶດຫມັ້ນ, ແລະ ຄວາມບາດຜ່ານ, ໃນຫົວໃຈຂອງຜູ້ໃດທີ່ບໍ່ມີຄວາມຫຼອກລວງ, ຄວາມສໍໍ້ໂກງ, ແລະ ມາຍາ, ໃນຫົວໃຈຂອງພວກເຂົານັ້ນ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຣາຄູ ຈົ່ງປະທັບຢູ່. ຜູ້ໃດທີ່ເປັນທີ່ຮັກຂອງທຸກຄົນ, ເປັນຜູ້ເຮັດປະໂຫຍດແກ່ທຸກຄົນ, ຜູ້ໃດທີ່ເບິ່ງຄວາມທຸກແລະຄວາມສຸກດ້ວຍຄວາມສະເຫມີພາບ, ຜູ້ໃດທີ່ກ່າວຄວາມຈິງດ້ວຍຄຳເວົ້າທີ່ຮັກແພງ, ຜູ້ໃດທີ່ຕື່ນແລະຫຼັບຢູ່ໃນຄວາມຄຸ້ມຄອງຂອງພຣະອົງ, ຜູ້ໃດທີ່ບໍ່ມີທາງພົ້ນນອກຈາກພຣະອົງ, ພຣະຣາມ ຈົ່ງປະທັບໃນຫົວໃຈຂອງພວກເຂົາ. ຜູ້ໃດທີ່ເບິ່ງແມ່ຍິງອື່ນເຫມືອນມານຂອງຕົນ, ຜູ້ໃດທີ່ຖືຄວາມຮັກໃນສິ່ງອື່ນເປັນພິດ, ຜູ້ໃດທີ່ຍິນດີເມື່ອເຫັນຄວາມສຳເລັດຂອງຜູ້ອື່ນ, ແລະ ໂສກໃຈເມື່ອເຫັນຄວາມທຸກຍາກຂອງຜູ້ອື່ນ, ຜູ້ໃດທີ່ຮັກພຣະຣາມຫຼາຍກວ່າຊີວິດ, ໃນຫົວໃຈຂອງພວກເຂົານັ້ນ, ພຣະອົງຈົ່ງປະທັບຢູ່ເປັນນິດສະຫວັນ.

Verse 267 (दोहा/सोरठा)

स्वामि सखा पितु मातु गुर जिन्ह के सब तुम्ह तात। मन मंदिर तिन्ह कें बसहु सीय सहित दोउ भ्रात।।130।।

ຜູ້ໃດທີ່ເຫັນວ່າເຈົ້ານາຍ, ໝູ່ເພື່ອນ, ພໍ່, ແມ່, ແລະ ຄູບາອາຈານ ລ້ວນແຕ່ເປັນພຣະອົງຜູ້ດຽວ, ໃນວັດໃນຫົວໃຈຂອງພວກເຂົານັ້ນ, ພຣະອົງພ້ອມດ້ວຍນາງສີດາ ແລະ ອ້າຍນ້ອງ ຈົ່ງປະທັບຢູ່.

Verse 268 (चौपाई)

अवगुन तजि सब के गुन गहहीं। बिप्र धेनु हित संकट सहहीं।। नीति निपुन जिन्ह कइ जग लीका। घर तुम्हार तिन्ह कर मनु नीका।। गुन तुम्हार समुझइ निज दोसा। जेहि सब भाँति तुम्हार भरोसा।। राम भगत प्रिय लागहिं जेही। तेहि उर बसहु सहित बैदेही।। जाति पाँति धनु धरम बड़ाई। प्रिय परिवार सदन सुखदाई।। सब तजि तुम्हहि रहइ उर लाई। तेहि के हृदयँ रहहु रघुराई।। सरगु नरकु अपबरगु समाना। जहँ तहँ देख धरें धनु बाना।। करम बचन मन राउर चेरा। राम करहु तेहि कें उर डेरा।।

ຜູ້ໃດທີ່ປະຖິ້ມຂໍ້ບົກພ່ອງຂອງຜູ້ອື່ນ ແລະ ຍຶດໝັ້ນໃນຄຸນງາມຂອງພວກເຂົາ, ຜູ້ໃດທີ່ອົດທົນຄວາມທຸກຍາກເພື່ອພຣາຮມນບຣາຫມັນ, ໂຕເພດີ, ຫຼື ຄວາມດີ, ຜູ້ໃດທີ່ຊຳນານໃນນິຕິ ແລະ ດຳເນີນຊີວິດຕາມເສັ້ນທາງຂອງໂລກ, ຫົວໃຈຂອງພວກເຂົາຕັ້ງໄວ້ທີ່ເຮືອນຂອງພຣະອົງ, ຜູ້ໃດທີ່ຮັບເອົາຄຸນງາມຂອງພຣະອົງ ແລະ ຖືວ່າຂໍ້ບົກພ່ອງຂອງຕົນເປັນຂອງຕົນເອງ, ຜູ້ໃດທີ່ວາງໃຈໃນພຣະອົງທຸກປະການ, ຜູ້ໃດທີ່ຮັກຜູ້ທີ່ຈົງຮັກພຣະຣາມ, ພຣະອົງຈົ່ງປະທັບໃນຫົວໃຈຂອງພວກເຂົາພ້ອມນາງສີດາ. ຜູ້ໃດທີ່ປະຖິ້ມຊາດ, ວົງຕະກູນ, ຄວາມຮັ່ງມີ, ສາດສະໜາ, ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່, ຄອບຄົວທີ່ຮັກ, ແລະ ເຮືອນທີ່ໃຫ້ຄວາມສຸກ ແລ້ວຖືພຣະອົງໄວ້ໃນຫົວໃຈ, ໃນຫົວໃຈຂອງພວກເຂົານັ້ນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຣາຄູ ຈົ່ງປະທັບ. ຜູ້ໃດທີ່ເບິ່ງສະຫວັນ, ນະຣົກ, ແລະ ການປົດປ່ອຍດ້ວຍຄວາມສະເຫມີພາບ, ຜູ້ໃດທີ່ເຫັນຄວາມຮັ່ງມີທຸກບ່ອນ, ຜູ້ໃດທີ່ເປັນຂ້າບໍລິພາກຂອງພຣະອົງໃນການກະທຳ, ຄຳເວົ້າ, ແລະ ຄວາມຄິດ, ພຣະຣາມ ຈົ່ງປະທັບໃນຫົວໃຈຂອງພວກເຂົາ.

Verse 269 (दोहा/सोरठा)

जाहि न चाहिअ कबहुँ कछु तुम्ह सन सहज सनेहु। बसहु निरंतर तासु मन सो राउर निज गेहु।।131।।

ຜູ້ໃດທີ່ບໍ່ປາຖະໜາສິ່ງໃດຈາກພຣະອົງ, ແຕ່ຮັກພຣະອົງດ້ວຍຄວາມຮັກທີ່ເປັນທຳມະຊາດ ແລະ ຕາມໃຈ, ໃນຫົວໃຈຂອງພວກເຂົານັ້ນ ພຣະອົງຈົ່ງປະທັບຢູ່ສະເໝີ, ເຮັດໃຫ້ເຮືອນຂອງພຣະອົງຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

Verse 270 (चौपाई)

एहि बिधि मुनिबर भवन देखाए। बचन सप्रेम राम मन भाए।। कह मुनि सुनहु भानुकुलनायक। आश्रम कहउँ समय सुखदायक।। चित्रकूट गिरि करहु निवासू। तहँ तुम्हार सब भाँति सुपासू।। सैलु सुहावन कानन चारू। करि केहरि मृग बिहग बिहारू।। नदी पुनीत पुरान बखानी। अत्रिप्रिया निज तपबल आनी।। सुरसरि धार नाउँ मंदाकिनि। जो सब पातक पोतक डाकिनि।। अत्रि आदि मुनिबर बहु बसहीं। करहिं जोग जप तप तन कसहीं।। चलहु सफल श्रम सब कर करहू। राम देहु गौरव गिरिबरहू।।

ດ້ວຍວິທີນີ້ ພຣະມູນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ສະແດງເຮືອນຂອງພຣະອົງໃຫ້ເຫັນ; ຄຳເວົ້າຂອງພຣະອົງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຫົວໃຈຂອງພຣະຣາມພໍໃຈ. ພຣະມູນີກ່າວວ່າ, ຈົ່ງຟັງເຖິງ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງສຸລິຍະ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະບອກກ່ຽວກັບອາຊຣົມທີ່ເໝາະສົມແກ່ການຢູ່ອາໄສໃນລະດູການນີ້. ຈົ່ງຕັ້ງຖິ່ນຢູ່ທີ່ພູຈິຕຣະກູຕ; ທີ່ນັ້ນ ທຸກສິ່ງຈະດີງາມແກ່ພຣະອົງໃນທຸກວິທີ. ພູເຂົາງົດງາມ, ປ່າໄມ້ສວຍງາມ, ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊ້າງ, ສິງຫ໌, ກວາງ, ແລະ ນົກນານາຊະນິດຫຼິ້ນຫຼິ້ນ. ແມ່ນ້ຳເປັນສິລິມະທຳ, ດັ່ງທີ່ຄຳສອນໂບຮານໄດ້ກ່າວໄວ້; ນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງອາຕຣີໄດ້ນຳມັນມາດ້ວຍພະລັງແຫ່ງການບຳເລຸງຕົນ. ສາຍນ້ຳນັ້ນມີຊື່ວ່າ ມັນດາກິນີ, ເຊິ່ງທຳລາຍບາບ ແລະ ມົນທຸກປະການ. ອາຕຣີ ແລະ ພຣະມູນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ອື່ນໆ ຢູ່ອາໄສທີ່ນັ້ນເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ປະຕິບັດໂຍຄະ, ຊື່ພຣະມົນຕຣະ, ແລະ ການບຳເລຸງທີ່ຝຶກຫັດຮ່າງກາຍ. ຈົ່ງມາ, ໃຫ້ຄວາມພະຍາຍາມທັງໝົດຂອງພຣະອົງສຳເລັດ; ພຣະຣາມ ຈົ່ງໃຫ້ກຽດຕິຍົດແກ່ພູເຂົາອັນສູງສົ່ງນີ້.

Verse 271 (दोहा/सोरठा)

चित्रकूट महिमा अमित कहीं महामुनि गाइ। आए नहाए सरित बर सिय समेत दोउ भाइ।।132।।

ພຣະມູນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ຂັບຮ້ອຍຄວາມລຳພາອັນບໍ່ສິ້ນສຸດຂອງຈິຕຣະກູຕ. ພວກເຂົາໄດ້ມາ ແລະ ອາບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳອັນປະເສີດ, ນາງສີດາ ແລະ ອ້າຍນ້ອງທັງສອງພ້ອມກັນ.

Verse 272 (चौपाई)

रघुबर कहेउ लखन भल घाटू। करहु कतहुँ अब ठाहर ठाटू।। लखन दीख पय उतर करारा। चहुँ दिसि फिरेउ धनुष जिमि नारा।। नदी पनच सर सम दम दाना। सकल कलुष कलि साउज नाना।। चित्रकूट जनु अचल अहेरी। चुकइ न घात मार मुठभेरी।। अस कहि लखन ठाउँ देखरावा। थलु बिलोकि रघुबर सुखु पावा।। रमेउ राम मनु देवन्ह जाना। चले सहित सुर थपति प्रधाना।। कोल किरात बेष सब आए। रचे परन तृन सदन सुहाए।। बरनि न जाहि मंजु दुइ साला। एक ललित लघु एक बिसाला।।

ພຣະຣາມກ່າວກັບລັກສະໝັນວ່າ, ນີ້ແມ່ນບ່ອນຂຶ້ນຝັ່ງທີ່ດີ; ໃຫ້ພວກເຮົາຕັ້ງຖິ່ນຢູ່ບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງທີ່ນີ້ດ້ວຍຄວາມສະດວກ. ລັກສະໝັນໄດ້ເບິ່ງອ້ອມໆ ແລະ ເລືອກບ່ອນທີ່ງົດງາມ; ລາວໄດ້ຍ່າງໄປໃນທຸກທິດທາງຄືກັບຮຸ່ງເຈື້ອອ້ອມຄົນທາດຸໂກດ. ແມ່ນ້ຳ, ບໍ່ນ້ຳ, ເງົາໄມ້, ນ້ຳ ແລະ ປ່າໄມ້ລ້ວນແຕ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ຂັດຖອດຮ່ອງຮອຍຂອງຍຸກກາລີທຸກຢ່າງ. ຈິຕຣະກູດູເໝືອນພະນັກລ່າສັດທີ່ຢູ່ນິ່ງ, ບໍ່ເຄີຍພາດເປົ້າໝາຍ, ຕີຄວາມໂສກໃຈ ແລະ ຄວາມທຸກທົນລົງ. ດ້ວຍການກ່າວເຊັ່ນນັ້ນ, ລັກສະໝັນໄດ້ສະແດງບ່ອນໃຫ້ພຣະອົງເຫັນ; ເມື່ອເບິ່ງພື້ນທີ່, ພຣະຣາມກໍພົບຄວາມພໍໃຈ. ພຣະຣາມຊົມຊື່ນໃນຫົວໃຈ; ເທບະທານຮູ້ດີ ແລະ ກັບໄປ, ພ້ອມດ້ວຍຫົວໜ້າເທບະທານ. ຊົນເຜົ່າໂກນ ແລະ ກິຣາດ ໃນຮູບລັກສະນະຂອງພວກເຂົາໄດ້ມາທັງໝົດ; ພວກເຂົາໄດ້ສ້າງກະຕຽບໃບໄມ້ທີ່ງົດງາມ. ບໍ່ສາມາດບັນຍາຍຫໍໂຖງົດງາມສອງຫຼັງໄດ້; ໜຶ່ງນ້ອຍ ແລະ ໜ້າຮັກ, ອີກໜຶ່ງກວ້າງຂວາງ.

Verse 273 (दोहा/सोरठा)

लखन जानकी सहित प्रभु राजत रुचिर निकेत। सोह मदनु मुनि बेष जनु रति रितुराज समेत।।133।।

ພ້ອມດ້ວຍລັກສະໝັນ ແລະ ນາງຊານະກີ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສະຫວ່າງຢູ່ໃນທີ່ຢູ່ອັນງົດງາມນັ້ນ; ພຣະອົງປາກົດຄືກັບພຣະກາມະເທບເອງໃນຮູບລັກສະນະຂອງພຣະມູນີ, ພ້ອມດ້ວຍນາງຣະຕີ ແລະ ພຣະຍາແຫ່ງລະດູການ.

Verse 274 (चौपाई)

अमर नाग किंनर दिसिपाला। चित्रकूट आए तेहि काला।। राम प्रनामु कीन्ह सब काहू। मुदित देव लहि लोचन लाहू।। बरषि सुमन कह देव समाजू। नाथ सनाथ भए हम आजू।। करि बिनती दुख दुसह सुनाए। हरषित निज निज सदन सिधाए।। चित्रकूट रघुनंदनु छाए। समाचार सुनि सुनि मुनि आए।। आवत देखि मुदित मुनिबृंदा। कीन्ह दंडवत रघुकुल चंदा।। मुनि रघुबरहि लाइ उर लेहीं। सुफल होन हित आसिष देहीं।। सिय सौमित्र राम छबि देखहिं। साधन सकल सफल करि लेखहिं।।

ເທບະທານ, ນາຄະ, ກິນນະຣະ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງທິດທາງໄດ້ມາຍັງຈິຕຣະກູຕໃນເວລານັ້ນ. ທຸກຄົນໄດ້ກ້າວໄຫ້ວພຣະຣາມ; ເທບະທານຜູ້ຊົມຊື່ນໄດ້ຮັບສົມບັດຈາກການເຫັນພຣະອົງ. ໂດຍການໂປດມາລົງດ້ວຍດອກໄມ້, ສະມາຊີບຂອງເທບະທານໄດ້ກ່າວວ່າ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ມື້ນີ້ພວກເຮົາໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ມີພອນແທ້ໆ. ຫຼັງຈາກອະທິຖານ ແລະ ເລົ່າຄວາມທຸກຍາກທີ່ທົນບໍ່ໄດ້, ພວກເຂົາກໍກັບໄປຍັງທີ່ຢູ່ຂອງພວກເຂົາເອງດ້ວຍຄວາມຊົມຊື່ນ. ເມື່ອພຣະຣາມ, ຄວາມປິຕິຂອງລາດຊະວົງຣາຄູ, ໄດ້ຕັ້ງຖິ່ນຢູ່ຈິຕຣະກູຕ, ພຣະມູນີເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ມາເນື່ອງຈາກໄດ້ຍິນຂ່າວເລື້ອຍໆ. ເມື່ອເຫັນພວກເຂົາມາຮອດ, ກຸມົນຂອງພຣະມູນີໄດ້ຊົມຊື່ນ ແລະ ໄຫ້ວພະນົມຕໍ່ພະຈັນແຫ່ງລາດຊະວົງຣາຄູ. ພຣະມູນີເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ກອດພຣະຣາມໄວ້ໃນຫົວໃຈ ແລະ ໃຫ້ພອນໃຫ້ຄວາມພະຍາຍາມທັງໝົດຂອງພວກເຂົາປະສົບຜົນສຳເລັດ. ເມື່ອເຫັນຄວາມງົດງາມຂອງນາງສີດາ, ລັກສະໝັນ ແລະ ພຣະຣາມ, ພວກເຂົາຖືວ່າການປະຕິບັດທາງວິນຍານທັງໝົດໄດ້ສຳເລັດແລ້ວ.

Verse 275 (दोहा/सोरठा)

जथाजोग सनमानि प्रभु बिदा किए मुनिबृंद। करहि जोग जप जाग तप निज आश्रमन्हि सुछंद।।134।।

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ໃຫ້ກຽດຕິຍົດແກ່ກຸມົນຂອງພຣະມູນີຢ່າງເໝາະສົມ ແລະ ອຳລາຈາກພວກເຂົາ. ພວກເຂົາກັບໄປອາຊຣົມຂອງພວກເຂົາເອງ, ມີຄວາມສຸກໃນຫົວໃຈ, ເພື່ອປະຕິບັດໂຍຄະ, ຊື່ພຣະມົນຕຣະ, ການຕື່ນຢູ່ ແລະ ການບຳເລຸງຕົນ.

Verse 276 (चौपाई)

यह सुधि कोल किरातन्ह पाई। हरषे जनु नव निधि घर आई।। कंद मूल फल भरि भरि दोना। चले रंक जनु लूटन सोना।। तिन्ह महँ जिन्ह देखे दोउ भ्राता। अपर तिन्हहि पूँछहि मगु जाता।। कहत सुनत रघुबीर निकाई। आइ सबन्हि देखे रघुराई।। करहिं जोहारु भेंट धरि आगे। प्रभुहि बिलोकहिं अति अनुरागे।। चित्र लिखे जनु जहँ तहँ ठाढ़े। पुलक सरीर नयन जल बाढ़े।। राम सनेह मगन सब जाने। कहि प्रिय बचन सकल सनमाने।। प्रभुहि जोहारि बहोरि बहोरी। बचन बिनीत कहहिं कर जोरी।।

ຊົນເຜົ່າໂກນ ແລະ ກິລາດໄດ້ຮັບຂ່າວນີ້, ແລະ ພວກເຂົາດີໃຈລາວກັບມີສົມບັດໃໝ່ມາເຖິງເຮືອນຂອງພວກເຂົາ. ເຕົ້າໃສ່ຫວດໝາກໄມ້ ແລະ ເຫັນດິນ, ພວກເຂົາອອກເດີນທາງລາວກັບຄົນທຸກໄປເກັບຄຳ. ໃນຈຳນວນພວກເຂົາ, ຜູ້ທີ່ເຫັນອ້າຍທັງສອງໄດ້ຖາມທາງໄປຕາມເສັ້ນທາງ. ໄດ້ຍິນ ແລະ ເວົ້າກ່ຽວກັບພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງລາຊະວົງຣາຄູ, ພວກເຂົາມາ ແລະ ທຸກຄົນໄດ້ເຫັນພະຣາມ. ພວກເຂົາປະນົບມືເພື່ອຄຳນົບ ແລະ ກ້າວໄຫວ້�ຕໍ່ຫນ້າພະອົງ; ພວກເຂົາຈົງໃຈເບິ່ງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າດ້ວຍຄວາມຮັກອັນເລິກເຊິ່ງ. ພວກເຂົາຢືນນິ່ງຢູ່ບ່ອນນັ້ນບ່ອນນີ້ລາວກັບຮູບແຕ້ມ; ຮ່າງກາຍຂອງພວກເຂົາສັ່ນໄຫວດ້ວຍຄວາມດີໃຈ ແລະ ນ້ຳຕາໄຫຼເຕັມ. ທຸກຄົນໄດ້ຈົມໃຈໃນຄວາມຮັກຕໍ່ພະຣາມ; ພະອົງໄດ້ຕັ້ງພຣະ�วາຈາອັນເມດຕາ ແລະ ໃຫ້ກຽດແກ່ທຸກຄົນ. ຄື້ນໆ ພວກເຂົາໄຫວ້ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ແລະ ດ້ວຍມືປະນົບກັນໄດ້ເວົ້າຄຳທີ່ອ່ອນນຸ່ມ.

Verse 277 (दोहा/सोरठा)

अब हम नाथ सनाथ सब भए देखि प्रभु पाय। भाग हमारे आगमनु राउर कोसलराय।।135।।

ບັດນີ້, ໂອ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ພວກເຮົາທັງໝົດໄດ້ພົບເຈົ້ານາຍໂດຍໄດ້ເບິ່ງພະບາດຂອງພະອົງ. ການມາຮອດນີ້ຂອງພວກເຮົາ, ໂອ ພະຣາຊາແຫ່ງໂກສະລະ, ໄດ້ພິສູດວ່າເປັນຄວາມໂຊກດີຫຼາຍ.

Verse 278 (चौपाई)

धन्य भूमि बन पंथ पहारा। जहँ जहँ नाथ पाउ तुम्ह धारा।। धन्य बिहग मृग काननचारी। सफल जनम भए तुम्हहि निहारी।। हम सब धन्य सहित परिवारा। दीख दरसु भरि नयन तुम्हारा।। कीन्ह बासु भल ठाउँ बिचारी। इहाँ सकल रितु रहब सुखारी।। हम सब भाँति करब सेवकाई। करि केहरि अहि बाघ बराई।। बन बेहड़ गिरि कंदर खोहा। सब हमार प्रभु पग पग जोहा।। तहँ तहँ तुम्हहि अहेर खेलाउब। सर निरझर जलठाउँ देखाउब।। हम सेवक परिवार समेता। नाथ न सकुचब आयसु देता।।

ສາດສະຫນຽດແມ່ດິນ, ເສັ້ນທາງປ່າ ແລະ ພູເຂົາ, ບ່ອນໃດທີ່ພະອົງໄດ້ວາງພະບາດ, ໂອ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ. ສາດສະຫນຽດແມ່ນົກ ແລະ ກວາງທີ່ຫາຍໃນປ່າ; ຊີວິດຂອງພວກມັນໄດ້ສຳເລັດໂດຍໄດ້ເບິ່ງພະອົງ. ພວກເຮົາທັງໝົດສາດສະຫນຽດ, ພ້ອມກັບຄອບຄົວ, ໄດ້ເຫັນຮູບຮ່າງຂອງພະອົງ ແລະ ເຕັມຕາດ້ວຍທັດສະນີຍະພາບ. ພວກເຮົາໄດ້ພົບບ່ອນຢູ່ທີ່ດີຫຼັງຈາກໄດ້ພິຈາລະນາຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ຢູ່ນີ້ພວກເຮົາຈະຢູ່ຢ່າງພໍໃຈໃນທຸກລະດູການ. ພວກເຮົາຈະຮັບໃຊ້ພະອົງໃນທຸກວິທີ, ໂດຍລ່າສິງ ງູ ແລະ ເສືອເປັນເຫຍື່ອ. ປ່າໄມ້, ພຸ່ມໄມ້, ພູເຂົາ ແລະ ຖ້ຳເປັນຂອງພວກເຮົາທັງໝົດ; ພວກເຮົາໄຫວ້ພະບາດຂອງພະອົງໃນທຸກກ້າວ, ໂອ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ. ຢູ່ບ່ອນນັ້ນ ແລະ ບ່ອນນີ້ພວກເຮົາຈະພາພະອົງໄປລ່າສັດ; ພວກເຮົາຈະສະແດງທະເລສາບ, ນ້ຳຕົກ ແລະ ບ່ອນນ້ຳໃຫ້ພະອົງເບິ່ງ. ພວກເຮົາເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງພະອົງພ້ອມກັບຄອບຄົວທັງໝົດ; ໂອ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຢ່າລັງເລໃຈທີ່ຈະມອບບັນຍາດໃຫ້ພວກເຮົາ.

Verse 279 (दोहा/सोरठा)

बेद बचन मुनि मन अगम ते प्रभु करुना ऐन। बचन किरातन्ह के सुनत जिमि पितु बालक बैन।।136।।

ຄວາມເมຕາຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແມ່ນແກ່ນແທ້ຂອງພຣະວາຈາໃນເວດ, ທີ່ບໍ່ສາມາດບັນລຸໄດ້ແມ່ນແຕ່ໃນຈິດໃຈຂອງພະລືສີ. ເມື່ອຟັງພຣະວາຈາຂອງຊົນເຜົ່າກິລາດ, ພະອົງຊົມຊື່ນລາວກັບພໍ່ທີ່ຟັງລູກຂອງຕົນເວົ້າ.

Verse 280 (चौपाई)

रामहि केवल प्रेमु पिआरा। जानि लेउ जो जाननिहारा।। राम सकल बनचर तब तोषे। कहि मृदु बचन प्रेम परिपोषे।। बिदा किए सिर नाइ सिधाए। प्रभु गुन कहत सुनत घर आए।। एहि बिधि सिय समेत दोउ भाई। बसहिं बिपिन सुर मुनि सुखदाई।। जब ते आइ रहे रघुनायकु। तब तें भयउ बनु मंगलदायकु।। फूलहिं फलहिं बिटप बिधि नाना।।मंजु बलित बर बेलि बिताना।। सुरतरु सरिस सुभायँ सुहाए। मनहुँ बिबुध बन परिहरि आए।। गंज मंजुतर मधुकर श्रेनी। त्रिबिध बयारि बहइ सुख देनी।।

ຈົ່ງຮູ້ວ່າພະຣາມເປັນທີ່ຮັກແພງແຕ່ພຽງຄວາມຮັກ; ຜູ້ທີ່ຮູ້ສິ່ງນີ້ຈົ່ງນຳໄປເກັບໄວ້ໃນໃຈ. ຈາກນັ້ນພະຣາມໄດ້ຊົມຊື່ນຜູ້ຢູ່ອາໄສໃນປ່າທັງໝົດ, ໂດຍຕັ້ງພຣະວາຈາອັນອ່ອນນຸ່ມ ແລະ ເບິ່ງແຍງພວກເຂົາດ້ວຍຄວາມຮັກ. ພະອົງໄດ້ອຳລາ, ກ້າວໄຫວ້ ແລະ ອອກເດີນທາງ; ໂດຍຮ້ອງຂາວ ແລະ ຟັງຄຸນງານຄຸນນະພາບຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ພະອົງໄດ້ກັບເຮືອນ. ດ້ວຍວິທີນີ້, ອ້າຍທັງສອງ, ພ້ອມກັບນາງສີດາ, ຢູ່ໃນປ່າ, ນຳຄວາມສຸກມາສູ່ທ້ອງຟ້າ ແລະ ພະລືສີ. ນັບແຕ່ເວລາທີ່ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງລາຊະວົງຣາຄູມາຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ປ່າໄມ້ໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ນຳຄວາມສະຫວັດດີມາໃຫ້. ຕົ້ນໄມ້ອອກດອກ ແລະ ອອກຜົນໃນຫຼາຍວິທີອັນມະຫັດສະຈັນ; ເຄືອໄມ້ງົດງາມຂະຫຍາຍງົດງາມຂອງມັນ. ຕົ້ນໄມ້ສະຫວັນງົດງາມໂດຍທຳມະຊາດ, ລາວກັບເທບະດາໄດ້ອອກມາຈາກສວນຂອງຕົນ. ສວນເທິງສວນ, ງົດງາມກວ່າອື່ນໆ, ພ້ອມດ້ວຍແຖວຂອງຜີເຜິ້ງ; ສາມປະເພດຂອງລົມພັດມາ, ນຳຄວາມສະດວກສະບາຍມາໃຫ້.

Verse 281 (दोहा/सोरठा)

नीलकंठ कलकंठ सुक चातक चक्क चकोर। भाँति भाँति बोलहिं बिहग श्रवन सुखद चित चोर।।137।।

ນົກຄໍຟ້າ, ນົກກາລະກັນຖະ, ນົກແກ້ວ, ນົກຈາຕະກະ, ນົກຈັກວາ ແລະ ນົກຈັກໂຣ; ໃນຫຼາຍວິທີນົກຮ້ອງເພງ, ນຳຄວາມສຸກມາສູ່ຫູ ແລະ ຍັກໃຈໄປ.

Verse 282 (चौपाई)

केरि केहरि कपि कोल कुरंगा। बिगतबैर बिचरहिं सब संगा।। फिरत अहेर राम छबि देखी। होहिं मुदित मृगबंद बिसेषी।। बिबुध बिपिन जहँ लगि जग माहीं। देखि राम बनु सकल सिहाहीं।। सुरसरि सरसइ दिनकर कन्या। मेकलसुता गोदावरि धन्या।। सब सर सिंधु नदी नद नाना। मंदाकिनि कर करहिं बखाना।। उदय अस्त गिरि अरु कैलासू। मंदर मेरु सकल सुरबासू।। सैल हिमाचल आदिक जेते। चित्रकूट जसु गावहिं तेते।। बिंधि मुदित मन सुखु न समाई। श्रम बिनु बिपुल बड़ाई पाई।।

ນົກຍູງ, ເສືອ, ລີງ, ໝູ ແລະ ກວາງ, ປອດຈາກຄວາມບາບຜິດ, ທັງໝົດຫາຍໄປພ້ອມກັນ. ເມື່ອພວກມັນຫາຍໄປ ແລະ ເບິ່ງຄວາມງົດງາມຂອງພະຣາມ, ຝູງກວາງກາຍເປັນສຸກໂດຍສະເພາະ. ບ່ອນໃດທີ່ມີປ່າທາງສະຫວັນໃນໂລກ, ເມື່ອເຫັນພະຣາມ, ທັງໝົດຊົມຊື່ນ. ແມ່ນ້ຳຄັງຄາ, ແມ່ນ້ຳຢະມຸນາ, ບຸດສາວຂອງດວງຕາເວັນ, ບຸດສາວຂອງພູເຂົາເມຣຸ ແລະ ແມ່ນ້ຳໂຄທາວະຣີເປັນສາດສະຫນຽດ. ທະເລສາບ, ມະຫາສະໝຸດ, ແມ່ນ້ຳ ແລະ ລຳເຊທຸກປະເພດສັນລະເສີນແມ່ນ້ຳມັນດາກິນີ. ພູເຂົາຂອງຕາເວັນຂຶ້ນ ແລະ ຕົກ, ໄຄລາດ, ມັນດາຣະ, ເມຣຸ ແລະ ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງເທບະດາທັງໝົດ; ເຂດຮິມາລາຢະ ແລະ ພູເຂົາອື່ນໆຮ້ອງສັນລະເສີນຄວາມລຳພັງຂອງຈິຕຣະກູດ. ວິທີ, ດ້ວຍໃຈທີ່ດີໃຈ ແລະ ຄວາມສຸກທີ່ບໍ່ມີຂອບເຂດ, ໄດ້ຮັບຄວາມລຳພັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໂດຍບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມ.

Verse 283 (दोहा/सोरठा)

चित्रकूट के बिहग मृग बेलि बिटप तृन जाति। पुन्य पुंज सब धन्य अस कहहिं देव दिन राति।।138।।

ນົກ, ກວາງ, ເຄືອໄມ້, ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຫຍ້າຂອງຈິຕຣະກູດ, ທັງໝົດເວົ້າທັງເວັນ ແລະ ຄືນ: ກອງບຸນ, ທັງໝົດເປັນສາດສະຫນຽດແທ້ໆ.

Verse 284 (चौपाई)

नयनवंत रघुबरहि बिलोकी। पाइ जनम फल होहिं बिसोकी।। परसि चरन रज अचर सुखारी। भए परम पद के अधिकारी।। सो बनु सैलु सुभायँ सुहावन। मंगलमय अति पावन पावन।। महिमा कहिअ कवनि बिधि तासू। सुखसागर जहँ कीन्ह निवासू।। पय पयोधि तजि अवध बिहाई। जहँ सिय लखनु रामु रहे आई।। कहि न सकहिं सुषमा जसि कानन। जौं सत सहस होंहिं सहसानन।। सो मैं बरनि कहौं बिधि केहीं। डाबर कमठ कि मंदर लेहीं।। सेवहिं लखनु करम मन बानी। जाइ न सीलु सनेहु बखानी।।

ຜູ້ທີ່ມີຕາ, ເມື່ອເຫັນຜູ້ດີທີ່ສຸດຂອງລາຊະວົງຣາຄູ, ໄດ້ບັນລຸຜົນຂອງການເກີດ ແລະ ກາຍເປັນອິດສະຫຼະຈາກຄວາມໂສກເສົ້າ. ໂດຍສຳຜັດຝຸ່ນຂອງພະບາດຂອງພະອົງ, ສິ່ງທີ່ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວພົບຄວາມສຸກ; ພວກມັນກາຍເປັນຜູ້ມີສິດໃນສະຖານະອັນສູງສົ່ງ. ປ່າໄມ້ ແລະ ພູເຂົານັ້ນງົດງາມໂດຍທຳມະຊາດ, ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມເປັນສະຫວັດດີ, ສັກສິລະທີ່ສຸດໃນບັນດາສັກສິລະ. ຈະອະທິບາຍຄວາມລຳພັງຂອງມັນໄດ້ແນວໃດ? ຢູ່ທີ່ນັ້ນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມສຸກໄດ້ສ້າງທີ່ຢູ່ຂອງພະອົງ. ປະຖິ້ມອະໂຍະທະ ແລະ ປະຖິ້ມມະຫາສະໝຸດແຫ່ງນົມ, ບ່ອນທີ່ນາງສີດາ, ພະລັກສະມັນ ແລະ ພະຣາມມາຢູ່. ຄວາມງົດງາມຂອງປ່ານັ້ນບໍ່ສາມາດເວົ້າໄດ້, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີພະພົມຫນ້າພັນອົງກໍຕາມ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍແນວໃດ? ບໍ່ວ່າຂ້າພະເຈົ້າຈະເອົາເຕົ່າທະເລ ຫຼື ພູເຂົາມັນດາຣະ. ພະລັກສະມັນຮັບໃຊ້ພະອົງດ້ວຍຮ່າງກາຍ, ໃຈ ແລະ ວາຈາ; ຄຸນສົມບັດ ແລະ ຄວາມຮັກຂອງພະອົງບໍ່ສາມາດອະທິບາຍໄດ້.

Verse 285 (दोहा/सोरठा)

-छिनु छिनु लखि सिय राम पद जानि आपु पर नेहु। करत न सपनेहुँ लखनु चितु बंधु मातु पितु गेहु।।139।।

ທຸກໆຂະໜາດນາງສົງເບິ່ງນາງສີດາ ແລະ ພະບາດຂອງພະຣາມ, ຮູ້ວ່າຄວາມຮັກຂອງນາງຕໍ່ພວກເຂົາເປັນຂອງນາງເອງ; ພະລັກສະມັນບໍ່ເຄີຍຄິດເຖິງ, ເຖິງແມ່ນໃນຄວາມຝັນ, ເຖິງຕົວເອງ, ໃຈຂອງຕົນ, ພໍ່ແມ່ ຫຼື ເຮືອນຂອງຕົນ.