Anuvaka 4
এই অনুবাকৰ মুখ্য বিষয় হৈছে বিজয়, সুৰক্ষা আৰু সোম-শক্তিৰে পুষ্ট বীৰবল জাগ্ৰত কৰিবলৈ ইন্দ্ৰক আহ্বান। উপবিষয়সমূহ: সোমাৰ্পণ ইন্দ্ৰৰ পুষ্টি আৰু শক্তিবৰ্ধন; বাধা-ভংগ আৰু আৱৰণ-ভেদ (বৃত্ৰ/নমুচি/দস্যু প্ৰতিক); পক্ষপাতী সুৰক্ষা—পৃষ্ঠপোষকৰ পক্ষে ইন্দ্ৰৰ সহায় ঘূৰাই আনি প্ৰতিদ্বন্দ্বীৰ পৰা আঁতৰাই ৰখা; সমূহীয় স্তুতিয়ে যুদ্ধ-নির্ভয়তা আৰু সামৰিক সফলতা; ইন্দ্ৰৰ অগ্ৰসৰতাত দ্যাউ-প্ৰিথিৱী কসমিক সাক্ষী/সহায়; পিতৃসকলৰ সৈতে ঋতুৱাল ধাৰাবাহিকতা।
Suktas in Anuvaka 4
Sukta 31
AV 20.31 জগতী ছন্দৰ এক ইন্দ্ৰ-স্তুতি; ইয়াত ইন্দ্ৰৰ হৰি (বাদামী অশ্ব) জুৰি বজ্ৰধাৰীক শীঘ্ৰে যজ্ঞলৈ আৰু উপাসকৰ গৃহলৈ আনিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। সোমে আনন্দিত, লোহা-দৃঢ় আৰু পুরস্কাৰ-জয়ী ইন্দ্ৰক প্ৰশংসা কৰি, এই সূক্তে বিজয়, গৃহৰ জীৱনীশক্তি/সমৃদ্ধি আৰু প্ৰতিটো দুরিত (অপদা আৰু বিপদ) অতিক্ৰম কৰি নিৰাপদ গমন কামনা কৰে। ইয়াৰ শক্তি সুৰক্ষাদায়ক বাহন ৰূপে চিত্ৰিত: ইন্দ্ৰ আহে, বৈৰিতা দমন কৰে, আৰু বিস্তৃত জীৱন-শক্তি (বয়স) আৰু জয়দায়ক বল (বাজ) স্থাপন কৰে।
Sukta 32
ঋগ্বেদীয় যজ্ঞ-ধাৰাৰ পৰা অথৰ্ববেদ ২০ত সংৰক্ষিত এই তিনিটা ঋচাৰ ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰই ইন্দ্ৰক দুয়োটা লোকৰ পৰা টানি আনি বৰ্তমান সোম-পেষণলৈ আহ্বান কৰে আৰু স্তুতিদ্বাৰা তেওঁৰ উল্লাস পুনৰ জাগ্ৰত কৰে। ইন্দ্ৰক “প্ৰসন্ন” কৰি এই আহুতিৰ প্ৰতি সম্পূৰ্ণ সাৱধান-মনস্ক কৰাই, স্তোত্ৰখনে দৃশ্যমান সমৃদ্ধিৰ লক্ষণ—নিৰাপদ গৃহস্থালি, গৰু-ধনৰ বৃদ্ধি, আৰু সূৰ্য-সাক্ষী বিজয়ী দীপ্তি—লাভ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 33
এই সৰু ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰ (ভাষা আৰু ছন্দত মূলত ঋগ্বেদীয়) সোম-অৰ্ঘ্যক উদ্দীপিত কৰে, যাতে ইন্দ্ৰে পান কৰি শক্তিত বৃদ্ধি পায় আৰু যজমানৰ গৃহলৈ ৰক্ষাদায়ক সহায় বিস্তাৰ কৰে। মনুৰ নিবাসত শৃঙ্খলাবদ্ধ, ঋত-জ্ঞানী উপাসকসকলৰ সৈতে ইন্দ্ৰৰ উল্লাস (মদ)ক সংযোগ কৰি, ই সমৃদ্ধি, জীৱনীশক্তি আৰু সন্তানলাভক লক্ষ্য কৰে; লগতে ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তিৰে বিপদ-আশংকাৰ বিৰুদ্ধে এক ৰক্ষাকবচ হিচাপেও কাৰ্য কৰে।
Sukta 34
AV 20.34 ঋগ্বেদ-উৎপত্তি ইন্দ্ৰ-স্তুতি, যি সুৰক্ষা আৰু বিজয়-লাভৰ বাবে গঢ়া এক স্তৱ। ইয়াত ঘোষণা কৰা হৈছে যে জয়, স্থিৰতা, আৰু বৈৰী দলসমূহক পিছুৱাই দিয়া—এই সকলো ইন্দ্ৰৰ সহায়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইন্দ্ৰৰ আদৰ্শ কীৰ্তি—শত্ৰুক উচ্ছেদ কৰা, আক্ৰমণকাৰীক কোনো ৰেহাই নিদিয়া, আৰু ‘অকম্প/অচল’ হৈ থকা—এইবোৰ পুনৰ স্মৰণ কৰি এই সূক্তে পৃষ্ঠপোষকৰ কাৰ্য্যক দৃঢ় কৰে, শত্ৰুৰ চাপ আঁতৰায়, আৰু নিৰ্ণায়ক বিজয় নিশ্চিত কৰে।
Sukta 35
এই ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰটো যুদ্ধমুখী; বৃত্ৰ-বধৰ কাহিনীক অপোত্ৰাপেয় শক্তি হিচাপে অস্ত্ৰৰূপে ব্যৱহাৰ কৰে। ইন্দ্ৰৰ বজ্ৰক শত্রুৰ “জীৱন-স্থান” বিচাৰি বাধা-অৱৰোধ ফালি মুকলি কৰিবলৈ উদ্দীপিত কৰা হয়। ইন্দ্ৰৰ স্বয়ংশাসিত মহিমা আৰু জল-মোচনক প্ৰশংসা কৰি, সূক্তটোৱে বিজয়ক সমৃদ্ধিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে—য’ত বাধাই প্ৰবাহ ৰোধ কৰিছিল তাত পুনৰ প্ৰবাহ, বৰষুণ, ধন-সম্পদ আৰু প্ৰাণশক্তি ঘূৰাই আনে।
Sukta 36
AV 20.36 ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দত ৰচিত এটা ইন্দ্ৰ-স্তুতি; ঋগ্বেদীয় উৎসৰ পৰা আহি অথৰ্ববেদৰ ২০তম কাণ্ডত সংৰক্ষিত, আৰু অথৰ্বণীয় প্ৰয়োগত যুদ্ধ-সুৰক্ষা আৰু বাধা-ভাঙনিৰ অপমাৰ্জক মন্ত্র হিচাপে ব্যৱহৃত। ইয়াত ইন্দ্ৰক আহুতি-অৰ্পণৰ একমাত্ৰ সৰ্বাধিক যোগ্য গ্ৰাহক আৰু দৃঢ় দুৰ্গ-গঢ় ভাঙি পেলোৱা অপ্রতিৰোধ্য শক্তিধৰ বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তাৰ পাছত তেওঁক শীঘ্ৰ আহিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে—এনে একান্ত সহায়সহ, যাক শত্রুৱে অন্য দিশলৈ ঘুৰাই দিব নোৱাৰে। সূক্তটোৰ শক্তি ইন্দ্ৰৰ নিজৰ শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত—চিন্তা-দ্ৰুত কৌশল, স্বাভাৱিক বল, আৰু সাহসী আঘাত, যিয়ে গঢ়ি উঠা প্ৰতিবন্ধকতা চিৰি বিজয় আৰু আশ্ৰয়/নিরাপত্তা নিশ্চিত কৰে।
Sukta 37
AV 20.37 ঋগ্বেদীয় ধাৰাৰ পৰা পুনৰ্গৃহীত ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ ইন্দ্ৰ-স্তুতি, য’ত বজ্ৰহস্ত ইন্দ্ৰক আৱৰণ ভাঙি পেলোৱা আৰু বাধাদানকাৰী (বৃত্ৰ, নমুচি, দস্যু-শক্তি) নিধনকাৰী ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে। ইন্দ্ৰৰ পূৰ্বপ্ৰসিদ্ধ কৰ্ম—দুৰ্গ চূর্ণ কৰা, বৈৰী গোষ্ঠীসমূহক পৰাভূত কৰা, আৰু নিবেশন (বসতি) সুৰক্ষিত কৰা—স্মৰণ কৰি, এই স্তৱ আৰু আহুতি পৃষ্ঠপোষক সমাজৰ বাবে ৰক্ষা, বিজয় আৰু সমৃদ্ধিত পৰিণত কৰে।
Sukta 38
AV 20.38 হৈছে ঋগ্বেদীয় উপাদানৰ পৰা গৃহীত এক ইন্দ্ৰ-স্তুতি, যাৰ উদ্দেশ্য যজ্ঞ-অনুষ্ঠানলৈ ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা, তেওঁক বৰ্হিষত আসন দিয়া, আৰু তীব্ৰ সামূহিক প্ৰশংসাৰ জৰিয়তে তেওঁৰ অনুগ্ৰহ নিশ্চিত কৰা। সোম-অৰ্পণ, পুৰোহিতীয় বৈধতা, আৰু বহু-স্বৰীয় স্তৱ (গাথা-গায়ক, সূক্ত-কাৰ, “স্বৰ”সমূহ)ক আগত ৰাখি, এই সূক্তে সমৃদ্ধি আৰু বিজয় বৃদ্ধি কৰা এক প্ৰবর্ধক হিচাপে কাম কৰে, যিয়ে যজমানসকলক ইন্দ্ৰৰ জয়দায়ক শক্তিৰ সৈতে সঙ্গতি কৰায়।
Sukta 39
এই সৰু ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত স্তুতিয়ে শক্তি একত্ৰ কৰে, যাতে ইন্দ্ৰৰ সহায় কেৱল যজমান/পৃষ্ঠপোষকৰ পক্ষলৈ ঘূৰে আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বী জনসমূহৰ পৰা আঁতৰি যায়। ইন্দ্ৰৰ আদৰ্শ বিজয়—গাইবোৰ উলিয়াই অনা আৰু বলাক দূৰলৈ ঠেলি দিয়া—স্মৰণ কৰি, বৰ্তমানৰ প্ৰতিযোগিতাক ধন, পোহৰ আৰু গতিৰ আদিম মুক্তিৰ পুনৰাবৃত্তি হিচাপে ফ্ৰেম কৰা হৈছে। স্তোম নিজেই দৌৰি অহা ঢৌৰ দৰে বৰ্ণিত, যিয়ে ইন্দ্ৰৰ উল্লাস ত্বৰান্বিত কৰে আৰু পাঠকৰ বাবে বিজয় আৰু লাভ ‘ঝলক মাৰি’ প্ৰকাশ পায়।
Sukta 40
AV 20.40 হৈছে ঋগ্বেদ-উৎপন্ন এক সংক্ষিপ্ত ত্ৰিপদী, য’ত ইন্দ্ৰীয় নিৰ্ভয়তা আৰু যজ্ঞীয় দীপ্তিক পিতৃমুখী অগ্নিকাৰ্যৰ সৈতে জোৰা দিয়া হৈছে; ইয়াত স্বধাক “ক্ৰমে ক্ৰমে জ্বলোৱা” বুলি কোৱা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা পুনৰ-দেহধাৰণৰ চিত্ৰকল্পেৰে ধাৰাবাহিকতা পুনঃস্থাপিত হয়। এই সূক্তৰ শক্তি এইখিনিতে—ইন্দ্ৰৰ গণসমূহে সমৰ্থন কৰা বিজয়ী, নিৰ্দোষ যজ্ঞবল (মখ)ক অগ্নি আৰু স্বধাৰ ৰূপান্তৰকাৰী কৰ্মশক্তিৰ সৈতে একেলগে গাঁথি দিয়ে; ফলত এই আচাৰ একে সময়তে ৰক্ষাকাৰীও হয় আৰু ধাৰাবাহিকতা-উৎপাদকো হয়। তিনিটা আঘাতত ই প্ৰকাশিত উপস্থিতি আৰু যৌথ দীপ্তিৰ পৰা, বাধা-জয়ী যজ্ঞলৈ, আৰু শেষত সেই নিৰ্ণায়ক দহনলৈ আগবাঢ়ে, যিয়ে কাৰ্যকৰ “যজ্ঞ-নাম”ক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.