Sukta 4
Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this section; commonly treated as anonymous/collective in late books)
Devata: Composite sovereignty: Agni–Sūrya–Yama–Mahendra (Indra) as a single power
Chandas: Anuṣṭubh (with refrain-like cadence in pāda 2)
AVŚ 13.4 ಒಂದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಲಿತನಿ; ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ಯಮ, ಮಹೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಹಾಗೂ ಆರ್ಯಮನ್, ವರುಣ, ರುದ್ರ, ಮಹಾದೇವ ಮುಂತಾದ ಸಹರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿರಣ–ಆಕಾಶದ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಧ್ರುವಪದವು ಆ ದೇವತೆಯನ್ನು ಗಗನಮಂಡಲವನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ, ವ್ಯಾಪಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸನ್ನಿಧಿಯೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಋತ/ಕ್ರಮ, ಮತ್ತು ಶತ್ರುಬಲಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತುತಿಯ ಬಲವು ‘ಅವನೇ…’ ಎಂಬ ಸಮಗ್ರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವರಣದ ರೂಪಕದಲ್ಲಿ (ಕಿರಣಗಳು ಬಂಧಗಳಂತೆ) ಇದೆ; ಇದರಿಂದ ರಾಜ–ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಅಪೋತ್ರೋಪೈಕ ಕವಚ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
अध्यात्मम्। स ए॑ति सवि॒ता स्वऽर्दि॒वस्पृ॒ष्ठेऽव॒चाक॑शत्
ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸವಿತಾ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ; ದ್ಯೌವಿನ ಬೆಳಕಿನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
Mantra 2
र॒श्मिभि॒र्नभ॒ आभृ॑तं महे॒न्द्र ए॒त्यावृ॑तः
ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನಭಸ್ಸು (ಆಕಾಶಮಂಡಲ) ಧಾರಿತವಾಗಿಯೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೂ ಇದೆ; ಮಹೇಂದ್ರನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆವೃತನಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
स धा॒ता स वि॑ध॒र्ता स वा॒युर्नभ॒ उच्छ्रि॑तम्। र॒श्मिभि॒र्नभ॒ आभृ॑तं महे॒न्द्र ए॒त्यावृ॑तः
ಅವನೇ ಧಾತಾ, ಅವನೇ ವಿಧರ್ತಾ; ಅವನೇ ವಾಯು—ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ನಭಸ್ಸು ಉನ್ನತವಾಗಿದೆ. ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನಭಸ್ಸು ಧಾರಿತವಾಗಿಯೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೂ ಇದೆ; ಮಹೇಂದ್ರನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆವೃತನಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
सोऽर्य॒मा स वरु॑णः॒ स रु॒द्रः स म॑हादे॒वः। र॒श्मिभि॒र्नभ॒ आभृ॑तं महे॒न्द्र ए॒त्यावृ॑तः
ಅವನೇ ಅರ್ಯಮಾ, ಅವನೇ ವರುಣ; ಅವನೇ ರುದ್ರ, ಅವನೇ ಮಹಾದೇವ. ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನಭಸ್ಸು ಧಾರಿತವಾಗಿಯೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೂ ಇದೆ; ಮಹೇಂದ್ರನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆವೃತನಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
सो अ॒ग्निः स उ॒ सूर्यः॒ स उ॑ ए॒व म॑हाय॒मः। र॒श्मिभि॒र्नभ॒ आभृ॑तं महे॒न्द्र ए॒त्यावृ॑तः
ಅವನೇ ಅಗ್ನಿ; ಅವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಸೂರ್ಯ; ಅವನೇ ಮಹಾನ್ ಯಮ. ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನಭಸ್ಸು ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ತುಂಬುತ್ತದೆ; ಮಹೇಂದ್ರನು ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 6
तं व॒त्सा उप॑ तिष्ठ॒न्त्येक॑शीर्षाणो यु॒ता दश॑ । र॒श्मिभि॒र्नभ॒ आभृ॑तं महे॒न्द्र ए॒त्यावृ॑तः
ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಕರುಗಳು ಸಮೀಪಿಸಿ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ—ಹತ್ತು, ಜೂತಗೊಂಡವು, ಏಕಶಿರಸ್ಕ. ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನಭೋಮಂಡಲವು ಧಾರಿತವಾಗಿ ತುಂಬುತ್ತದೆ; ಮಹೇಂದ್ರನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆವೃತನಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 7
प॒श्चात् प्राञ्च॒ आ त॑न्वन्ति॒ यदु॒देति॒ वि भा॑सति । र॒श्मिभि॒र्नभ॒ आभृ॑तं महे॒न्द्र ए॒त्यावृ॑तः
ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವನು ಉದಯಿಸಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಾಗ. ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನಭೋಮಂಡಲವು ಧಾರಿತವಾಗಿ ತುಂಬುತ್ತದೆ; ಮಹೇಂದ್ರನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆವೃತನಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 8
तस्यै॒ष मारु॑तो ग॒णः स ए॑ति शि॒क्याकृ॑तः
ಅವನ ಈ ಮಾರುತಗಣವು ಇಲ್ಲಿದೆ; ಅದು ಬರುತ್ತದೆ—ತೂಗುಜಾಲದಂತೆ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು.
Mantra 9
र॒श्मिभि॒र्नभ॒ आभृ॑तं महे॒न्द्र ए॒त्यावृ॑तः
ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನಭಸ್ಸು (ಆಕಾಶಮಂಡಲ) ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ತುಂಬಿದೆ; ಮಹೇಂದ್ರನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆವೃತನಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 10
तस्ये॒मे नव॒ कोशा॑ विष्ट॒म्भा न॑व॒धा हि॒ताः
ಅವನದೇ ಇವು ಒಂಬತ್ತು ಕೋಶಗಳು; ಒಂಬತ್ತು ವಿಧದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.
Mantra 11
स प्र॒जाभ्यो॒ वि प॑श्यति॒ यच्च॑ प्रा॒णति॒ यच्च॒ न
ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜಗಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಯಾವುದು ಪ್ರಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಪ್ರಾಣಿಸದುದೋ, ಅದನ್ನು ವಿವೇಚಿಸಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 12
तमि॒दं निग॑तं॒ सहः॒ स ए॒ष एक॑ एक॒वृदेक॑ ए॒व
ಈ ಸಹಃ (ಶಕ್ತಿ) ಈ ಎಲ್ಲದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ; ಅವನೇ—ಈಯೇ ಒಬ್ಬನು—ಏಕ, ಏಕವ್ರತ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಬ್ಬನೇ.
Mantra 13
ए॒ते अ॑स्मिन् दे॒वा ए॑क॒वृतो॑ भवन्ति
ಅವನಲ್ಲಿ ಈ ದೇವರುಗಳು ಏಕವ್ರತರು (ಒಂದೇ ವ್ರತ/ಆಚರಣೆಯವರು) ಆಗುತ್ತಾರೆ—ಒಂದೇ ನಿಯಮದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಏಕತ್ರ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
Frequently Asked Questions
It proclaims that one sovereign divine power appears as many gods (Agni, Sūrya, Yama, Indra and others) and uses the image of sun-rays filling the sky to create an all-round protective enclosure for prosperity and order.
Rays function like binding, protective ‘bands’ that leave no opening for harm, while the firmament is the total ritual-cosmic field being ‘filled’—a way of saying protection and authority pervade everything.
Traditionally it suits prosperity-and-protection rites for a community or ruler: recited at dawn/midday, with purification, optional fire, and an encircling action or protective cord to mirror the hymn’s theme of being ‘encompassed round about.’
Ask anything about Sukta 4 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.