Jyotisha & Yuddhajayarnava
Astrology & Military Strategy
Covers Vedic astrology (jyotisha) including planetary movements, omens, and muhurtas alongside military strategy and the science of warfare victory.
Adhyayas in Jyotisha & Yuddhajayarnava
Adhyaya 121
अध्याय १२१ — ज्योतिःशास्त्रम् (Jyotiḥśāstra / Astral Science)
ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ಜ್ಯೋತಿಷಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಶುಭ–ಅಶುಭ ಫಲ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ವಿವೇಕವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಹೂರ್ತ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಂತೆ: ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಬಂಧಗಳು (ಷಟ್ಕಾಷ್ಟಕ ದೋಷವರ್ಜನೆ), ಕೆಲವು ಗ್ರಹ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಹಾಗೂ ಅಸ್ತ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರು–ಶುಕ್ರ) ನಿಷೇಧಗಳು, ಮತ್ತು ಗುರುವಿನ ವಕ್ರಗತಿ ಅಥವಾ ಅತಿಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಜ್ಯಕಾಲಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪುಂಸವನ, ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ, ಚೂಡಾಕರ್ಮ/ಕರ್ಣವೇಧ, ಉಪನಯನ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಗಳು, ಔಷಧ ಸೇವನೆ, ರೋಗವಿಮೋಚನ ಸ್ನಾನ, ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ (ಕೆಲವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ/ಮಾರಾಟ) ಕಾಲನಿಯಮಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಂ–ಹ್ರೀಂ ಸಂಪುಟ, ಸ್ಥಂಭನ, ಮೃತ್ಯುನಿವಾರಣ ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರ-ಯಂತ್ರಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೂ ಮುಹೂರ್ತ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಭಾವಫಲ, ನವತಾರಾ/ತಾರಾಬಲ ವರ್ಗೀಕರಣ, ತ್ರಿಪುಷ್ಕರ ಯೋಗಗಳು, ಕರಣಗಳಿಂದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ನಿಮಿತ್ತಗಳು, ಗ್ರಹಣ ಪುಣ್ಯವಿಧಾನ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗ್ರಹದಶಾ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲಜ್ಞಾನವನ್ನು ಧರ್ಮೋಪಕರಣವಾಗಿ, ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಿ, ಸಮಾಜಸ್ಥಿರತೆ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ।
Adhyaya 122
Chapter 122 — Kāla-gaṇana (Computation of Time)
ಅಗ್ನಿ ಸೂರ್ಯಗತಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಾಲ-ಗಣನೆ (ಸಮಾಗಣ) ಮತ್ತು ಚೈತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಚಾಂದ್ರಮಾಸಕ್ರಮವನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಖ್ಯಾಶಬ್ದ/ಸಂಕೇತಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾನಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಬದ್ಧ ಗಣಿತದಿಂದ ವಾರ, ತಿಥಿ, ನಾಡಿ/ಘಟಿಕಾ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಯೋಗ, ಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿ ಪಂಚಾಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಡಿತ, 60ರಿಂದ ಗುಣಾಕಾರ, ಭಾಗಫಲ-ಶೇಷ, ಋಣ/ನೆಗಟಿವ್ (‘ಬಾಕಿ’) ಮೌಲ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ತಿಂಗಳವಾರು ತಿದ್ದುಪಡಿ, ಕೆಲವು ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಲೋಮ ಎಣಿಕೆ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳೂ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಶೌಚ ಅಥವಾ ಕ್ರಮಭೇದದಿಂದ ಉಂಟಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ, ಲೆಕ್ಕಿಸಿದ ತಾರತಮ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ-ಹೋಮಾದಿ ಪ್ರತಿಪೂರಕ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರಮಾನಗಳನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸಿ ಯೋಗ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪದೆಯಲ್ಲಿ ಕಿಂತುಘ್ನ ಸೇರಿ ಕರಣ ನಿರ್ಣಯದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಯಥಾಕಾಲ ಕರ್ಮ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಕಾಲಗಣನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತದೆ।
Adhyaya 123
युद्धजयार्णवीयनानायोगाः (Various Yogas from the Yuddha-jayārṇava)
ಹಿಂದಿನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಲ-ಗಣನೆ (ಸಮಯ ಗಣಿತ) ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ, ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ‘ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವ’ದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧ-ವಿಜಯವಿದ್ಯೆಯ ಸಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ತಿಥಿಗಳನ್ನು ನಂದಾ ಮೊದಲಾದ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಕಾರ್ಯೋಪಯೋಗಿ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಕ್ಷರ-ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಾಧಿಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಭಾಷಿಕ-ಆಕಾಶೀಯ ಸಂಕೇತಜಾಲವಾಗಿ ಶಕುನ/ಭವಿಷ್ಯವಿಚಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಡೀ-ಸ್ಪಂದನ, ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಪಲ ಮೊದಲಾದ ಕಾಲಮಾನಗಳಿಂದ ದೇಹ-ಕಾಲ ಸೂಚನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಫಲ ನಿರ್ಣಯ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಸ್ವರೋದಯ-ಚಕ್ರ, ಶನಿ-ಚಕ್ರ, ಕೂರ್ಮ-ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ರಾಹು-ಚಕ್ರಗಳ ವಿಭಾಗ, ದಿಕ್ಕುಸ್ಥಾಪನೆ, ಮರಣಪ್ರದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ನಕ್ಷತ್ರ-ಮುಹೂರ್ತ ನಾಮಗಳಿಂದ ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕರ್ಮ ಯುಕ್ತವೋ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭೈರವಮಂತ್ರದ ರಕ್ಷಾ-ಪ್ರಯೋಗಗಳು—ಶಿಖಾ-ಬಂಧ, ತಿಲಕ, ಅಂಜನ, ಧೂಪ-ಲೇಪನ—ಮತ್ತು ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಔಷಧಿಗಳು, ವಶೀಕರಣ-ಯೋಗಗಳು, ತಿಲಕ-ಲೇಪ, ತೈಲಾದಿಗಳು ವಿಜಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹೀಗೆ ಜ್ಯೋತಿಷ, ವಿಧಿ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಔಷಧಪ್ರಯೋಗಗಳ ಧರ್ಮಾನುಕೂಲ ಸಂಯೋಜನೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ।
Adhyaya 124
Chapter 124 — युद्धजयार्णवीयज्योतिःशास्त्रसारः (Essence of the Jyotiḥśāstra of the Yuddhajayārṇava)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವ-ಆಧಾರಿತ ಜ್ಯೋತಿಷಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಯುದ್ಧವಿಜಯವನ್ನು ಪವಿತ್ರ-ತಾಂತ್ರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ—ವರ್ಣಗಳು, ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು, ಮಂತ್ರಪೀಠ, ನಾಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಮುಂತಾದ ಸಹಾಯಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು. ಅಗ್ನಿ, ಈಶ್ವರನು ಉಮೆಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಮಾತಿನ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಾಗಿ, ಶುಭ-ಅಶುಭ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಧ್ವನಿಯ ನಿಖರ ಅನುಸಂಧಾನವೇ ರಣಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಕಥನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ—ಶಕ್ತಿ ಪಂಚದಶಾಕ್ಷರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ ವಿಶ್ವಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ‘ಪಂಚ ಮಂತ್ರಗಳು’ ಮಂತ್ರಪೀಠವನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಅದು ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳ ಜೀವ-ಮರಣ ತತ್ತ್ವವೆಂದು ವರ್ಣಿತ. ಮುಂದಾಗಿ ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರ-ದೇವತಾ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠ ಸ್ವರ-ಕಲಗಳು, ಅಂತರ್ನಾದ, ಮೋಕ್ಷಸೂಚಕ ‘ಇಕಾರ’, ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಿಯ-ಶಕ್ತಿ-ನಾಡಿ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಣವಿಜಯಾರ್ಥ ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಮಂತ್ರಪೀಠ ನಷ್ಟವಾದರೆ ಮಂತ್ರಪ್ರಾಣ ಮೃತಪ್ರಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಬೋಧೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ।
Adhyaya 125
Adhyāya 125 — Karṇamoṭī Mahāvidyā, Svarodaya-Prāṇa Doctrine, and Yuddha-Jaya Jyotiṣa
ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ಯುದ್ಧವಿಜಯಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಶರೀರ–ಪ್ರಾಣತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಜ್ಯೋತಿಷ ಒಂದಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಧ್ಯಾಯವು ಕರ್ಣಮೋಟೀ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಅದು ಕ್ರೋಧಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಸೂತ್ರವಾಗಿ ಮರಣ/ಪಾತನ, ಮೋಹನ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾಟನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಕರ್ಣಮೋಟಿಯನ್ನು ಸ್ವರೋದಯ (ಸ್ವರಪ್ರವಾಹ) ಮತ್ತು ನಾಭಿಯಿಂದ ಹೃದಯದವರೆಗೆ ಪ್ರಾಣಚಲನದ ಆಧಾರದ ‘ಮಹಾವಿದ್ಯೆ’ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಿವಿ/ಕಣ್ಣು ಭೇದನದಂತಹ ಮರ್ಮ-ತರ್ಕ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೃದಯ–ಪಾಯು–ಕಂಠ ಎಂಬ ಆಂತರಿಕ ಗುರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜ್ವರ, ದಾಹಾದಿ ಉಪದ್ರವಗಳು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಬಲ ಪ್ರತಿರೋಧದ ವಿಧಾನಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಮುಂದಾಗಿ ವಾಯುಚಕ್ರ, ತೇಜಸ್ ಮತ್ತು ರಸಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ, 32 ಮಾತೃಕೆಯ ಅಷ್ಟಕಕ್ರಮ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಂಚವರ್ಗ ವರ್ಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಯಸಾಧನೆ, ನಂತರ ತಿಥಿ–ನಕ್ಷತ್ರ–ವಾರ ಯೋಗಗಳು, ದೃಷ್ಟಿ, ಪೂರ್ಣ/ರಿಕ್ತ ರಾಶಿ-ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಫಲ ಸೂಚನೆಗಳು ಯುದ್ಧನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ದೇಹಚಿಹ್ನ ಶಕುನಗಳು, ರಾಹುಚಕ್ರದ ದಿಕ್ಕುಕ್ರಮ, ವಿಜಯಲಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ ಸ್ತಂಭನ ಕರ್ಮ, ಔಷಧ/ತಾಬೀಜ ರಕ್ಷಣೆ, ಶ್ಮಶಾನಾಗ್ನಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಹನುಮಾನ್ ಪಟ್ಟದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಓಡುವುದು ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।
Adhyaya 126
Chapter 126 — Nakṣatra-nirṇaya (Determination of the Lunar Mansions) and Rāhu-Based Victory/Defeat Omens
ಈಶ್ವರನು ಸೂರ್ಯನು ಇರುವ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಶಿರ, ಮುಖ, ಕಣ್ಣು, ಹೃದಯ, ಅಂಗಗಳು, ಕಟಿ, ಬಾಲ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇಹಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ “ನಕ್ಷತ್ರ-ದೇಹಗೋಳ” ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಶುಭಾಶುಭ ಫಲ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಾಹುವಿನ ಸರ್ಪಫಣಾ-ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ—೨೮ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಬರೆದು, ರಾಹುಸ್ಥಿತ ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ೨೭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಗೊಳಿಸುವುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಳನೇ ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಾನಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣ/ದೋಷ ಸೂಚಕ, ಇತರ ಸ್ಥಾನಗಳು ಮಾನ, ಜಯ, ಕೀರ್ತಿ ನೀಡುವವು ಎಂದು ಫಲಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಯಾಮದ ಅರ್ಧವಿಭಾಗಗಳ ಗ್ರಹಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಶನಿ–ಸೂರ್ಯ–ರಾಹುವನ್ನು “ಹಿಂದೆ” ಇಟ್ಟರೆ ಯುದ್ಧ, ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಿದ್ಧಿ ಎಂಬ ತಂತ್ರನಿಯಮ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರ, ಶೀಘ್ರ, ಮೃದು, ಉಗ್ರ ಹಾಗೂ ಪಿತೃ/ನೈಋತಾದಿ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ ಯಾತ್ರೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ನಿರ್ಮಾಣ, ತೋಡಿಕೆ, ರಾಜಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತ ಆಯ್ಕೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿಥಿ “ದಹನ” ನಿಯಮಗಳು, ತಿಥಿ–ವಾರ–ನಕ್ಷತ್ರ ತ್ರಿಪುಷ್ಕರ ಯೋಗಗಳಿಂದ ಫಲವೃದ್ಧಿ, ಪ್ರಯಾಣ-ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನ ಸೂಚನೆಗಳು, ಮತ್ತು ಗಂಡಾಂತ ಮುಂತಾದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸವಕ್ಕೂ ಭಾರೀ ಅಪಾಯವೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.
Adhyaya 127
Determination of the Nakṣatras (नक्षत्रनिर्णयः) — Chapter Conclusion Notice
ಈ ಭಾಗವು ಗ್ರಂಥದ ‘ಸಂಧಿ’ಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ—ಹಿಂದಿನ “ನಕ್ಷತ್ರ-ನಿರ್ಣಯ” ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಜ್ಯೋತಿಷ ಹಾಗೂ ವಿಜಯೋನ್ಮುಖ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಪುರಾಣವು ವರ್ಗೀಕರಣಾತ್ಮಕ ಖಗೋಳ/ಜ್ಯೋತಿಷ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಮುಹೂರ್ತ, ಕಾಲ-ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹ-ನಕ್ಷತ್ರ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೈಜ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯ ನಿಯಮಗಳತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದ ವಿಶ್ವಕೋಶೀಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕೊಲೊಫನ್ಗಳು ಕೇವಲ ಲಿಪಿಕೀಯವಲ್ಲ; ನಕ್ಷತ್ರ-ತತ್ತ್ವದ ಆಧಾರದಿಂದ ರಾಜಧರ್ಮ, ಅಭಿಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ನಿರ್ಣಯ-ನಿಯಮಗಳವರೆಗೆ ಪಾಠ್ಯಕ್ರಮದಂತೆ ಕ್ರಮೋನ್ನತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ।
Adhyaya 128
The Koṭacakra (कोटचक्रम्) — Fort-Diagram and Nakṣatra-Directional Mapping for Victory
ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ‘ಕೋಟಚಕ್ರ’ವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ—ದುರ್ಗಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಕೃತಿ; ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊರಕೋಟೆ, ಒಳಚೌಕ, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಚೌಕ ಎಂಬಂತೆ ಪದರಿತ ಚೌಕವಿನ್ಯಾಸವಿದೆ. ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿಷವನ್ನು ದಿಕ್ಕು-ವ್ಯೂಹದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಾಡೀ-ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ರಾಶಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಿಯೋಜನೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಬಾಹ್ಯ-ನಾಡೀ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ/ಅಂತರ್ನಾಡೀ ಎಂಬ ಭೇದವೂ ಇದೆ. ಈ ದಿಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ ಕಾರ್ಯಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ—ಕೋಟೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶುಭಗ್ರಹಗಳು ಅನುಕೂಲ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರೆ ವಿಜಯಲಕ್ಷಣ, ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಸಂಯೋಗಗಳು ವಿಘ್ನ/ಅಶಾಂತಿ ಸೂಚನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ-ನಿರ್ಗಮನ ನಕ್ಷತ್ರಾನುಸಾರ ನಿಯಮಗಳು, ಶುಕ್ರ-ಬುಧ-ಮಂಗಳ ಹಾಗೂ ‘ಚಾರ-ಭೇದ’ ಮೊದಲಾದ ಗುಪ್ತಸೂಚನೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿ, ಜ್ಯಾಮಿತಿ-ಕಾಲಗಣನೆ-ದೈವಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸಮನ್ವಯವಿರುವ ಧರ್ಮಾಧಿಷ್ಠಿತ ಕೋಟೆಜಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ।
Adhyaya 129
अर्घकाण्डम् (Argha-kāṇḍa) — Standards of Argha and Month-wise Prescriptions under Portent Conditions
ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವ ಪರಂಪರೆಯ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ವಿಚಾರದಿಂದ ತಿರುಗಿ, ಅಪಶಕುನಗಳು ಉಂಟಾದಾಗ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉಲ್ಕಾಪಾತ, ಭೂಕಂಪ, ಅಶುಭ ಗರ್ಜನೆ, ಗ್ರಹಣ, ಧೂಮಕೇತು ದರ್ಶನ, ದಿಗ್ದಾಹ—ಇವು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿಯ ಸೂಚನೆಗಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ‘ಅರ್ಘ’ದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು (ನಿಯತ ದಾನ-ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ) ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಧಕನು ತಿಂಗಳುತಿಂಗಳಾಗಿ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ದಾನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು—ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಫಲ ತೀವ್ರ, ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಆರುಪಟ್ಟು ವೃದ್ಧಿ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ-ಆಷಾಢಗಳಲ್ಲಿ ಯವ, ಗೋಧಿ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ಮುಂದಾಗಿ ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ/ಎಣ್ಣೆ, ಆಶ್ವಿನದಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯ, ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ, ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ ದಾನವಸ್ತುಗಳು, ಪುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಂಕುಮ/ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಮಾಘದಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ, ಫಾಲ್ಗುಣದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹೀಗೆ ಶಕುನವಿಜ್ಞಾನ, ಋತುಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಾನವು ವಿಜಯಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಆಗಿ ಏಕೀಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ.
Adhyaya 130
Chapter 130: घातचक्रम् (Ghāta-cakra) — Maṇḍalas, Portents, and Regional Prognostics for Victory
ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ಘಾತಚಕ್ರೋಪದೇಶವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಜಯಾರ್ಥ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿ, ನಂತರ ಆಗ್ನೇಯ ಮಂಡಲದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಗಾಳಿಗಳು, ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ ಪರಿವೇಷಗಳು, ಭೂಕಂಪ, ಭಯಂಕರ ಗರ್ಜನೆ, ಗ್ರಹಣ, ಧೂಮಕೇತು, ಧೂಮ್ರ ಜ್ವಾಲೆ, ರಕ್ತವೃಷ್ಟಿ, ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣತೆ, ಶಿಲಾಪಾತ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ರೋಗ, ದುರ್ಭಿಕ್ಷ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿತ, ಬೆಳೆ ನಾಶ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಪರಿಸರ ಸಂಕಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಳಿಕ ನಕ್ಷತ್ರಾನುಸಾರ ಈ ಸೂಚನೆಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಫಲಗಳನ್ನು—ಉತ್ತರಾಪಥಾದಿ ಜನಪದಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಕ್ಷತ್ರಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾನಿ, ಹಾಗೂ ವಾಯವ್ಯ, ವಾರುಣ, ಮಾಹೇಂದ್ರ ಎಂಬ ದಿಕ್ಕು/ತತ್ತ್ವಾಧಿಪತ್ಯದ ನಕ್ಷತ್ರವರ್ಗಗಳಿಂದ ವಿನಾಶದಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ-ಸಮೃದ್ಧಿವರೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಫಲ—ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖಗ್ರಾಮ-ಪುಚ್ಛಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವರ್ಗೀಕರಣ, ಒಂದೇ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ–ರಾಹು–ಸೂರ್ಯ ಸಂಯೋಗ, ತಿಥಿಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಮಗ್ರಾಮ ನಿರ್ಣಯ ನಿಯಮವೂ ಇದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಧ್ಯಾಯವು ಧರ್ಮರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಯುದ್ಧಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಪ್ರಗ್ನೋಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ರೂಪದ ಆಗ್ನೇಯ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ।
Adhyaya 131
Ghāta-cakra and Related Diagrams (घातचक्रादिः)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ (ಘಾತಚಕ್ರಾದಿಃ) ಈಶ್ವರರೂಪನಾದ ಅಗ್ನಿ ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವರಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತವಾಗಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಚೈತ್ರದಿಂದ ಮಾಸಚಕ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ಪ್ರತಿಪದೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೈತ್ರ-ಚಕ್ರದ ವಿಶೇಷ ‘ಸಂಪರ್ಕ’ಗಳಿಂದ ಶುಭಾಶುಭ ನಿರ್ಣಯ—ವಿಷಮ ವಿನ್ಯಾಸ ಶುಭ, ಸಮ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಶುಭ. ನಾಮಾಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಹ್ರಸ್ವ/ದೀರ್ಘ ಸ್ವರ-ತರ್ಕದಿಂದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಆರಂಭ/ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾರೋಹಣವನ್ನು ಮರಣ ಅಥವಾ ವಿಜಯದ ಶಕುನವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ನರಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಸಮೂಹವನ್ನು ದೇಹಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ (ತಲೆ, ಬಾಯಿ, ಕಣ್ಣು, ಕೈ, ಕಿವಿ, ಹೃದಯ, ಪಾದ, ಗುಪ್ತಪ್ರದೇಶ) ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸೂರ್ಯನು ಶನಿ, ಮಂಗಳ ಮತ್ತು ರಾಹುವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಘಾತಕಯೋಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಲೇಖನ ಮತ್ತು ರೇಖಾಜಾಲದಿಂದ ದಿಕ್ಕು, ಗ್ರಹ, ಋಷಿ, ತಿಥಿ, ನಕ್ಷತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದ ಸಮಷ್ಟಿಯನ್ನು ಎಂಟು (ವಸು)ಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಿಪ್ರತೀಕಗಳಿಂದ ಬಲಕ್ರಮ ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ಯುದ್ಧಶಕುನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ।
Adhyaya 132
Adhyaya 132 — Sevā-cakra and Tārā-cakra (Indicators of Gain/Loss, Compatibility, and Risk)
ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ಸೇವಾ-ಚಕ್ರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಾಧಾರಿತ ನಿರ್ಣಯಚಕ್ರ; ಲಾಭ–ಅಲಾಭ ಮತ್ತು ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ದಂಪತಿ/ಆಶ್ರಿತ ಸಂಬಂಧಗಳ ಫಲಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಲಂಬ-ಅಡ್ಡ ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ 35 ಕೋಷ್ಠಕಗಳ ಜಾಲ ರಚಿಸಿ, ಸ್ವರಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಶ ವ್ಯಂಜನಗಳ ಅಕ್ಷರಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, ಹೆಸರಿನ ಧ್ವನಿವರ್ಗೀಕರಣದಿಂದ ಫಲ ನಿರ್ಧಾರ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಫಲಗಳು ಶುಭ—ಸಿದ್ಧ, ಸಾಧ್ಯ, ಸುಸಿದ್ಧ; ಅಶುಭ—ಅರಿ, ಮೃತ್ಯು; ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರು/ಮರಣ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇದೆ. ಅಕ್ಷರಗಣಗಳನ್ನು ದೇವ, ದೈತ್ಯ, ನಾಗ, ಗಂಧರ್ವ, ಋಷಿ, ರಾಕ್ಷಸ, ಪಿಶಾಚ, ಮಾನವ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬಲಕ್ರಮ ತೋರಿಸಿ, ಬಲವಂತನು ದುರ್ಬಲನನ್ನು ಪೀಡಿಸಬಾರದೆಂಬ ಧರ್ಮನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ತಾರಾ-ಚಕ್ರ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರ ನಿರ್ಣಯಿಸಿ, ಮಾತ್ರಾ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಿ 20ರಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ ಜನ್ಮ, ಸಂಪತ್, ವಿಪತ್, ಕ್ಷೇಮ ಮೊದಲಾದ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಶಿ-ಮೈತ್ರಿ/ವೈರ ಜೋಡಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ‘ಮಿತ್ರ ರಾಶಿ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಹೇಳಿ ಸಂಬಂಧ-ಯುಕ್ತಿಯನ್ನು ಭವಿಷ್ಯನಿರ್ಣಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ।
Adhyaya 133
Chapter 133 — Various Strengths (Nānā-balāni) in Jyotiṣa and Battle-Protection Rites
ಅಗ್ನಿದೇವರು ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಷ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ರಣಸಿದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ‘ಕ್ಷೇತ್ರಾಧಿಪ’ (ಯುದ್ಧನಾಯಕ)ನ ಸಮತೋಲನ ದೇಹಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿ, ನಂತರ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಮಂಗಳ, ಬುಧ, ಗುರು, ಶುಕ್ರ, ಶನಿ ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಸ್ವಭಾವ ಹಾಗೂ ಭಾಗ್ಯಫಲವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ದಶಾಫಲಗಳಾಗಿ ಧನ, ಭೂಮಿ, ರಾಜಸಮೃದ್ಧಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೇಳಿ, ನಾಡೀಪ್ರವಾಹ (ಎಡ/ಬಲ ಉಸಿರು) ಮತ್ತು ಹೆಸರಿನ ಅಕ್ಷರ ಸಮ/ವಿಷಮತೆಯಿಂದ ಶಕುನವಿಚಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಫಲ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಾಗಿ ಅಗ್ನೇಯವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭೈರವಕೇಂದ್ರಿತ ಶಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಗಳ ನ್ಯಾಸ-ಜಪದಿಂದ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿ ಓಡಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಶ್ಮಶಾನ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಸೈನ್ಯಭಂಗ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಎಳೆದ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಬರೆಯುವ ವಿಧಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಗರುಡ/ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಚಕ್ರ ವಿಜಯ, ವಿಷನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಭೂತ-ಗ್ರಹಪೀಡಾ ಶಮನಕ್ಕೆ ಧ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪದೇಶಿತ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿಚ್ಚಿಕಾ ವಿಧಿ (ಗ್ರಹಣಜಪ), ದೂರಪ್ರತಿಷೇಧ/ಭಂಗ ಕ್ರಮಗಳು, ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವ ಮಾತೃಕಾವಿದ್ಯೆಗಳು, ಬೀಜಗರ್ಭಿತ ಪದ್ಮದಳ ರಕ್ಷಾಯಂತ್ರ, ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ವ್ಯೂಹ ಮತ್ತು ‘ಭೇಲಖೀ’ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಶತ್ರುವಿನ ಮಾಯಾಮರಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ನಿವಾರಣೆ—ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯತ್ವದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಫಲ—ಎಂದು ಸಮಾಪ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
Adhyaya 134
Adhyāya 134 — त्रैलोक्यविजयविद्या (Trailokya-vijayā Vidyā)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರಪ್ರೋಕ್ತ ‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯಾ ವಿದ್ಯೆ’ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ—ಶತ್ರು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ವಿಘ್ನಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ನುಚ್ಚುಚೂರು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಕಾರ ವಿದ್ಯೆಯಾಗಿ. ಮೊದಲು ಮಂತ್ರದ ವಿಶೇಷಣಗಳ ಪಾಠಭೇದಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಗಿದೆ—ಶೋಕನಾಶಿನಿ, ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದದು, ಹಾಗೂ ಶತ್ರು–ರೋಗ–ಮೃತ್ಯು ನಿವಾರಿಣಿ. ನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಯೆಯನ್ನು ಉಗ್ರ ಕ್ರೋಧರೂಪದಲ್ಲಿ—ನೀಲವರ್ಣ, ಪ್ರೇತಗಣಪರಿವಾರಿತ, ಇಪ್ಪತ್ತು ಭುಜಗಳೊಂದಿಗೆ—ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ, ಮಂತ್ರಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭೇದನ, ಛೇದನ ಮತ್ತು ‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ’ ಎಂಬ ಆಜ್ಞೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಸಾಧಕ ಪಂಚಾಂಗ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಹೂಗಳ ಆಹುತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಆಂತರಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಹೋಮದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಾಗಿ ಸ್ಥಂಭನ, ಮೋಹನ, ದ್ರಾವಣ, ಆಕರ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಪರ್ವತ ಚಲಿಸುವುದು, ಸಮುದ್ರ ಒಣಗಿಸುವುದು ಎಂಬ ಅತಿಶಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಪನಾಮಸಂಬಂಧಿತ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯಿಂದ ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ।
Adhyaya 135
Chapter 135: सङ्ग्रामविजयविद्या (Saṅgrāmavijayavidyā) — The Vidyā for Victory in Battle
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಹಿಂದಿನ ‘ತ್ರಿಲೋಕ್ಯವಿಜಯ-ವಿದ್ಯೆ’ಯ ಸಮಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ‘ಸಂಗ್ರಾಮವಿಜಯವಿದ್ಯೆ’ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈಶ್ವರನು ಸ್ಥಂಭನ/ಬಂಧನ-ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಪದಮಾಲಾ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು, ಕೈ-ಕಾಲುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ದುಷ್ಟಗ್ರಹಗಳ (ಹಾನಿಕರ ಗ್ರಾಸಶಕ್ತಿಗಳ) ಶಮನ. ಮಂತ್ರವು ದಿಕ್ಕು-ವಿದಿಕ್ಕು, ಅಧೋಭಾಗ ಮತ್ತು ಅಂತतः ‘ಸರ್ವ’ವನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ-ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಸ್ಮ, ಜಲ, ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ‘ಪಾತಯ’ (ಕೆಡವಿ ಬೀಳು) ಆಜ್ಞೆ, ನಂತರ ಚಾಮುಂಡೆಯ ಆವಾಹನ ‘ವಿಚ್ಚೆ ಹುಂ ಫಟ್ ಸ್ವಾಹಾ’ ಮುಂತಾದ ಬೀಜಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೋಮ-ಜಪ-ಪಾಠದ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಸಿದ್ಧಿ, ಮತ್ತು ೨೮-ಭುಜ ದೇವರೂಪದ ಧ್ಯಾನ—ಖಡ್ಗ, ಢಾಲ, ಗದೆ, ದಂಡ, ಧನುಸ್ಸು-ಬಾಣ, ಶಂಖ, ಧ್ವಜ, ವಜ್ರ, ಚಕ್ರ, ಪರಶು, ಡಮರು, ದರ್ಪಣ, ಶಕ್ತಿ-ಭಾಲ, ತೋಮರ, ಹಳ, ಪಾಶ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತರ್ಜಯಂತೀ, ಮಹೀಷಘಾತಿನೀ ವಿಶೇಷ ಹೋಮಗಳು ಹಾಗೂ ಎಳ್ಳು-ತ್ರಿಮಧು ಹೋಮದ ದೀಕ್ಷಾ-ನೈತಿಕ ಗುಪ್ತತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಸಾರದ ನಿಯಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
Adhyaya 136
The Nakṣatra Wheel (नक्षत्रचक्रम्)
ಅಗ್ನಿದೇವರು ಅಧ್ಯಾಯ 136ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಯೋತಿಷ ಸಾಧನ ‘ನಕ್ಷತ್ರಚಕ್ರ’ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಕ್ರವನ್ನು ಅಶ್ವಿನಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಬರೆಯಬೇಕು; ಮೂರು ಸಮಕೇಂದ್ರ ವಲಯಗಳು/ತ್ರಿನಾಡಿಯಾಗಿ ರಚಿಸಿ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪದರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ನಕ್ಷತ್ರಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ/ಮುದ್ರಾ-ಚಿಹ್ನೆಗಳು (ಮೂಷ್ಟಿ–ಮುದ್ಗರ, ಋಷ್ಟಿ–ಮುದ್ಗರ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಭಯ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ, ಸ್ತಂಭಿಕಾ ಸಹಿತ ಗುಂಪುಗಳು) ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಫಲಪಠನದ ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೃತ್ತಿಕಾ–ರೋಹಿಣಿ, ಚಿತ್ರಾ–ಸ್ವಾತಿ–ವಿಶಾಖಾ, ಶ್ರವಣಾ–ರೇವತಿ ಮುಂತಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ‘ಅಹಿ’, ‘ಭಂ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಧ್ವನಿ-ಚಿಹ್ನೆಗಳ ನಂಟನ್ನೂ ನೀಡಿ, ಚಕ್ರದ ಸ್ಮರಣಾತ್ಮಕ ತರ್ಕವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ‘ಫಣೀಶ್ವರ ಚಕ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ತ್ರಿನಾಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಗ್ರಹಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಶುಭಾಶುಭ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ, ಮಂಗಳ, ಶನಿ, ರಾಹು ಸಂಯೋಗಗಳು ಅಶುಭ; ಅನುಕೂಲ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಫಲ ಶುಭವಾಗಬಹುದು; ದೇಶ-ಗ್ರಾಮ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರ, ಪತ್ನಿ ಮೊದಲಾದ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೂ ಫಲವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ।
Adhyaya 137
Adhyāya 137 — महामारीविद्या (Mahāmārī-vidyā)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ನಕ್ಷತ್ರಚಕ್ರ ವಿವರಣೆ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಪತ್ತು-ನಿವಾರಕ ‘ಮಹಾಮಾರಿ-ವಿದ್ಯೆ’ಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ—ರೋಗ, ಆಪತ್ತು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಬಲವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮಂತ್ರಕರ್ಮ. ಈಶ್ವರನು ಹೃದಯ, ಶಿರ, ಶಿಖಾ, ಕವಚ, ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಗಳ ನಿಯಾಸಕ್ರಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ ಮಹಾಮಾರಿ, ಕಾಲರಾತ್ರಿ, ಮಹಾಕಾಳಿ ಎಂಬ ಉಗ್ರರೂಪಗಳನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಸಾಧಕನನ್ನು ಮಂತ್ರಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ಮೃತಾಶೌಚಸಂಬಂಧ ವಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಚತುರಸ್ರ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿ, ಪೂರ್ವಮುಖ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ ತ್ರಿಮುಖ ಚತುರ್ಭುಜ ರೂಪದ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ—ಧನುಸ್ಸು, ತ್ರಿಶೂಲ, ಛೇದನಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಖಟ್ವಾಂಗ ಧಾರಿಣಿ; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಜಿಹ್ವೆಯ ಭಯಂಕರ ರೂಪ, ಪಶ್ಚಿಮಮುಖ ಶ್ವೇತ ಶುಭರೂಪವನ್ನು ಸುಗಂಧೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸುವ ವಿಧಿಯೂ ಇದೆ. ನಂತರ ರೋಗನಾಶ-ವಶೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಂತ್ರಸ್ಮರಣೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಿಧೆ-ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿ ಶತ್ರುಪೀಡೆ, ಮರಣ, ಉಚ್ಚಾಟನ, ಉತ್ಸಾದನ ಮುಂತಾದ ಯುದ್ಧಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ/ಪಟ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಕನ್ಯೆಯರ ಸಹಚರ್ಯ, ಶತ್ರುಸ್ತಂಭನ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯಾ ಮಾಯಾ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಂಭನ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದುರ್ಗಾ/ಭೈರವೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನೀಡಿಸಿ, ಕುಬ್ಜಿಕಾ, ಭೈರವ, ರುದ್ರ ಹಾಗೂ ನರಸಿಂಹಸಂಬಂಧ ನಾಮೋಚ್ಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮಾಪ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ।
Adhyaya 138
अध्याय १३८: षट्कर्माणि (The Six Ritual Operations)
ಈಶ್ವರನು ಮಂತ್ರತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಷಟ್ಕರ್ಮಗಳು—ಆರು ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶಗಳು—ಎಂಬ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಮಂತ್ರ-ಲೇಖನದ ಮೂಲ ನಿಯಮ: ಸಾಧ್ಯ (ಲಕ್ಷ್ಯ/ಉದ್ದೇಶ)ವನ್ನು ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ವಿನ್ಯಾಸ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ವಿಧಿಯ ‘ವ್ಯಾಕರಣ’ದಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ—ಪಲ್ಲವ (ಉಚ್ಚಾಟನ ಪ್ರಧಾನ), ಯೋಗವಿಧಿ (ಶತ್ರು ವಂಶ/ಕುಲ ಉನ್ಮೂಲನೆಗೆ), ರೋಧಕ (ಸ್ತಂಭನ ಮತ್ತು ಬಂಧನ/ನಿಗ್ರಹ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ), ಸಂಪುಟ (ವಶೀಕರಣ/ಆಕರ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಾಕವಚದ ಆವರಣ). ವಿದರ್ಭ ಮೊದಲಾದ ಜಾಲವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಕ್ಕಕ್ಷರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಿಯಮಗಳೂ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಕರ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಸಂತಕಾಲದ ಕಾಲನಿರ್ಣಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಾಹಾ, ವಷಟ್, ಫಟ್ ಎಂಬ ಉದ್ಗಾರಗಳ ಶಾಂತಿ, ಪುಷ್ಟಿ, ಆಕರ್ಷಣ, ಪ್ರತ್ಯಾಕರ್ಷಣ, ಭೇದನ, ಅಪಾಯನಾಶ ಇತ್ಯಾದಿ ಫಲಾನುಸಾರ ವಿನಿಯೋಗ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಮಾವಾಹನসহ ಜಯ-ರಕ್ಷಾ ಕ್ರಮ, ರಾತ್ರಿಲಕ್ಷಣ-ಜ್ಞಾನ, ದುರ್ಗಾರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಶತ್ರುನಾಶಾರ್ಥ ಭೈರವೀ ಜಪಸೂತ್ರ—ಧರ್ಮಾನುಕೂಲವಾಗಿ ಗುರುಪರಂಪರಾಧೀನ ತಂತ್ರಪ್ರಯೋಗವಾಗಿ—ಸಮಾಪ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Adhyaya 139
Chapter 139 — षष्टिसंवत्सराः (The Sixty Years)
ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವದ ಜ್ಯೋತಿಷ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಷಷ್ಟಿ-ಸಂವತ್ಸರ ಚಕ್ರವನ್ನು ರಾಜಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಹಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶುಭ-ಅಶುಭ ಫಲ ನಿರ್ಣಯದ ಆಧಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಭವ, ವಿಭವ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಅಂಗಿರಾ, ಈಶ್ವರ, ಪ್ರಮಾಥೀ, ವಿಕ್ರಮ, ದುರ್ಮುಖ, ಹೇಮಲಂಬ, ವಿಲಂಬ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರಿನ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞಸಮೃದ್ಧಿ, ಪ್ರಜಾಸುಖ, ಬೆಳೆ ಫಲ, ಮಳೆ (ಮಿತ/ಅತಿವೃಷ್ಟಿ), ಆರೋಗ್ಯ-ರೋಗ, ಧನನಷ್ಟ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಠೋರತೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಸೂಚಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಕ್ತಸಮಾನ ಸ್ರಾವ, ರಕ್ತಿಮ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕಂದು-ತಾಮ್ರಾಕಾಶ, ಉಕ್ಕುವ ನೀರು, ಹಾಗೂ ‘ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ/ರೌದ್ರ/ದುರ್ಮತಿ/ದುಂದುಭಿ’ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಕಾಲಸಂಬಂಧಿತ ನಿಮಿತ್ತಗಳಾಗಿ ಹೇಳಿ, ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರ, ಸೈನಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯಮುಖಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜ್ಯೋತಿಷ ಕೈಪಿಡಿ; ಕಾಲವನ್ನು ಧರ್ಮ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ।
Adhyaya 140
Adhyāya 140 — वश्यादियोगाः (Vaśyādi-yogāḥ): Sixteen-Square Diagram, Herb-Lists, and Encoded Formulas for Subjugation, Protection, and Prosperity
ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ‘ವಶ್ಯಾದಿ-ಯೋಗ’ ಎಂಬ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಿಸಮೂಹವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ—ವಶೀಕರಣ, ಆಕರ್ಷಣ ಮೊದಲಾದ ಫಲಗಳಿಗಾಗಿ ದ್ವ್ಯಷ್ಟಪದ (ಹದಿನಾರು ಚೌಕ) ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂರಚಿತ ಕ್ರಮ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುಲಿಪಿ-ಸಚೇತನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಾಠಭೇದಗಳ ಸೂಚನೆ, ನಂತರ ದ್ರವ್ಯ-ಔಷಧ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭೃಂಗರಾಜ, ಸಹದೇವಿ, ಪುತ್ರಂಜೀವ/ಕೃತಾಂಜಲಿ, ವಿಷ್ಣುಕ್ರಾಂತಾ/ಶಿತಾರ್ಕಕ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರು-ಪರ್ಯಾಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ; ಇದು ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಔಷಧಜ್ಞಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ಋತ್ವಿಜ, ನಾಗ, ಮುನಿ/ಮನು, ಶಿವ, ವಸು, ದಿಕ್, ರಸ, ವೇದ, ಗ್ರಹ, ಋತು, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಪದದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಗಗಳಂತೆ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ದೇಹಸಂಬಂಧದೊಂದಿಗೆ ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧೂಪ, ಉದ್ವರ್ತನ, ಅಂಜನ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಹಲವು ಲೇಪಗಳು; ಸರ್ವಕಾರ್ಯ ಧೂಪದ ವಿಶೇಷ ಮಹಿಮೆ ಹಾಗೂ ಅಭ್ಯಕ್ತ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಮಾನ-ಗೌರವ ಲಭಿಸುವುದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಗೃಹಸುಗಂಧ, ನೇತ್ರಾಂಜನ, ಸ್ನಾನ, ಭಕ್ಷಣ, ಪಾನ, ತಿಲಕ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಯೋಗಭೇದದಿಂದ ಮಂತ್ರ-ದ್ರವ್ಯಗುಂಪುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಶ್ಯ, ಶಸ್ತ್ರಸ್ತಂಭನ, ಜಲರಕ್ಷೆ, ಗರ್ಭಲಾಭ, ಪ್ರಸವಸೌಕರ್ಯ, ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಗುಟಿಕಾ ಮತ್ತು ಲೇಪಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಭೂತ-ಸಂಖ್ಯಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯಸಂಖ್ಯಾ ಸಂಕೇತಗಳು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಉಪಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ಋತ್ವಿಜಪದಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿತ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದ ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ।
Adhyaya 141
Ṣaṭtriṃśat-padaka-jñāna (Knowledge of the Thirty-Six Padakas) — Mṛtasañjīvanī-Rasāyana and Coded Therapeutic Counts
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ “ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತ್-ಪದಕ” ಎಂಬ ತಾಂತ್ರಿಕ ರಸಾಯನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೃತಸಂಜೀವನೀ-ರಸಾಯನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 36 ಔಷಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಗಣನೆ ಮಾಡಿ, ಏಕಾದಿ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರೆ ಅವು ಸರ್ವರೋಗಹರವಾಗಿ ಅಮರೀಕರಣ—ಮರಣರಹಿತತ್ವದಂತೆ ಪ್ರಾಣಬಲ—ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾತ್ರಾ-ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವನ ರೂಪಗಳು (ಚೂರ್ಣ, ಗುಳಿಗೆ, ಲೇಹ್ಯ, ಕ್ವಾಥ, ಸಿಹಿ ಉಂಡೆ/ಬೆಲ್ಲ-ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕ) ತಿಳಿಸಿ, ಸ್ವರಸ-ಭಾವನೆಯಿಂದ ಪುನಃಪುನಃ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಡಚುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೂದಲು ಬಿಳಿಯಾಗುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಕೋಷ್ಠಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಣಾಮ, ನಿಯಮಾಚರಣೆಯಿಂದ 300 ವರ್ಷ ಆಯುಷ್ಯದ ಆದರ್ಶ ಫಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ತಿಥಿ-ಸೌರಮಾನ ಗಣನೆ, ವಾಣ-ಋತು-ಶೈಲ-ವಸು ಎಂಬ ಸಂಕೇತ ಪದಗಳು, ಗ್ರಹ-ಗ್ರಹಣ ಸಂಬಂಧಿತ ಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಸಮಾನ ಕಾಲ-ಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದಕಜ್ಞಾನ ರಹಸ್ಯ; ಅಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಬಾರದೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Adhyaya 142
Mantrāuṣadha-ādi (Mantras, Medicinal Herbs, and Ritual Diagrams for Protection and Victory)
ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ವಿಜಯಸಾಧನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ—ಮಂತ್ರ, ಔಷಧ (ಸಸ್ಯೌಷಧಿ) ಮತ್ತು ಚಕ್ರ/ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾಮಾಧಾರಿತ ಅಕ್ಷರ/ಮಾತ್ರಾ ಗಣನೆಗಳಿಂದ ಜನ್ಮ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶ್ನಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಸೂಚನೆ, ಸಮ-ವಿಷಮ ಅಕ್ಷರಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಮಗಳು, ಛಂದಸ್ಸು/ಗುಣ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ರಣಜ್ಯೋತಿಷದಲ್ಲಿ ಶನಿ-ಚಕ್ರ ವಿಚಾರ, ಕೆಲವು ಪ್ರಹರ/ಯಾಮ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸೂಚನೆ, ಮತ್ತು ‘ದಿನ-ರಾಹು’ ಹಾಗೂ ‘ತಿಥಿ-ರಾಹು’ಗಳನ್ನು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ನಕ್ಷೆಗೊಳಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕ ದಿಕ್ಕು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲಭೇದಕ ರೇಖೆಗಳು, ವಿಷ್ಟಿ–ರಾಹುವಿನ ಎಂಟು-ರೇಖಾ ಮಾರ್ಗ ದೇವತೆ/ದಿಕ್ಕುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿದಿಕ್ಕನ್ನು ಶಕುನವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಳ-ವ್ಯೂಹದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಔಷಧಿಗಳು ಅಸ್ತ್ರ-ಶಸ್ತ್ರ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ಮತ್ತು ಗ್ರಹಪೀಡೆ, ಜ್ವರ, ಭೂತಬಾಧೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಬಹು-ಬೀಜಯುಕ್ತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಕ್ಷಾಮಂತ್ರ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ—ಆಗ್ನೇಯ ವಿದ್ಯೆಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ।
Adhyaya 143
Chapter 143 — Worship of Kubjikā (कुब्जिकापूजा)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರ‑ಔಷಧೋಪಾಯಗಳ ವಿಷಯದಿಂದ ಮುಂದಾಗಿ ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವ ಪರಂಪರೆಯ ಶಾಕ್ತ‑ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಜಯಕರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ। ಭಗವಾನ್ ಕುಬ್ಜಿಕಾದ ಕ್ರಮಪೂಜೆಯನ್ನು “ಸರ್ವಾರ್ಥ‑ಸಾಧನಿ” ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಜ್ಯ (ತುಪ್ಪ), ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರ‑ಅಧಿವಾಸನದೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಜಯವನ್ನೂ ನೀಡುವದು। ಚಕ್ರಪೂಜೆಯ ಗುರುತುಗಳು, ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು, ಹಾಗೂ ಗುಹ್ಯಾಂಗ‑ಹಸ್ತ‑ಹೃದಯ‑ಶಿರಸ್ಸು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸವಿಧಾನದಿಂದ ಸಾಧಕದೇಹವನ್ನು ಶಕ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ। ನಂತರ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರ, ಕವಚ, ನೇತ್ರ, ಶಿಖಾ ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು 32‑ದಳ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಬಹುಅಕ್ಷರ ಬೀಜ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ। ಚಂಡಿಕಾದ ಪರಮಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಮಾತೃಕಗಳ ಉದ್ಭವ, ಪೀಠಗಳ ಆವಾಹನ‑ದಿಕ್ಕುಸ್ಥಾಪನೆ, ವಿಮಲಪಂಚಕದ ವಿಭಾಗವೂ ವರ್ಣಿತ। ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ/ವಟುಕ, ಗುರುಗಳು, ನಾಥರು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಮಂಡಲಪೂರಣ ಮಾಡಿ ಕುಬ್ಜಿಕಾ (ಮತ್ತು ಕುಲಟಾ)ಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ರಕ್ಷಣೆ, ವಶತ್ವ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಮಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ।
Adhyaya 144
Adhyāya 144 — Kubjikā-pūjā (कुब्जिकापूजा)
ಈಶ್ವರನು ಕುಬ್ಜಿಕಾ-ಪೂಜಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಜಯ-ಸಿದ್ಧಿಗೆ ಉಪಾಯವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಾಧಕನು ಕೇವಲ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿವಾರ-ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆಲೂ ಆರಾಧಿಸಬಹುದು. ನಂತರ ವಿಸ್ತೃತ ಕುಬ್ಜಿಕಾ ಮಂತ್ರಜಪ, ಕರ- ಮತ್ತು ಅಂಗ-ನ್ಯಾಸಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಮಾ–ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ–ರೌದ್ರೀ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಾ ಆಚರಣೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೌಲ ಗಾಯತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಜಿಕೆಯನ್ನು ಕುಲವಾಕ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಕಾಳಿ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಾದುಕಾ-ಪೂಜೆ ರಚಿತ ನಾಮಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ (ಷಷ್ಟಿ ಸಮೂಹ, ‘ನಮೋ’ ಅಂತ್ಯ) ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ; ಮಂಡಲ-ನ್ಯಾಸಗಳು, ದಿಕ್ಕುಪೂಜೆ, ಬಲಿ-ಮಂತ್ರಗಳು, ಬೀಜಾಕ್ಷರ ನಿಯೋಗಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇವಿಯನ್ನು 32 ಅಕ್ಷರಗಳ ಸಮಷ್ಟಿರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ, ನೀಲಕಮಲ-ಶ್ಯಾಮಳವಾಗಿ, ಷಣ್ಮುಖಿ, ದ್ವಾದಶಭುಜಾ, ನಾಗ-ಚಿಹ್ನಾಭರಣಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆಯುಧೋಪಕರಣಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದೆ. ವಿದ್ಯಾ–ದೇವಿ–ಗುರು ಶುದ್ಧಿತ್ರಯ, ಸ್ಥಳ/ಆಸನ ಗಣನೆ, ಮಾತೃಕಾ ಮತ್ತು ಡಾಕಿನೀ ಶಕ್ತಿಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಅಗ್ನೇಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನ ಮಂತ್ರ, ದೇಹ-ನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕ್ರಮವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿ ನಿಯಮಬದ್ಧ ವಿಜಯ-ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
Adhyaya 145
Chapter 145: Mālinīnānāmantrāḥ (The Various Mantras of Mālinī)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಮಾಲಿನೀ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಮಂತ್ರ-ವಿಧಿ-ಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಷೋಢಾ-ನ್ಯಾಸ (ಆರು ವಿಧಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ) ಪೂರ್ವಕವಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಶಾಕ್ತ, ಶಾಂಭವ, ಯಾಮಲ ಎಂಬ ತ್ರಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ, ಶಬ್ದ-ರಾಶಿ (ಧ್ವನಿ/ವರ್ಣಸಮೂಹ), ತತ್ತ್ವ-ತ್ರಯ ಮತ್ತು ದೇಹಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಛಂದಸ್ಸು/ಮಂತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳು—ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ವನಮಾಲಾ, ಐದು ಘಟಕಗಳ ರತ್ನಪಂಚಾತ್ಮಾ, ಒಂಬತ್ತು ಘಟಕಗಳ ನವಾತ್ಮಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಕ್ತ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಝ-ಚಿಹ್ನಿತ 16 ಪ್ರತಿರೂಪಗಳ ತ್ರಿವಿದ್ಯಾ ರೂಪ, ಅಧೋರ-ಅಷ್ಟಕ ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶಾಂಗ ರಚನೆ. ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಆಯುಧಮಂತ್ರಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಾಧಕ ಮಂತ್ರ—“ಕ್ರೀಂ ಹ್ರೌಂ ಕ್ಲೀಂ ಶ್ರೀಂ ಕ್ರೂಂ ಫಟ್” (ಫಟ್ ಮೂರು ಬಾರಿ) ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬಳಿಕ ದೀರ್ಘ ದೇಹ-ನ್ಯಾಸ: ಶಿರ, ನೇತ್ರ, ಕರ್ಣ, ಮುಖ, ದಂತ, ಕಂಠ, ಸ್ಕಂಧ, ಭುಜ, ಅಂಗುಳಿ, ಕಟಿ, ನಾಭಿ, ಹೃದಯ, ಊರು, ಜಾನು, ಜಂಘಾ, ಪಾದ ಹಾಗೂ ರಕ್ತ-ಮಾಂಸ-ಅಸ್ಥಿ-ಮಜ್ಜೆ-ಶುಕ್ರ-ಪ್ರಾಣ-ಕೋಶಾದಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳು/ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ರೀಂ ಬೀಜದಿಂದ ಶಕ್ತಿಗೊಂಡ ರುದ್ರ-ಶಕ್ತಿಗಳ ಪೂಜೆ ಸಮಗ್ರ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಗ್ನಿ ಪುರಾಣದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಗತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರಿಗಳ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ।
Adhyaya 146
Chapter 146 — Aṣṭāṣṭaka Devī-s (अष्टाष्टकदेव्यः)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ (ಈಶ್ವರವಾಣಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ತ್ರಿಖಂಡೀ—ಬ್ರಹ್ಮಾ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರಿ—ಯನ್ನು ಮಾತೃಕೆಯರ ಗುಪ್ತ ‘ಹೃದಯ’ಕ್ಕೆ ಬಂಧಿತವಾದ ಮಂತ್ರ-ರಚನೆಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾತೃಶಕ್ತಿಗಳು ಗುರಿಸಾಧನೆ ನೀಡುವವರು, ಅಕ್ಷಯರು, ಅಪ್ರತಿಹತಗತಿಗಳು; ವಶೀಕರಣ, ಉಚ್ಚಾಟನ, ಮೂಲನ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶತ್ರುಕೃತ್ಯ ಛೇದನ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಲು—ಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ‘ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹಾ’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಮಂತ್ರಖಂಡಗಳು, ಪಾಠಭೇದಗಳು, ಪದ/ಶಬ್ದ ಗಣನೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮಂತ್ರಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಐದು ಪ್ರಣವ-ಸೀಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಪ-ಪೂಜೆ, ಪದಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಜಿಕಾ-ಹೃದಯ ಪ್ರವೇಶ, ‘ಮೂರರ ಮಧ್ಯ’ ಧ್ವನಿನ್ಯಾಸ ನಿಯಮಗಳು, ಶಿಖಾ-ಶಿವಾ/ಭೈರವ ಸೂತ್ರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ 32 ವರ್ಣಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರ ಬೀಜಸಮೂಹಗಳು (ಬೀಜಸಹಿತ/ಬೀಜರಹಿತ) ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಲಾನುಸಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿ, ಮಾಹೇಶ್ವರಿ, ಕೌಮಾರಿ, ವೈಷ್ಣವಿ, ವಾರಾಹಿ, ಐಂದ್ರಿ, ಚಾಮುಂಡಾ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವೀನಾಮಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಡಲಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.
Adhyaya 147
Adhyāya 147 — Guhyakubjikā-Tvaritā Mantra: Upadrava-Śānti, Stambhana–Kṣobhaṇa, and Nyāsa for Jaya (Victory)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಗುಹ್ಯಕುಬ್ಜಿಕಾ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತಾ ದೇವೀಕೇಂದ್ರಿತವಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ರಕ್ಷಾ–ವಿಜಯ ಮಂತ್ರತಂತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶತ್ರುಗಳ ಯಂತ್ರ, ಮಂತ್ರ, ತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಚೂರ್ಣಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ‘ಉಪದ್ರವ’ಗಳ ಶಾಂತಿಗೆ ವಿಧಿ ಹೇಳಿ, ಕೃತ, ಕಾರಿತ, ಕ್ರಿಯಮಾಣ, ಕರಿಷ್ಯತ್—ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯ—ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮ-ಏಜೆನ್ಸಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಂತರ ಕ್ಷೋಭಣ, ಆಕರ್ಷಣ, ವಶ್ಯ, ಮೋಹನ, ಸ್ಥಂಭನ ಮೊದಲಾದ ವಿಶೇಷ ಮಂತ್ರಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬೀಜಧ್ವನಿ–ವರ್ಣ ಸೂಚನೆಗಳು ವಿವರವಾಗಿವೆ. ಜಯಾರ್ಥ ತ್ವರಿತಾ ಮಂತ್ರಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ನ್ಯಾಸ—ಆಸನ, ಹೃದಯ, ಶಿರಸ್, ಶಿಖಾ, ಕವಚ, ನೇತ್ರ, ಅಸ್ತ್ರ—‘ಫಟ್’ ಅಂತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಾಸೀಲನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂಬತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಹೇಳಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕರಾದ ‘ದೂರೀ’ಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಸ್ಥಳರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅಂತರಂಗ-ಅಂಗನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಆದಿತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ, ‘ದಾರುಣ’ ಮತ್ತು ‘ಫಟ್’ ಎಂಬ ಬಲಪದಗಳು ನಿತ್ಯ ರಕ್ಷಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತಗಳೆಂದು ಪುನಃ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
Adhyaya 148
Saṅgrāma-Vijaya-Pūjā (सङ्ग्रमविजयपूजा) — Rapid Worship and Sūrya-Mantra for Victory
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಯುದ್ಧವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ‘ಸಂಗ್ರಾಮ-ವಿಜಯ-ಪೂಜೆ’ ವಿಧಿಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಷಡಂಗ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ರಕ್ಷೆ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಿಧಿಯ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಧರ್ಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಅಷ್ಟ-ಸಂಪತ್ತುಗಳು—ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ—ಬಾಹ್ಯ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಹತೆಗಳಾಗಿ ಆವಾಹನ-ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಧಕನು ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ ಮಂಡಲವನ್ನು ಕಮಲಕರ್ಣಿಕೆ-ಕೇಸರಗಳಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತಾ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ, ಜಯಾ, ಭದ್ರಾ, ವಿಭೂತಿ, ವಿಮಲಾ ಮೊದಲಾದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸತ್ತ್ವ-ರಜಸ್-ತಮಸ್, ಪ್ರಕೃತಿ-ಪುರುಷ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ-ಅಂತರಾತ್ಮ-ಪರಮಾತ್ಮ ತ್ರಿಧ್ಯಾನವನ್ನು ಅಷ್ಟ ದ್ವಾರಪಾಲರ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿ, ಉಪಹಾರ, ಜಪ, ಹೋಮಗಳಿಂದ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದರೆ ಯುದ್ಧಾರಂಭದಲ್ಲೂ ಇತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ವಿಜಯ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.
Adhyaya 149
Lakṣa–Koṭi Homa (लक्षकोटिहोमः)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧರಕ್ಷಣೆಗೂ ರಾಜ್ಯಸ್ಥೈರ್ಯಕ್ಕೂ ಸಹಾಯಕವಾದ ಲಕ್ಷ–ಕೋಟಿ ಹೋಮವಿಧಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೋಮವು ತಕ್ಷಣದ ಯುದ್ಧವಿಜಯ, ರಾಜ್ಯಲಾಭ, ವಿಘ್ನನಾಶಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥವೆಂದರೂ, ಪೂರ್ವಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೃಚ್ಛ್ರವ್ರತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಬದ್ಧ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಅಗತ್ಯ. ನಂತರ ಜಪ, ಶ್ವಾಸನಿಯಂತ್ರಣ (ಬೀಜಸದೃಶ ವಿಶೇಷ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ) ಹಾಗೂ ದೀಕ್ಷಿತ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯ ಕಾಲನಿಯಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪೂರ್ಣತೆವರೆಗೆ ಏಕಭುಕ್ತ (ಒಮ್ಮೆ ಊಟ) ಆಹಾರನಿಯಮ. ಅಯುತ (10,000), ಲಕ್ಷ (100,000), ಕೋಟಿ (ಅತಿವಿಶಾಲ ಸಂಖ್ಯೆ) ಪ್ರಮಾಣಗಳಂತೆ ಫಲ—ಅಲ್ಪಸಿದ್ಧಿಗಳು, ವ್ಯಾಧಿ–ದುಃಖಶಮನ, ಮತ್ತು ಸರ್ವಕಾಮಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ವತೋ ರಕ್ಷೆ. ಇದು ಉತ್ಪಾತಶಮನಕರ್ಮವಾಗಿಯೂ, ಅನಾವೃಷ್ಟಿ, ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಕೀಟೋಪದ್ರವ, ಶತ್ರು/ಅಶುಭ ಸತ್ತ್ವಗಳು ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾಹೋಮದಲ್ಲಿ ಋತ್ವಿಜರ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅಂಗೀಕೃತ ಮಂತ್ರಕುಲಗಳು (ಗಾಯತ್ರಿ, ಗ್ರಹಮಂತ್ರಗಳು, ದೇವತಾವಿಶೇಷ ಸಮೂಹಗಳು), ಹವಿಸ್ಸುಗಳು (ಧಾನ್ಯ, ಎಳ್ಳು, ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ, ಕುಶ, ಎಲೆಗಳು) ಮತ್ತು ಹೋಮಕೂಂಡದ ಪ್ರಮಾಣಸಹಿತ ನಿರ್ಮಾಣ—ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೇವಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಗ್ನೇಯವಿದ್ಯೆಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.