Opening the text

Rishi: Gautama (as implied by the closing verse of the set; RV-family attribution carried into AV 20)
Devata: Indra (Vṛtrahan, releaser of waters)
Chandas: Triṣṭubh (RV-style)
ಈ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಯುದ್ಧಮಯ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿಯಾಗಿದ್ದು, ವೃತ್ರವಧೆಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅಪತ್ರೋಪಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ: ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರವು ಶತ್ರುವಿನ “ಪ್ರಾಣಸ್ಥಾನ”ವನ್ನು ಕಂಡು ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಚೀರಿ ಒಡೆಯಲೆಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ಅವನು ನೀರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸೂಕ್ತವು ಜಯವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ—ಅಡ್ಡಿ ಆವರಿಸಿದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿವು, ಮಳೆ, ಧನ, ಮತ್ತು ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
अ॒स्मा इदु॒ प्र त॒वसे॑ तु॒राय॒ प्रयो॒ न ह॑र्मि॒ स्तोमं॒ माहि॑नाय ।
ಹೌದು, ಅವನಿಗೇ—ಬಲಿಷ್ಠನಿಗೂ, ತೀವ್ರವೇಗಿಯೂ ಆದ (ತುರಾಯ)ನಿಗೂ—ನಾನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪೋಷಕ ತಾಜಾತನದಂತೆ, ಮಹಿಮಾವಂತ ಮಹಾನಿಗೆ ಸ್ತುತಿಯ ಸ್ತೋಮವನ್ನು.
Mantra 2
अ॒स्मा इदु॒ प्रय॑ इव॒ प्र यं॑सि॒ भरा॑म्याङ्गू॒षं बाधे॑ सुवृ॒क्ति। इन्द्रा॑य हृ॒दा मन॑सा मनी॒षा प्र॒त्नाय॒ पत्ये॒ धियो॑ मर्जयन्त
ಹೌದು, ನಿಜವಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ—ನೀನು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಯಃ (ಪೋಷಕ ತಾಜಾತನ) ಎಂಬ ದಾನದಂತೆ—ನಾನು ಅಙ್ಗೂಷ (ಸ್ತುತಿಗೀತ)ವನ್ನು ತರುತ್ತೇನೆ; ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸುವೃಕ್ತಿ (ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ವಾಣಿ)ಯನ್ನು ತರುತ್ತೇನೆ. ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ—ಹೃದಯದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮನೀಷಾ (ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿ)ಯಿಂದ—ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ವಾಮಿ, ಪತಿಗಾಗಿ, ಧಿಯಃ (ಭಕ್ತಿಚಿಂತನೆಗಳು) ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ತಾವೇ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
Mantra 3
अ॒स्मा इदु॒ त्यमु॑प॒मं स्व॒र्षां भरा॑म्याङ्गू॒षमा॒स्येऽन । मंहि॑ष्ठ॒मच्छो॑क्तिभिर्मती॒नां सु॑वृ॒क्तिभिः॑ सू॒रिं वा॑वृ॒धध्यै॑
ಹೌದು, ನಿಜವಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ—ಆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಸ್ವರ್ಗ-ಜಯಿ (ಸ್ವರ್ಷಾಂ) ಉಪಮ ಪುರುಷನಿಗೆ—ನಾನು ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಙ್ಗೂಷ (ಸ್ತುತಿ)ವನ್ನು ತರುತ್ತೇನೆ. ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಾಕ್ಪ್ರಶಂಸಗಳಿಂದ, ಸುವೃಕ್ತಿಗಳಿಂದ, ನಾನು ಅತಿದಾನಶೀಲ ಸೂರಿ (ಪೋಷಕ ದಾತ)ಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 4
अ॒स्मा इदु॒ स्तोमं॒ सं हि॑नोमि॒ रथं॒ न तष्टे॑व॒ तत्सि॑नाय । गिर॑श्च॒ गिर्वा॑हसे सुवृ॒क्तीन्द्रा॑य विश्वमि॒न्वं मेधि॑राय
ಹೌದು, ನಿಜವಾಗಿ, ಅವನಿಗಾಗಿ ನಾನು ಸ್ತೋಮ (ಸ್ತುತಿ)ವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಚಲನೆಗೆ ತರುತ್ತೇನೆ—ಕಾರಿಗನು ರಥವನ್ನು ಕಟ್ಟುವಂತೆ—ಜಯಕ್ಕಾಗಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಗಿರಃ (ಗೀತೆಗಳು) ಮತ್ತು ಸುವೃಕ್ತಿಗಳು—ಗಿರ್ವಾಹಸ (ಗೀತ-ವಾಹಕ) ಇಂದ್ರನಿಗೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವವನಿಗೆ, ಮೇಧಿರ (ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ)ನಿಗೆ.
Mantra 5
अ॒स्मा इदु॒ सप्ति॑मिव श्रव॒स्येन्द्रा॑या॒र्कं जु॒ह्वा॒३सम॑ञ्जे । वी॒रं दा॒नौक॑सं व॒न्दध्यै॑ पु॒रां गू॒र्तश्र॑वसं द॒र्माण॑म्
ಹೌದು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ—ಕೀರ್ತಿಗಾಗಿ ವೇಗದ ರಥದಳದಂತೆ—ನಾನು ಜುಹ್ವಾ (ಹವಿರ್ಲಡಲ್) ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅರ್ಕ (ಸ್ತುತಿ-ಮಂತ್ರ)ವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ದಾನವೇ ಮನೆ ಆಗಿರುವ ವೀರನಿಗೆ, ಪುರಗಳನ್ನು (ಕೋಟೆಗಳನ್ನು) ಭೇದಿಸುವವನಿಗೆ, ದೃಢವಾದ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನಿಗೆ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಧಾರಿಸುವ ಉಪಧಾರಕನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು.
Mantra 6
अ॒स्मा इदु॒ त्वष्टा॑ तक्ष॒द् वज्रं॒ स्वप॑स्तमं स्व॒र्यं॑१ रणा॑य । वृ॒त्रस्य॑ चिद् वि॒दद् येन॒ मर्म॑ तु॒जन्नीशा॑नस्तुज॒ता कि॑ये॒धाः
ಹೌದು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ತ್ವಷ್ಟೃ ಅವನಿಗಾಗಿ ವಜ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು—ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಸ್ವರ್ಯ (ಸ್ವರ್ಗ-ವಿಜಯಿ) ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ; ಅದರಿಂದ ಅವನು ವೃತ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಮರ್ಮ (ಜೀವಸ್ಥಾನ)ವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು. ತಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅಧಿಪತಿ, ಹೊಡೆಯಲು ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ—ಅವನ ಆಕ್ರಮಣ ಎಷ್ಟು ಅಪ್ರತಿರೋಧ್ಯ!
Mantra 7
अ॒स्येदु॑ मा॒तुः सव॑नेषु स॒द्यो म॒हः पि॒तुं प॑पि॒वां चार्वन्ना॑ । मु॒षा॒यद् विष्णुः॑ पच॒तं सही॑या॒न् विध्य॑द् वरा॒हं ति॒रो अद्रि॒मस्ता॑
ಹೌದು, ಅವನ ಮಾತೆಯ ಸವನಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಹಾ ಪಾನವನ್ನು ಕುಡಿದುಕೊಂಡರು; ಓ ವೇಗವಂತನೇ, ಅದು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ವಿಷ್ಣುವು (ಬಹುಮಾನವನ್ನು) ಕಸಿದುಕೊಂಡನು; ಅವನು ವರಾಹನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಬಂಡೆಯನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು.
Mantra 8
अ॒स्मा इदु॒ ग्नाश्चि॑द् दे॒वप॑त्नी॒रिन्द्रा॑या॒र्कम॑हि॒हत्य॑ ऊवुः । परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ज॑भ्र उ॒र्वी नास्य॒ ते म॑हि॒मानं॒ परि॑ ष्टः
ಹೌದು, ಅವನಿಗೆ ದೇವಪತ್ನಿಯರು—ದೇವರ ಸಹಧರ್ಮಿಣಿಯರು—ಅಹಿಹತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶಾಲವಾದ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿಯು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ; ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಗೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮಿತಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿಲ್ಲ.
Mantra 9
अ॒स्ये दे॒व प्र रि॑रिचे महि॒त्वं दि॒वस्पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षात्। स्व॒रालिन्द्रो॒ दम॒ आ वि॒श्वगू॑र्तः स्व॒रिरम॑त्रो ववक्षे॒ रणा॑य
ಇಲ್ಲಿ, ಓ ದೇವಾ, ಅವನ ಮಹತ್ವವು ಹರಿದು ಹೊರಟಿದೆ—ದಿವದಾಚೆ, ಪೃಥಿವಿಯಾಚೆ, ಅಂತರಿಕ್ಷದಾಚೆಯೂ. ಸ್ವರಾಜ ಇಂದ್ರನು, ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿ, ಸರ್ವತ್ರ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಅಜೇಯನಾಗಿ—ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 10
अ॒स्येदे॒व शव॑सा शु॒षन्तं॒ वि वृ॑श्च॒द् वज्रे॑ण वृ॒त्रमिन्द्रः॑ । गा न व्रा॒णा अ॒वनी॑रमुञ्चद॒भि श्रवो॑ दा॒वने॒ सचे॑ताः
ಹೌದು, ತನ್ನದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರದಿಂದ ಒಣಗಿಸುವ ವೃತ್ರನನ್ನು ಚೀರಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಡರಿಸಿದನು. ಗಾಯಗೊಂಡ ಹಸುಗಳಂತೆ ಅವನು ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು—ದಾನಕ್ಕೆ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ, ಉದಾರ ಕೀರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಾಗರೂಕನಾಗಿ.
Mantra 11
अ॒स्येदु॑ त्वे॒षसा॑ रन्त॒ सिन्ध॑वः॒ परि॒ यद् वज्रे॑ण सी॒मय॑च्छत्। ई॒शा॒न॒कृद् दा॒शुषे॑ दश॒स्यन् तु॒र्वीत॑ये गा॒धं तु॒र्वणिः॑ कः
ಹೌದು, ಅವನ ತೀವ್ರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನದಿಗಳು ವಶವಾದವು; ಅವನು ವಜ್ರದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಹಿಡಿದು ಆಳಿದಾಗ. ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವನು, ದಾನಿಗನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸುವವನು, ವೇಗದ ಜಯಶಾಲಿ—ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ದಾಟುವ ಘಾಟನ್ನು ಯಾರು ನೀಡಿದರು?
Mantra 12
अ॒स्मा इदु॒ प्र भ॑रा॒ तूतु॑जानो वृ॒त्राय॒ वज्र॒मीशा॑नः किये॒धाः । गोर्न पर्व॒ वि र॑दा तिर॒श्चेष्य॒न्नर्णां॑स्य॒पां च॒रध्यै॑
ಹೇ (ಇಂದ್ರ), ತೂತುಜಾನ (ವೇಗವಂತ)ನಾಗಿ, ಈಶಾನ (ಸರ್ವಾಧಿಪ)ನಾಗಿ, ವೃತ್ರನ ವಿರುದ್ಧ—ಅವನಿಗೇ—ನಿನ್ನ ವಜ್ರವನ್ನು, ನಿಯಂತ್ರಕವಾದುದನ್ನು, ಮುಂದಕ್ಕೆ ತರು. ಹಸುವಿನ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಚೀರುವಂತೆ, ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಜಲಧಾರೆಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸು; যাতে ಅಪಾಂ (ಜಲ)ಗಳ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋಗಲಿ.
Mantra 13
अ॒स्येदु॒ प्र ब्रू॑हि पू॒र्व्याणि॑ तु॒रस्य॒ कर्मा॑णि॒ नव्य॑ उ॒क्थैः । यु॒धे यदि॑ष्णा॒न आयु॑धान्यृघा॒यमा॑णो निरि॒णाति॒ शत्रू॑न्
ಹೌದು, ಅವನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಹೇಳು—ತುರ (ವೇಗವಂತ)ನ ಪೂರ್ವಕಾಲದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು, ನವೀನ ಸ್ತುತಿ-ಉಕ್ಥಗಳಿಂದ. ಯುದ್ಧಾಸಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಧಾವಿಸಿದಾಗ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 14
अ॒स्येदु॑ भि॒या गि॒रय॑श्च दृ॒ल्हा द्यावा॑ च॒ भूमा॑ ज॒नुष॑स्तुजेते । उपो॑ वे॒नस्य॒ जोगु॑वान ओ॒णिं स॒द्यो भु॑वद् वी॒र्याय नो॒धाः
ಹೌದು, ಅವನ ಭಯದಿಂದ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಪರ್ವತಗಳೂ, ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವತಃ ದ್ಯಾವಾ-ಭೂಮಾ (ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ) ಕೂಡ ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ. ನೋಧಾಃ ವೇನನ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ವೀರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕವಚದಂತೆ ಒಂದು ಆವರಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು/ಪಡೆಸಿದನು.
Mantra 15
अ॒स्मा इदु॒ त्यदनु॑ दाय्येषा॒मेको॒ यद् वव्ने भूरे॒रीशा॑नः । प्रैत॑शं॒ सूर्ये॑ पस्पृधा॒नं सौव॑श्व्ये॒ सुष्वि॑माव॒दिन्द्रः॑
ಹೌದು, ಅವನಿಗೇ ಆ ಕೃತ್ಯವು ಇತರ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ: ಏಕನಾಗಿ, ಈಶಾನ (ಸ್ವಾಮಿ)ನಾಗಿ, ಅವನು ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗೆದ್ದನು. ಸೌವಶ್ವ್ಯ (ಸುಂದರ-ಕುದುರೆಗಳ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಏತಶನಿಗೆ, ಸುಷ್ವಿಮಾ (ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದ) ಸೋಮಪಾನ ಸಹಿತ, ಇಂದ್ರನು ನೆರವು ನೀಡಿದನು.
Mantra 16
ए॒वा ते॑ हारियोजना सुवृ॒क्तीन्द्र॒ ब्रह्मा॑णि॒ गोत॑मासो अक्रन्। ऐषु॑ वि॒श्वपे॑शसं॒ धियं॑ धाः प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सु॒र्जगम्यात्
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಹರಿತ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವವನೇ! ಗೋತಮರು ನಿನಗಾಗಿ ಸುವೃಕ್ತಿ—ಸುಂದರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿತ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನೂ, ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ (ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರ-ವಿಧಿಗಳನ್ನೂ) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ವಿಶ್ವಪೇಶಸ ಧೀ (ಅಲಂಕೃತ ಚಿಂತನೆ/ಪ್ರಜ್ಞೆ)ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು; ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲೇ, ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ, ಧಿಯಾವಸು—ಪ್ರೇರಣಾಧನನು—ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಲಿ.
It is the Vṛtra-myth applied to life: anything that blocks flow—rain, wealth, health, opportunities, movement—is treated as Vṛtra-like. Indra’s act of splitting the obstruction becomes a ritual model for restoring circulation and prosperity.
Primarily it is abhicaric in tone (martial repulsion and victory), but its practical use is often protective: installing Indra’s sovereignty in the home and pushing back hostile pressure, rivalry, or stagnation.
The hymn is largely self-sufficient as praise-power; simple water-sprinkling and a small protective token (thread/stone/metal) can align the ritual with its imagery of vajra and released waters. Formal śrauta-style offerings are not required for the basic apotropaic use.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.