Opening the text

ಇದು ವಿಜಯ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸೋಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಿತವಾದ ವೀರಬಲವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಆವಾಹನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಅನುವಾಕ. ಸೋಮಾರ್ಪಣೆ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯಾಗಿ, ಅವನ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ವೃತ್ರ/ನಮುಚಿ/ದಸ್ಯು ಮುಂತಾದ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಮುರಿದು, ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುವ ಇಂದ್ರನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಜಮಾನನ ಪರವಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಂದ ದೂರಮಾಡುವ ಪಕ್ಷಪಾತಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ಆಶಯವೂ ಇದೆ. ಸಮೂಹ ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧಭಯರಹಿತತೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಸಿದ್ಧಿ ದೊರಕಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಮುನ್ನಡೆಯಿಗೆ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ (ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿ) ಸಾಕ್ಷಿ/ಸಹಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಋತು-ಯಜ್ಞಪರಂಪರೆಯ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
AV 20.31 ಜಗತೀ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಹರಿಗಳನ್ನು (ಕಂದು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು) ಯಜ್ಞಕ್ಕೂ ಆರಾಧಕನ ಗೃಹಕ್ಕೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಜ್ರಧಾರಿಯಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ತರುವಂತೆ ‘ಜೂತು’ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋಮದಿಂದ ಹರ್ಷಿತನಾದ, ಅಯಸ್ಸಿನಂತೆ ದೃಢನಾದ, ಜಯಪ್ರದ ಹಾಗೂ ಬಹುಮಾನ-ವಿಜೇತ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ವಿಜಯ, ಗೃಹಸ್ಥ-ಜೀವಂತಿಕೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದುರಿತ (ಅಪಶಕುನ, ಅಪಾಯ)ಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುರಕ್ಷಿತ ದಾಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಶಕ್ತಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಾಹನವಂತೆ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ: ಇಂದ್ರನು ಆಗಮಿಸಿ, ವೈರಾಗ್ಯ/ವೈರವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ವಿಶಾಲ ಜೀವಬಲ (ವಯಸ್) ಮತ್ತು ಜಯಶಕ್ತಿ (ವಾಜ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಋಗ್ವೇದೀಯ ಲಿಟರ್ಗಿಯಿಂದ ಅಥರ್ವವೇದ 20ರಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾದ ಈ ಮೂರು ಋಚೆಗಳ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಎರಡು ಲೋಕಗಳಿಂದಲೂ ಇಂದಿನ ಸೋಮಪೀಡನಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಅವನ ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನನ್ನು “ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ” ಈ ಅರ್ಪಣೆಯತ್ತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಗೃಹಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭದ್ರತೆ, ಗೋಸಂಪತ್ತಿನ ವೃದ್ಧಿ, ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ವಿಜಯಶಾಲಿ ತೇಜಸ್ಸು ಎಂಬ ದೃಶ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿ-ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಕೋರುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು (ಪದಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಋಗ್ವೇದೀಯ) ಸೋಮಹವಿಯನ್ನು ಉತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಿ ಇಂದ್ರನು ಅದನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ ಬಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧನಾಗಿ ಯಜಮಾನನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುನಿವಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ, ಋತವನ್ನು ಅರಿತ ಪೂಜಕರೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಮದ (ಉಲ್ಲಾಸ)ವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇದು ಸಮೃದ್ಧಿ, ಜೀವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಇಂದ್ರನ ವಿಜಯಶಾಲಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೀತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕವಚವಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
AV 20.34 ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಆಧಾರಿತ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ; ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯವನ್ನು ತರುವ ಸ್ತುತಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಜಯ, ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಮತ್ತು ಶತ್ರುಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವುದು ಇಂದ್ರನ ಸಹಾಯದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವೆಂದು ಇದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುವುದು, ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡದೆ ನಿಲ್ಲುವುದು, ಮತ್ತು ‘ಅಚಲ’ವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದು ಎಂಬ ಇಂದ್ರನ ಆದರ್ಶ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸ್ತುತಿ ಯಜಮಾನನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಶತ್ರು ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು, ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಯುದ್ಧಮಯ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿಯಾಗಿದ್ದು, ವೃತ್ರವಧೆಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅಪತ್ರೋಪಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ: ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರವು ಶತ್ರುವಿನ “ಪ್ರಾಣಸ್ಥಾನ”ವನ್ನು ಕಂಡು ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಚೀರಿ ಒಡೆಯಲೆಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ಅವನು ನೀರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸೂಕ್ತವು ಜಯವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ—ಅಡ್ಡಿ ಆವರಿಸಿದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿವು, ಮಳೆ, ಧನ, ಮತ್ತು ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
AV 20.36 ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ. ಇದು ಋಗ್ವೇದ ಮೂಲದಿಂದ ಅಥರ್ವವೇದದ 20ನೇ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಥರ್ವಣಿಕ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧರಕ್ಷಣೆಯೂ ವಿಘ್ನಭೇದಕವೂ ಆದ ಮಂತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹವಿಸ್ಸಿಗೆ ಏಕೈಕ ಯೋಗ್ಯ ಗ್ರಾಹಕನಾಗಿ, ದೃಢವಾದ ದುರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಅಚಲ ಕೋಟೆಗಳನ್ನೂ ಅಪ್ರತಿಹತವಾಗಿ ಭೇದಿಸುವವನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಬಳಿಕ ಶತ್ರುಗಳು ತಿರುಗಿಸಲಾರದ, ಕೇವಲ ತನ್ನಿಗೇ ಸೇರಿದ ಸಹಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತುತಿಯ ಶಕ್ತಿ ಇಂದ್ರನದೇ ಎಂದು ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ—ಚಿಂತನೆಗೆ ಸಮವೇಗದ ಯುಕ್ತಿ, ಸಹಜ ಬಲ, ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಮಯ ಪರಾಕ್ರಮ; ಇವು ನೆಲೆಕಟ್ಟಿದ ವಿರೋಧವನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಿ, ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಜಯ ಮತ್ತು ಅಭಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ.
AV 20.37 ಋಗ್ವೇದ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾದ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ. ಇಲ್ಲಿ ವಜ್ರಹಸ್ತನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆವರಣಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವವನು, ಹಾಗೂ ವಿಘ್ನಕಾರಕರಾದ ವೃತ್ರ, ನಮುಚಿ ಮತ್ತು ದಸ್ಯುಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು ಎಂದು ಆವಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಪೂರ್ವಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು—ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುವುದು, ಶತ್ರು ಕುಲಗಳನ್ನು ಮಣಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ನಿವೇಶನ (ವಸತಿ/ನೆಲೆ)ವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು—ಸ್ಮರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಹವಿರರ್ಪಣೆಗಳು ಯಜಮಾನ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ, ಜಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
AV 20.38 ಋಗ್ವೇದೀಯ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ. ವಿಧಿಗೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಬರ್ಹಿಸ್ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಗೊಳಿಸಿ, ಸಮುದಾಯದ ತೀವ್ರ ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಅವನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಸೋಮಾರ್ಪಣೆ, ಯಾಜಕತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಸ್ತುತಿ (ಗಾಥಾಗಾಯಕರು, ಸ್ತುತಿರಚಕರು, “ಧ್ವನಿಗಳು”) ಇವುಗಳನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದು, ಯಜಮಾನರನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಜಯಶಕ್ತಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಸಮೃದ್ಧಿ-ವಿಜಯ ವೃದ್ಧಿಕಾರಕವಾಗಿ ಈ ಸೂಕ್ತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಇಂದ್ರನ ನೆರವು ಯಜಮಾನನ ಪಕ್ಷಕ್ಕೇ ಮಾತ್ರ ತಿರುಗಿ, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಜನರಿಂದ ದೂರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗೋಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ವಲವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ಇಂದ್ರನ ಆದರ್ಶ ವಿಜಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಸಂಪತ್ತು, ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ವೇಗದ ಆದಿಮುಕ್ತಿಯ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯಂತೆ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋಮವನ್ನೇ ಧಾವಿಸುವ ಅಲೆಯಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಅದು ಇಂದ್ರನ ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿ, ಪಠಿಸುವವನಿಗೆ ವಿಜಯವೂ ಲಾಭವೂ ‘ಮಿಂಚಿನಂತೆ’ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
AV 20.40 ರು ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಪಡೆದ ಚಿಕ್ಕ ಮೂರುಮಂತ್ರಗಳ ಸಮೂಹ; ಇದು ಇಂದ್ರನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ನಿರ್ಭಯತೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ದೀಪ್ತಿಯನ್ನು, ಪಿತೃಮುಖ ಅಗ್ನಿಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಧೆಯನ್ನು “ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ದಹಿಸುವಂತೆ” ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪುನರ್-ದೇಹಧಾರಣೆಯ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯದ ನಿರಂತರತೆ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೂಕ್ತದ ಶಕ್ತಿ, ಇಂದ್ರನ ಗಣಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವಿಜಯಶಾಲಿ, ದೋಷರಹಿತ ಯಜ್ಞಬಲ (ಮಖ)ವನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಧೆಯ ಪರಿವರ್ತಕ ಕಾರ್ಯಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ವಿಧಿ ರಕ್ಷಕವೂ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವದೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಜಯಕರ ಯಾಗದ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿದು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ “ಯಜ್ಞನಾಮ”ವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದಹನಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.