Brahmottara Khanda
Brahmottara Khanda
In this sub-division, sacred geography is articulated through the prominence of Śaiva kṣetras, especially the coastal pilgrimage sphere of Gokarṇa (गोकर्ण). The discourse treats the site as a concentrated field of ritual efficacy, where darśana (seeing the liṅga), upavāsa (fasting), jāgaraṇa (night vigil), and bilva-patra arcana (bilva-leaf offering) are framed as high-impact devotional technologies. The narrative also situates kingship and social order within tīrtha practice: the ruler’s moral crisis becomes legible and resolvable through movement across places, culminating in a sage-mediated redirection toward Gokarṇa as a purificatory destination.
Adhyayas in Brahmottara Khanda
22 chapters to explore.
Adhyaya 1
शैवपञ्चाक्षरी-मन्त्र-माहात्म्यं तथा गुरूपदेश-प्रभावः (The Glory of the Śaiva Pañcākṣarī and the Efficacy of Guru-Initiated Japa)
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយបទសរសើរបួងសួង (គោរពដល់ព្រះគណេស និងព្រះសិវៈ) ហើយបន្តទៅជាសន្ទនាដែលព្រះឥសីសួរពីសូតា អំពីត្រីបុរាទ្វិស (ព្រះសិវៈអ្នកបំផ្លាញត្រីបុរា) ភាពអស្ចារ្យនៃអ្នកបម្រើព្រះសិវៈ និងអំណាចមន្ត្រាដែលពាក់ព័ន្ធ។ សូតាបញ្ជាក់ថា ភក្តិឥតហេតុចំពោះកថាព្រះឥស្វរៈជាសេចក្តីល្អបំផុត ហើយលើកយ៉ាបៈ (japa) ជាយញ្ញៈដ៏ប្រសើរបំផុត។ ការប្រាប់បន្តផ្តោតលើមន្ត្រាសៃវៈ «បញ្ចអក្សរី» ជាមន្ត្រាឧត្តម នាំទៅសេចក្តីរួចផុត និងភាពបរិសុទ្ធ មានន័យស្របវេដាន្តៈ ហើយមិនពឹងផ្អែកលើពិធីបន្ថែមដ៏ស្មុគស្មាញ (ពេលវេលា ឬពិធីក្រៅ) ប្រសិនបើមានចិត្តបរិសុទ្ធ និងទិសដៅត្រឹមត្រូវ។ ក៏បានរាយនាមទីកន្លែងល្អសម្រាប់យ៉ាបៈ ដូចជា ប្រាយាគៈ ពុស្ករៈ កេដារៈ សេតុបន្ធៈ គោករណៈ និងណៃមិសារណ្យៈ។ បន្ទាប់មកមានរឿងព្រេង៖ ស្តេចក្លាហាននៅមធុរា រៀបការជាមួយព្រះនាងកលាវតី។ ពេលស្តេចព្យាយាមស្និទ្ធស្នាលដោយមិនគោរពព្រហ្មចរិយៈ/សុចរិតរបស់នាង កើតហេតុអស្ចារ្យធ្វើឲ្យស្តេចសួរហេតុផល។ ព្រះនាងប្រាប់ថា កាលក្មេងបានទទួលអនុសាសន៍មន្ត្រាបញ្ចអក្សរីពីឥសីទុរវាសា ដូច្នេះរាងកាយត្រូវបានការពារតាមពិធី ហើយនាងទន្ទេញស្តេចពីការខ្វះសុចរិតប្រចាំថ្ងៃ និងវិន័យភក្តិ។ ស្តេចស្វែងរកការបរិសុទ្ធ ទៅរកគ្រូគរគៈ។ គ្រូនាំទៅក្បែរទន្លេយមុនា រៀបចំអាសនៈ និងទិសដៅត្រឹមត្រូវ ហើយប្រទានមន្ត្រាដោយដាក់ដៃលើក្បាលស្តេច។ កម្មអាក្រក់ត្រូវបាននិមិត្តរូបថាចេញពីរាងកាយជារូបក្អែក ហើយត្រូវបំផ្លាញ ខណៈគ្រូបកស្រាយថា នេះជាការដុតបាបសន្សំដោយការកាន់មន្ត្រា។ ជំពូកបញ្ចប់ដោយបញ្ជាក់អំណាចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងភាពងាយស្រួលនៃមន្ត្រានេះសម្រាប់អ្នកប្រាថ្នាមោក្សៈ។
Adhyaya 2
माघकृष्णचतुर्दशी-व्रतप्रशंसा तथा कल्मषाङ्घ्रिराजोपाख्यानम् (Praise of the Māgha Kṛṣṇa Caturdaśī observance and the legend of King Kalmaṣāṅghri)
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយសូតៈបង្ហាញធម្មវចនាអំពីអានុភាពបរិសុទ្ធដ៏លើសលប់នៃការគោរពព្រះសិវៈ ដែលត្រូវបានលើកឡើងថាជាប្រាយច្ឆិត្តដ៏ខ្ពស់បំផុត សម្រាប់អំពើបាបដែលគេថា “មិនងាយបំបែក” ឬជាប់ជានិច្ច។ បន្ទាប់មក វាលើកតម្កើងវ្រតមាឃក្រឹṣṇaចតុર્દશី—ការអត់អាហារ (upavāsa), ការយាមយប់ (jāgaraṇa), ការទស្សនាលិង្គព្រះសិវៈ និងជាពិសេសការថ្វាយស្លឹកបិល្វា—ដោយប្រៀបធៀបផលបុណ្យរបស់វាជាមួយយញ្ញធំៗ និងការងូតទឹកទីរថៈយូរអង្វែង។ បន្ទាប់មកមានរឿងឧទាហរណ៍៖ ព្រះមហាក្សត្រសុចរិតមួយអង្គក្នុងវង្សអិក្ស្វាគុ (ក្រោយមកគេហៅថា កល្មសាង្ឃ្រី) មិនដឹងថាបានតែងតាំងរាក្សសម្នាក់ក្លែងខ្លួន ទើបបណ្តាលឲ្យមានការប្រមាថចំពោះវសិષ્ઠៈ និងទទួលបណ្តាសាដែលកំណត់ពេល ឲ្យក្លាយជារាក្សស។ នៅពេលក្លាយជារាក្សស ព្រះអង្គបានប្រព្រឹត្តអំពើធ្ងន់ធ្ងរ (ស៊ីកូនប្រុសរបស់ឥសីម្នាក់) ហើយភរិយាដែលសោកសៅបានដាក់សាបាដ៏ខ្លាំង កម្រិតអនាគតជីវិតគូររបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គត្រូវបានព្រហ្មហត្យា (Brahmahatyā) ដែលមានរូបរាងជាបុគ្គល តាមលងបន្ត។ ស្វែងរកការលោះបាប ព្រះអង្គបានដើរឆ្លងកាត់ទីរថៈជាច្រើនដោយមិនបានសម្រេច រហូតជួបឥសីគោតមៈ ដែលណែនាំថា គោកರ್ಣៈជាគ្សេត្រដ៏ពិសេស៖ គ្រាន់តែចូលទៅ និងទស្សនាក៏អាចបរិសុទ្ធភ្លាមៗ ហើយពិធីកិច្ចនៅទីនោះមានផលលើសពីអ្វីដែលធ្វើនៅកន្លែងផ្សេងៗក្នុងរយៈពេលយូរច្រើន។ ជំពូកនេះភ្ជាប់ច្បាស់លាស់រវាងកម៌ បណ្តាសា ការស្តាយក្រោយ និងភូមិសាស្ត្រនៃការព្យាបាល (គោកರ್ಣៈ) ជាមួយប្រព័ន្ធវ្រត និងបូជាព្រះសិវៈ។
Adhyaya 3
चाण्डाल्याः पूर्वकर्मविपाकः, गोकर्णे बिल्वार्पणप्रभावः, शिवानुग्रहकथा (Karmic Ripening and Śiva’s Grace through a Bilva Offering at Gokarṇa)
ជំពូកនេះបង្ហាញជាសន្ទនារវាងព្រះមហាក្សត្រ និងឥសី គោតមៈ។ ព្រះមហាក្សត្រសួរអំពីហេតុការណ៍អស្ចារ្យដែលបានឃើញពេលធ្វើដំណើរ។ គោតមៈនិយាយថា នៅជិតបឹងបរិសុទ្ធពេលថ្ងៃត្រង់ គាត់បានឃើញស្ត្រីចណ្ឌាលីចាស់ មិនឃើញភ្នែក និងឈឺធ្ងន់ កំពុងទុក្ខវេទនាខ្លាំង។ ខណៈគាត់មើលដោយមេត្តា មានវិមានភ្លឺរលោងមកដល់ មានសេវកសិវៈ៤ នាំយកនិមិត្តសញ្ញាសៃវៈ។ គោតមៈសួរថា ហេតុអ្វីសេវកព្រះសិវៈមករកអ្នកដែលត្រូវគេចាត់ទុកថាទាប និងមានអំពើខុសធម៌។ សិវទូតពន្យល់អំពីផលកម្ម៖ នាងធ្លាប់ជាក្មេងស្រីព្រាហ្មណ៍ បន្ទាប់មកក្លាយជាមេម៉ាយ ហើយធ្លាក់ចូលទំនាក់ទំនងល្មើស ប្រើសាច់ និងស្រា ហើយបានធ្វើអំពើធ្ងន់ដោយសម្លាប់កូនគោ និងព្យាយាមលាក់បាំង។ ក្រោយស្លាប់ នាងទទួលទណ្ឌកម្ម ហើយកើតជាចណ្ឌាលី មិនឃើញភ្នែក ឈឺចាប់ និងរស់ក្នុងភាពខ្វះខាត។ បន្ទាប់មករឿងបង្វែរទៅកាលៈទេសៈបរិសុទ្ធ៖ នៅពេលអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាទៅគោកರ್ಣៈក្នុងថ្ងៃសិវតិថិ នាងសុំអាហារ។ អ្នកដំណើរម្នាក់បោះមែកបិល្វា (bilva) មួយ ដែលនាងបដិសេធថាមិនអាចបរិភោគបាន ប៉ុន្តែវាធ្លាក់ដោយចៃដន្យលើសិវលិង្គ នៅយប់សិវចតុរទសី។ ការបូជាបិល្វាដោយអចេតនា នេះស្របនឹងកាលៈបរិសុទ្ធ (ឧបវាស/ជាគរណ) និងទីកន្លែងបរិសុទ្ធ (គោកರ್ಣៈ) ក្លាយជាមូលហេតុនៃព្រះសិវៈប្រទានអនុគ្រោះ លើកស្ទួយនាង ទោះមានបន្ទុកកម្មក៏ដោយ។ ជំពូកបញ្ចប់ដោយលើកសរសើរមាហាត្ម្យនៃការបូជាព្រះសិវៈ ថាការថ្វាយតិចតួចក៏មានអានុភាព ដោយរក្សាទាំងទស្សនៈផលកម្ម និងព្រះគុណមេត្តា។
Adhyaya 4
चतुर्दशी-शिवपूजा-माहात्म्यं (The Glory of Śiva Worship on Caturdaśī and the Karmic Power of Darśana)
សូត្រាបានណែនាំរឿងអស្ចារ្យអំពីមហិមាព្រះសិវៈ ដោយថា ការបូជាព្រះសិវៈជាវិធីដ៏សម្រេចចិត្តសម្រាប់ឆ្លងកាត់ “សមុទ្រនៃបាបកម្ម” សម្រាប់អ្នកដែលជាប់ចិត្តនឹងអារម្មណ៍ និងវត្ថុលោកីយ៍។ បន្ទាប់មកមានរឿងព្រះមហាក្សត្រ វិមរទនៈ នៃដែនគិរាតៈ។ ទោះមានទម្លាប់ហិង្សា និងអំពើលើសលប់ ក៏ទ្រង់បូជាព្រះសិវៈជាប្រចាំ ជាពិសេសនៅថ្ងៃចន្ទ្រាទី១៤ (ចតុរទសី) ទាំងពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ និងខែខ្មៅ ដោយច្រៀងរាំអបអរ។ ព្រះមហេសី កុមុទវតី សួរអំពីភាពផ្ទុយគ្នារវាងអាកប្បកិរិយា និងសទ្ធា។ ព្រះមហាក្សត្រពន្យល់ពីសំណល់កម្មពីជាតិមុន៖ ទ្រង់ធ្លាប់ជាឆ្កែ ដើរវង់ជុំវិញវិហារព្រះសិវៈជាញឹកញាប់ពេលស្វែងរកអាហារ ហើយស្លាប់នៅច្រកទ្វារវិហារ បន្ទាប់ពីត្រូវបណ្តេញ និងវាយ; ដោយសារការជិតស្និទ្ធ និងការប្រទក្សិណា (ដើរវង់ជុំវិញ) ជាបន្តបន្ទាប់ ទើបទទួលកំណើតជាព្រះមហាក្សត្រ។ ទ្រង់ក៏ថា ចំណេះដឹងអតីត-បច្ចុប្បន្ន-អនាគត (ត្រីកាលជ្ញាត្វ) មកពីការមើលឃើញពិធីបូជាចតុរទសី និងបុណ្យបំភ្លឺចង្កៀង។ ទ្រង់រំលឹកថា ព្រះមហេសីធ្លាប់ជាព្រាបហោះ គេចពីសត្វលួចស៊ី ហើយវង់ជុំវិញស្ថានបូជាព្រះសិវៈ រួចស្លាប់នៅទីនោះ ដូច្នេះបានកំណើតជាមហេសី។ បន្ទាប់មកទ្រង់ទស្សន៍ទាយការកើតជាថ្មីរួមគ្នាជាច្រើនព្រះរាជាណាចក្រ រហូតដល់ការចាកចេញទៅជាព្រះសង្ឃបួស ទទួលព្រះប្រាមហជ្ញានពីអគស្ត្យៈ ហើយទាំងពីរទៅដល់លំនៅដ៏អធិកអធមរបស់ព្រះសិវៈ។ ផលស្រដីបញ្ចប់ថា ការស្តាប់ ឬអានមាហាត្ម្យនេះ នាំទៅស្ថានភាពខ្ពស់បំផុត។
Adhyaya 5
Śiva-bhakti-mahātmya and the Legend of Candrasena and Śrīkara (Ujjayinī–Mahākāla Context)
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយសរសើរព្រះសិវៈថាជាគ្រូ (គុរុ) ជាទេវតា ជាសាច់ញាតិ ជាអាត្មា និងជាព្រលឹងជីវិត។ វាបញ្ជាក់ថា ការថ្វាយបូជា ការសូត្រមន្ត (ជបៈ) និងហោមៈ ដែលធ្វើដោយផ្តោតលើព្រះសិវៈ ជាវត្ថុបំណង នាំឲ្យបានផលមិនអស់មិនចប់ តាមអាហ្គមៈ ហើយសូម្បីតែការថ្វាយតិចតួចដោយភក្តី ក៏ក្លាយជាគុណធម៌ធំធេង និងភក្តីតែមួយចំពោះព្រះសិវៈ ជាផ្លូវដោះលែងពីពន្ធនៈ។ បន្ទាប់មករឿងរ៉ាវទៅកាន់អុជ្ជយិនី៖ ព្រះបាទចន្ទ្រាសេន បូជាព្រះមហាកាល។ មណិភទ្រ ផ្តល់កែវចិន្តាមណិ បំពេញបំណង បណ្តាលឲ្យស្តេចផ្សេងៗច嫉 និងមក包囲។ ព្រះបាទចន្ទ្រាសេន សុំជ្រកកោននៅព្រះមហាកាល ដោយបូជាឥតរំខាន។ នៅពេលដូចគ្នា ក្មេងគោល្វាយម្នាក់ឃើញពិធីបូជារបស់រាជវាំង ក៏ធ្វើលិង្គសាមញ្ញ និងបូជាតាមស្មារតី; ទោះម្តាយរំខានពិធី ក៏ព្រះសិវៈប្រទានពរ ឲ្យជំរំក្មេងនោះក្លាយជាវិហារព្រះសិវៈរុងរឿង និងគ្រួសាររីកចម្រើន។ អ чуд្យនេះធ្វើឲ្យស្តេចសត្រូវស្ងប់ស្ងាត់ បោះបង់អំពើហិង្សា គោរពព្រះមហាកាល និងផ្តល់រង្វាន់ក្មេង។ ហនុមានមកបង្ហាញថា គ្មានទីជ្រកកោនណាលើសការបូជាព្រះសិវៈ ទ្រង់ដាក់ឈ្មោះក្មេងថា «ស្រីការណ» និងទាយទំនាយវង្សត្រកូលអនាគត។ ចុងក្រោយបិទដោយផលស្រប៖ រឿងនេះជាសម្ងាត់ បរិសុទ្ធ បង្កកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងបង្កើនភក្តី។
Adhyaya 6
प्रदोषपूजामाहात्म्यं तथा विदर्भराजवंशोपाख्यानम् (The Glory of Pradoṣa Worship and the Vidarbha Royal Legend)
ជំពូកទី៦ ចាប់ផ្តើមដោយព្រះឥសីសួរព្រះសូតអំពីអានុភាពវិញ្ញាណនៃការបូជាព្រះសិវៈនៅពេល «ប្រទោស» (ល្ងាចថ្ងៃតិថីទី១៣)។ ព្រះសូតពន្យល់ថា ប្រទោសជាពេលវេលាពិសេសដែលមហាទេវតាត្រូវបានបូជាដោយអ្នកប្រាថ្នាចតុវರ್ಗៈ (ធម៌ អត្ថ កាម មោក្ស) ហើយណែនាំការធ្វើបូជា ជបៈ ហោមៈ និងការសូត្រគុណនាមព្រះសិវៈជាវិន័យធម៌-ពិធី។ អត្ថបទពណ៌នាថា នៅប្រទោស ព្រះសិវៈរាំនៅកៃលាសក្នុងវិមានប្រាក់ មានទេវតា និងសត្វស្ថានសួគ៌បម្រើ។ បន្ទាប់មកមានរឿងព្រះរាជវង្សវិទರ್ಭៈ៖ ព្រះបាទសត្យរថៈត្រូវចាញ់សង្គ្រាម និងស្លាប់; ព្រះមហេសីរត់គេច កើតកូន ហើយត្រូវក្រពើលួចយក ទុកទារកឲ្យឯកោ។ ស្ត្រីព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះ អុមា រកឃើញ និងចិញ្ចឹមកូននោះជាមួយកូនប្រុសរបស់នាង។ ព្រះឥសីសាន់ឌីល្យៈបង្ហាញដើមកំណើតរាជវង្ស និងពន្យល់កម្រិតកម្មថា ការរំខាន/មិនគោរពបូជាព្រះសិវៈពេលប្រទោស និងកំហុសសីលធម៌នាំឲ្យក្រីក្រ និងវិបត្តិជាច្រើនជាតិ ខណៈការត្រឡប់ទៅស្រណោះព្រះសង្ករៈជាផ្លូវកែប្រែ។
Adhyaya 7
प्रदोषकाले शिवपूजाविधिः (Pradoṣa-Time Procedure for Śiva Worship)
ជំពូកទី៧ បង្ហាញគំរូពិធីបូជាព្រះសិវៈនៅពេលប្រទោស (ពេលល្ងាច) ដែលព្រះឥសី សាណ្ឌិល្យៈ ប្រាប់ឆ្លើយសំណួររបស់ស្ត្រីព្រាហ្មណីម្នាក់ ហើយសូតៈជាអ្នកបញ្ជូនប្រពៃណី។ វាសរសេរអំពីវិន័យមុនពិធី ដូចជា អត់អាហារថ្ងៃទី១៣ នៃពាក់កណ្តាលខែ ងូតទឹកមុនថ្ងៃលិច រក្សាសុចរិតភាព និងស្ងប់ស្ងាត់នៃពាក្យសម្តី។ បន្ទាប់មក ជំពូកនេះរៀបរាប់លំដាប់ពិធីយ៉ាងលម្អិត៖ សម្អាតទីកន្លែងបូជា គូរមណ្ឌល រៀបចំឧបករណ៍ អញ្ជើញបីឋៈ ធ្វើអាត្មាសុទ្ធិ និងភូតសុទ្ធិ ប្រាណាយាម មាត្រកា-ញាស និងការសមាធិឃើញទេវតា។ មានធ្យានពិពណ៌នាព្រះសិវៈជាចន្ទ្រសេករ និងព្រះបារវតី ហើយបន្តទៅអាវរណបូជាតាមទិស ជាមួយអំណាច ទេវតា សិទ្ធិ និងអ្នកការពារ។ ចុងក្រោយ វាបញ្ជាក់អំពីឧបចារៈ៖ អភិសេកដោយបញ្ចាម្រឹត ទីរថៈ និងរុទ្រសូក្ត្រ ការថ្វាយផ្កា (រួមទាំងបិល្វ) ធូប ចង្កៀង នៃវេឌ្យ ហោម និងពាក្យអធិស្ឋានសុំឲ្យរួចពីបំណុល បាប ក្រីក្រ ជំងឺ និងភ័យ។ វាបញ្ចប់ដោយផលស្របថា បូជាព្រះសិវៈលុបបំបាត់អំពើខុសធំៗ ព្រមទាំងព្រមានអំពីការលួចយកទ្រព្យព្រះសិវៈ ហើយនិទានថាអ្នកអនុវត្តបានជោគជ័យ រកឃើញទ្រព្យសម្បត្តិ និងទទួលពរ បង្ហាញថាវិន័យពិធីជាគន្លងសីលធម៌ និងឧបករណ៍សង្គ្រោះ។
Adhyaya 8
Somavāra-Śivapūjā Māhātmya and the Narrative of Sīmantinī & Candrāṅgada
ជំពូកទី៨ ចាប់ផ្តើមដោយសូត្រាបង្ហាញទស្សនៈថា អ្នកដែលដឹង “សិវតត្តវៈ” ថាជានិច្ច ស្ងប់ស្ងាត់ និងលើសពីការស្ថាបនាគំនិត នឹងឈានដល់ស្ថានភាពខ្ពស់បំផុត។ សូម្បីអ្នកនៅតែភ្ជាប់នឹងវត្ថុអារម្មណ៍ ក៏អាចរីកចម្រើនតាមរយៈការបូជាបែបកម្ម (karmamaya pūjā) ដែលងាយអនុវត្ត។ បន្ទាប់មកបានលើកសរសើរ “សោមវារ” (ថ្ងៃច័ន្ទ) បូជាព្រះសិវៈ ដោយអាហារអត់ សុចរិតភាព ការគ្រប់គ្រងខ្លួន និងវិធីពិធីត្រឹមត្រូវ ជាមធ្យោបាយឲ្យបានទាំងផលលោកិយ និងអបវគ៌ (ការលោះបង់)។ រឿងគំរូបន្ត៖ នៅអារយាវរត្តា ព្រះនាងសីមន្តិនី កូនស្រីព្រះបាទចិត្រវរមន ត្រូវព្រះព្រាហ្មណ៍ហោរាសាស្ត្រសរសើរ ប៉ុន្តែមានទស្សន៍ទាយថានឹងមេម៉ាយនៅអាយុ១៤។ នាងទៅសួរមៃត្រេយី ភរិយារបស់យាជ្ញវល្ក្យ ដែលណែនាំឲ្យធ្វើវ្រតសោមវារ បូជាព្រះសិវៈ និងគោរី ដោយការថ្វាយ និងបំបៅព្រាហ្មណ៍ ព្រមទាំងពន្យល់អំពីឧបចារៈដូចជា អភិសេក គន្ធ មាល្យ ធូប ទីប នៃវេឌ្យ តាំបូល នមស្ការ ជប ហោម និងផលរបស់វា។ ទោះមានទុក្ខវេទនា—ស្វាមីចន្ទ្រាង្គដៈបាត់ក្នុងទន្លេយមុនា—នាងនៅតែរក្សាវ្រត។ ពេលក្រោយបង្ហាញការប្រែប្រួលនយោបាយ និងការរស់រានរបស់ចន្ទ្រាង្គដៈនៅលោកនាគរបស់តក្សកៈ; ការសារភាពជាអ្នកសៃវៈរបស់គាត់ធ្វើឲ្យតក្សកៈគោរព ហើយជួយឲ្យត្រឡប់វិញ បញ្ជាក់ថា ភក្តិដល់ព្រះសិវៈការពារបានសូម្បីក្នុងវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ។ ជំពូកបញ្ចប់ដោយសញ្ញាថានឹងពន្យល់បន្ថែមអំពីមហាត្ម្យនៃវ្រតសោមវារ។
Adhyaya 9
Sīmantaṇī-prabhāvaḥ — Somavāra-Śiva–Ambikā-pūjāyāḥ kathā (The Efficacy of Queen Sīmantaṇī’s Devotion)
ព្រះឥសីទាំងឡាយសុំរឿងបង្រៀនមួយទៀត ហើយសូត្រាបាននិទានព្រឹត្តិការណ៍នៅវិទರ್ಭៈ។ ព្រះព្រាហ្មណ៍ជិតស្និទ្ធពីររូប វេដមិត្រ និង សារស្វតៈ បណ្តុះកូនប្រុស សុមេធា និង សោមវាន ឲ្យចេះវេដៈ វិទ្យាសាខា អិតិហាស–បុរាណ និង ធម្មសាស្ត្រ។ ពេលខ្វះធនធានសម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ ពួកគេបានទៅសុំជំនួយពីស្តេចវិទರ್ಭៈ។ ស្តេចបានណែនាំផែនការដែលមានបញ្ហាធម៌៖ ឲ្យយុវជនម្នាក់បំលែងខ្លួនជាស្ត្រី ដើម្បីចូលរួមពិធីបូជាសោមវារ (ថ្ងៃចន្ទ) របស់ព្រះនាងសីមន្តណី មហេសីនៃនិសាធៈ ហើយទទួលទានទានធំៗ។ យុវជនទាំងពីរបដិសេធដោយហេតុថាជាការបោកបញ្ឆោត នាំឲ្យខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងបាត់បង់គុណធម៌ដែលបានសិក្សា ប៉ុន្តែស្តេចបង្ខំឲ្យគោរពព្រះរាជបញ្ជា។ សោមវានត្រូវបានបំលែងជារូបស្ត្រីពិតប្រាកដឈ្មោះ សាមវតី ហើយទាំងពីរចូលទៅក្នុងសភាបូជារបស់ព្រះនាង ដែលព្រាហ្មណ៍ និងភរិយាត្រូវបានគោរពដោយបូជានិងទាន។ បន្ទាប់ពីបូជា ព្រះនាងមានចិត្តស្រឡាញ់ចំពោះសាមវតី បង្កវិបត្តិចំណង់ និងភាពច្របូកច្របល់សង្គម។ សុមេធាប្រៀនប្រដៅដោយហេតុផលធម៌ ដោយទទួលស្គាល់កំហុសដែលកើតពីការបោកបញ្ឆោតក្រោមការបង្ខំ។ ពេលរឿងទៅដល់ស្តេច ព្រះឥសីពន្យល់ថា អานุភាពនៃភក្តីដល់ព្រះសិវៈ–អំបិកា និងព្រះឆន្ទៈទេវតា មិនងាយត្រឡប់វិញ។ ស្តេចធ្វើវ្រតៈតឹងរឹង និងសរសើរអំបិកា នាងបង្ហាញខ្លួន ហើយប្រទានដំណោះស្រាយ៖ សាមវតីឲ្យនៅជាកូនស្រីរបស់សារស្វតៈ និងក្លាយជាភរិយារបស់សុមេធា ហើយសារស្វតៈនឹងទទួលបានកូនប្រុសមួយទៀតដោយព្រះគុណនាង។ ជំពូកនេះបញ្ចប់ដោយលើកឡើងអំពី «ប្រភាវ» អស្ចារ្យរបស់អ្នកភក្តីព្រះសិវៈ និងថា ភក្តីដែលស្ថិតក្នុងបរិបទពិធី និងធម៌ អាចរៀបចំលទ្ធផលឡើងវិញ ទោះមានកំហុសមនុស្សក៏ដោយ។
Adhyaya 10
ऋषभशिवयोग्युपदेशः, भस्ममन्त्रप्रभावश्च (Ṛṣabha’s Śiva-yogic instruction and the efficacy of consecrated ash)
សូត្រាបាននិទានរឿងអស្ចារ្យមួយដែលផ្តោតលើព្រះសិវៈ បង្ហាញថា ភក្តិ និងការគោរពចំពោះយោគីដែលបានសម្រេចអាចបម្លែងទិសដៅកម្មបាន។ នៅអវន្តី ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ មន្ទរៈ ដែលជាប់ចិត្តកាម និងមិនអនុវត្តពិធីប្រចាំថ្ងៃ រស់នៅជាមួយនារីកម្សាន្ត ពិង្គលា។ ពេលយោគីសិវៈ ឥសភៈ មកដល់ ពួកគេទាំងពីរបានទទួលស្វាគមន៍តាមធម៌—លាងជើង ថ្វាយអឃ្យៈ អាហារ និងបម្រើ—ក្លាយជាកុសលធំមួយក្នុងជីវិតដែលធ្លាក់ចុះ។ ក្រោយស្លាប់ កម្មនាំឲ្យកើតឡើងវិញ និងទទួលទុក្ខ៖ ព្រាហ្មណ៍កើតក្នុងបរិបទរាជវង្សនៅដសារណៈ មានទុក្ខពុលបង្កទារុណកម្មដល់ម្តាយ និងកូន រហូតត្រូវបោះបង់ក្នុងព្រៃ។ ពួកគេត្រូវបានជួយសង្គ្រោះដោយពាណិជ្ជករសម្បត្តិ បទ្មាករ ប៉ុន្តែកូនបានស្លាប់។ ឥសភៈបានបង្ហាញខ្លួនវិញ ជាគ្រូព្យាបាលទុក្ខ បង្រៀនអំពីអនិច្ចៈ គុណៈ កម្ម កាលៈ និងមរណភាពដែលមិនអាចជៀសបាន ហើយបញ្ចប់ដោយសរណាគតិចំពោះព្រះសិវៈ ម្រឹត្យុញ្ជយៈ ឧមាបតិ និងការធ្វើសិវធ្យានា ជាឱសថបំបាត់ទុក្ខ និងការកើតឡើងវិញ។ បន្ទាប់មក គាត់ប្រើភស្មៈដែលបានសំអាតដោយមន្ត្រាព្រះសិវៈ ដើម្បីរស់ឡើងវិញកូន និងព្យាបាលម្តាយកូន ឲ្យបានកាយទេវភាព និងវាសនាល្អ។ កូនត្រូវបានដាក់ឈ្មោះ ភទ្រាយុ ហើយត្រូវបានទស្សន៍ទាយថានឹងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងបានរាជ្យ។
Adhyaya 11
Ṛṣabha-Śivayogin’s Dharma-Saṅgraha and Śaiva Devotional Discipline (Ethical Compendium)
ជំពូកនេះ សូតាបន្តពិពណ៌នាអំពីផលកម្ម និងសង្គម៖ នាងពេស្យា ពិង្គលា កើតឡើងវិញជានាង កីរតិមាលិនី កូនស្រីសីមន្តិណី មានសម្រស់ និងគុណធម៌ល្អ។ ព្រមគ្នានោះ ព្រះរាជបុត្រ និងកូនពាណិជ្ជករ ឈ្មោះ សុនយៈ ធំឡើងជាមិត្តជិតស្និទ្ធ ទទួលសំស្ការៈតាមប្រពៃណី (រួមទាំង ឧបនយន) ហើយសិក្សាវិន័យក្រោមការប្រព្រឹត្តល្អ។ ពេលព្រះរាជបុត្រអាយុ១៦ ឆ្នាំ យោគីសៃវៈ ឫសភៈ មកដល់ព្រះរាជវាំង; ព្រះមហេសី និងព្រះរាជបុត្រ ក្រាបបង្គំជាញឹកញាប់ និងទទួលភ្ញៀវដោយគោរព។ ព្រះមហេសីសូមឲ្យយោគីទទួលព្រះរាជបុត្រ ជាសិស្ស និងជាគ្រូអាណាព្យាបាលដោយមេត្តា។ ឫសភៈបង្ហាញ «ធម្មសង្គ្រោះ» ជាចំណុច៖ ធម្មៈផ្អែកលើ ស្រុតិ-ស្ម្រឹតិ-បុរាណ និងវណ្ណាស្រាម; ភក្តិចំពោះគោ ព្រះទេវតា គ្រូ និងព្រាហ្មណ៍; សច្ចៈ (លើកលែងតិចតួចដើម្បីការពារគោ និងព្រាហ្មណ៍); បោះបង់បំណងខុសចំពោះទ្រព្យ/ភរិយារបស់អ្នកដទៃ និងជៀសវាងកំហឹង ក្បត់ និយាយបង្ខូច និងហិង្សាឥតចាំបាច់; របៀបរស់មានវិន័យ—មធ្យមភាពក្នុងដំណេក ពាក្យ អាហារ និងកម្សាន្ត; ជៀសមិត្តអាក្រក់ និងស្វែងរកពាក្យណែនាំល្អ; ការពារអ្នកអសមត្ថ និងមិនធ្វើហិង្សាចំពោះអ្នកសុំជ្រកកោន; ទានសប្បុរសទោះលំបាក និងរក្សាកេរ្តិ៍ល្អ (សត្កីរតិ) ជាអលង្ការធម៌; សីលធម៌គ្រប់គ្រង—គិតពេលវេលា ទីកន្លែង សមត្ថភាព ទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ និងគ្រប់គ្រងអ្នកល្មើសដោយនយោបាយត្រឹមត្រូវ; និងវិន័យភក្តិសៃវៈប្រចាំថ្ងៃ—សុចរិតព្រឹក ក្រាបគ្រូ និងទេវតា បូជាអាហារដល់ព្រះសិវៈ ឧទ្ទិសសកម្មភាពទាំងអស់ដល់ព្រះសិវៈ រំលឹកជានិច្ច ពាក់រុទ្រាក្ស និងត្រីពុណ្ឌ្រ និងជប «បញ្ចាក្សរ»។ ចុងជំពូកប្រកាសការបង្រៀនបន្ទាប់៖ កវចសៃវៈ ជាសម្ងាត់បុរាណ បំបាត់បាប និងផ្តល់ការការពារ។
Adhyaya 12
Śivamaya Kavaca (Śaiva Protective Armour): Meditation, Nyāsa, Directional Guardianship, and Phalaśruti
អធ្យាយនេះបង្ហាញ «កវច» សៃវៈបែបបច្ចេកទេស ដែលឲ្យឥសី ឋសភៈ (Ṛṣabha) ជាអ្នកបង្ហាញ។ ចាប់ផ្តើមដោយពិធី-ចិត្តវិទ្យា៖ ការគោរពបូជាមហាទេវៈ ការអង្គុយកន្លែងបរិសុទ្ធ រៀបចំអាសនៈ ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងសមាធិលើព្រះសិវៈអមតៈ។ បន្ទាប់មកមានការស្រមៃឃើញមហាទេវៈនៅក្នុងផ្កាឈូកបេះដូង ហើយអនុវត្ត ṣaḍakṣara-nyāsa និងពាក់កវច ដើម្បីការពារ។ បញ្ជីការពារត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងមានរចនាសម្ព័ន្ធ ដោយភ្ជាប់រូបព្រះសិវៈទៅនឹងធាតុ (ដី ទឹក ភ្លើង ជាដើម) ទិសទាំងឡាយតាមរូបសិវៈប្រាំមុខ (Tatpuruṣa, Aghora, Sadyojāta, Vāmadeva, Īśāna) ការពាររាងកាយពីក្បាលដល់ជើង និងការពារពេលវេលា (វេនថ្ងៃ និងវេនយប់)។ មន្តអំពាវនាវវែងបញ្ចប់ដោយសំណូមពរឲ្យការពារគ្រប់ទិស កម្ចាត់ទុក្ខទោស និងគ្រោះថ្នាក់ ហើយមាន phalaśruti ថា ការពាក់/សូត្រជាប្រចាំ នាំឲ្យដាច់ឧបសគ្គ បន្ថយទុក្ខ និងគាំទ្រអាយុវែង សុភមង្គល។ ចុងក្រោយ សូតៈរាយការណ៍ថា ឋសភៈបានប្រទានផេះបរិសុទ្ធ ស័ង្ខ និងដាវដល់ព្រះអង្គម្ចាស់ ប្រាប់អំពីអានុភាពបង្កើនកម្លាំង ក្លាហាន និងរារាំងសត្រូវ ហើយផ្តល់ការធានាជ័យជំនះ និងការគ្រប់គ្រងរាជ្យ។
Adhyaya 13
भद्रायोः पराक्रमः — The Valor of Bhadrāyu and the Restoration of Daśārṇa
សូត្រាបានពោលអំពីវិបត្តិនយោបាយមួយ៖ ព្រះមហាក្សត្រមាហ្គធៈ ហេមរ្ថៈ ឈ្លានពានដាសារណៈ ប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិ ដុតផ្ទះ និងចាប់យកស្ត្រី ព្រមទាំងអ្នកពឹងពាក់រាជវង្ស។ ព្រះបាទ វជ្របាហូ ព្យាយាមទប់ទល់ តែត្រូវចាញ់ ត្រូវដកអាវុធ ចងខ្សែ ហើយទីក្រុងត្រូវគេប្លន់យ៉ាងមានរបៀប។ ព្រះរាជបុត្រា ភទ្រាយូ ឮដំណឹងពីការចាប់ឪពុក និងការបំផ្លាញនគរ ក៏ចេញទៅដោយសេចក្តីក្លាហាន ចូលបំបែកកងទ័ពសត្រូវ។ ដោយការការពាររបស់ សិវវර්ម និងអាវុធអស្ចារ្យ (ជាពិសេសដាវ និងស័ង្ខ) គាត់បំបាក់កងទ័ព; សំឡេងស័ង្ខធ្វើឲ្យសត្រូវសន្លប់ ហើយគាត់មិនវាយអ្នកសន្លប់ និងគ្មានអាវុធទេ បង្ហាញធម៌សង្គ្រាម។ ភទ្រាយូដោះលែងព្រះបាទវជ្របាហូ និងអ្នកជាប់ឃុំទាំងអស់ ប្រមូលទ្រព្យសត្រូវ ហើយចងហេមរ្ថៈ និងមេកងសម្ព័ន្ធ ដើម្បីនាំចូលទីក្រុងជាសាធារណៈ។ បន្ទាប់មកមានការទទួលស្គាល់ថា ភទ្រាយូជាកូនព្រះបាទឯង ដែលធ្លាប់ត្រូវបោះចោលពេលក្មេងដោយជំងឺ ហើយត្រូវយោគី ឫសភៈ សង្គ្រោះឲ្យរស់ឡើងវិញ; កម្លាំងលើសលប់របស់គាត់គឺដោយព្រះគុណយោគសៃវៈ។ ចុងក្រោយមានសម្ព័ន្ធអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយ កីរតិម៉ាលិនី ការស្ថេរភាពនយោបាយ និងការមេត្តាករុណាចំពោះហេមរ្ថៈ ដោយដោះលែង និងធ្វើមិត្តភាពមុខព្រះឥសីធំៗ; ភទ្រាយូគ្រប់គ្រងដោយពលកម្លាំងអស្ចារ្យ។
Adhyaya 14
भद्रायोः धर्मपरीक्षा तथा शिवप्रत्यक्षता (Bhadrāyu’s Ethical Test and Śiva’s Direct Manifestation)
សូត្រាបាននិទានថា ព្រះបាទ ភទ្រាយូ កំពុងរីករាយនឹងរដូវនិទាឃរដូវក្នុងព្រៃដ៏ស្រស់ស្អាតជាមួយព្រះមហេសី កីរតិមាលិនី ក៏បានជួបគូស្វាមីភរិយាព្រាហ្មណ៍កំពុងរត់គេចពីខ្លា។ ទោះព្រះបាទបាញ់ព្រួញ ក៏មិនអាចទប់ខ្លាបានឡើយ ហើយខ្លាបានចាប់យកភរិយាព្រាហ្មណ៍ បង្ហាញវិបត្តិនៃអំណាចរាជ្យ។ ព្រាហ្មណ៍ដែលបាត់បង់ភរិយា បានយំសោក និងទោសទណ្ឌព្រះបាទថាបរាជ័យក្នុងរាជធម៌—ការពារអ្នកទុក្ខលំបាកមានតម្លៃលើសជីវិត ទ្រព្យសម្បត្តិ និងអំណាច។ ព្រះបាទខ្លាចបាប និងអាម៉ាស់ខ្លាំង បានស្នើសងសំណង ប៉ុន្តែព្រាហ្មណ៍ទាមទារព្រះមហេសីរបស់ព្រះបាទ ធ្វើឲ្យកើតវិបត្តិសីលធម៌រវាងកាតព្វកិច្ចការពារ ប្រពៃណីសង្គម និងបាប។ ព្រះបាទគិតថាការមិនការពារនាំឲ្យមានបាបធ្ងន់ ដូច្នេះបានប្រគល់ព្រះមហេសី ហើយត្រៀមចូលភ្លើងដុតខ្លួន ដើម្បីរក្សាកិត្តិយស និងសម្អាតកំហុស។ នៅពេលនោះ ព្រះសិវៈបានបង្ហាញព្រះអង្គភ្លឺរលោងជាមួយព្រះអុមា និងទេវតាច្រើន ហើយទទួលស្តាប់ស្តូត្រធម៌ដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ព្រះបាទ ដែលសរសើរព្រះសិវៈជាមូលហេតុលើសចិត្ត និងពាក្យ។ ព្រះសិវៈបានបង្ហាញថា ខ្លា និងព្រាហ្មណ៍គ្រាន់តែជារូបមាយា ដើម្បីសាកល្បងភាពមាំមួន និងភក្តីរបស់ព្រះបាទ ហើយស្ត្រីដែលត្រូវចាប់គឺជាទេវី (គិរីន្ទ្រជា)។ ព្រះអង្គប្រទានពរ៖ ព្រះបាទសុំឲ្យខ្លួន ព្រះមហេសី និងសាច់ញាតិដែលបានរាយនាម បាននៅជិតព្រះសិវៈជានិច្ច; ព្រះមហេសីសុំដូចគ្នាសម្រាប់ឪពុកម្តាយ។ ចុងក្រោយមានផលស្រទុតិថា អ្នកណាអាន ឬធ្វើឲ្យគេបានស្តាប់រឿងនេះ នឹងបានសម្បត្តិ និងចុងក្រោយសម្រេចដល់ព្រះសិវៈ។
Adhyaya 15
भस्ममाहात्म्यं तथा वामदेवयोगिनः प्रभावः (The Glory of Sacred Ash and the Transformative Power of Yogin Vāmadeva)
សូត្រាបង្ហាញឧទាហរណ៍បន្ថែមអំពីអំណាចរបស់យោគីអ្នកបម្រើព្រះសិវៈ ហើយប្រកាសពិពណ៌នាខ្លីអំពីមហាត្ម្យៈនៃបស្ម (វិភូទី)។ ជំពូកនេះបង្ហាញយោគីវាមទេវៈ ជាអ្នកបោះបង់ពិភពលោក ស្ងប់ស្ងាត់ មិនកាន់កាប់ទ្រព្យ ស្លៀកស្បែកឬសំបកឈើ មានសក់ជាប់ជុំ និងលាបផេះជាសញ្ញា។ ពេលចូលព្រៃក្រោញចៈដ៏គួរភ័យ គាត់ត្រូវប្រាហ្មរាក្សសៈឃ្លានវាយប្រហារ ប៉ុន្តែយោគីមិនរអាក់រអួលឡើយ។ តែពេលសត្វនោះប៉ះរាងកាយដែលលាបផេះ បាបទាំងឡាយត្រូវបំផ្លាញភ្លាមៗ ការចងចាំជាតិមុនត្រឡប់មកវិញ ហើយកើតនិរវេទៈ—ការសោកស្តាយនិងបែរចិត្តខាងក្នុងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ វានិយាយប្រវត្តិកម្មវែង៖ ជាតិមុនជាស្តេចមានអំណាចតែអសីលធម៌ (រួមទាំងការបង្ខំផ្លូវភេទ) បន្ទាប់មកទទួលទុក្ខក្នុងនរក ហើយកើតជាសត្វមិនមនុស្សជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ជាប្រាហ្មរាក្សសៈ។ វាសួរថា អំណាចនេះមកពីតបស្យា ទីរថៈ មន្ត្រ ឬព្រះអាទិទេពឬ? វាមទេវៈឆ្លើយថា ផលនេះកើតពីមហិមារបស់បស្មជាពិសេស ដែលសមត្ថភាពពិតប្រាកដរបស់វា មានតែព្រះមហាទេវៈទើបដឹងពេញលេញ។ បន្ទាប់មកគាត់លើកឧទាហរណ៍ថា សពដែលមានសញ្ញាផេះ ត្រូវទូតព្រះសិវៈទាមទារយក ទោះបីមានអ្នកបម្រើយមៈក៏ដោយ។ ចុងក្រោយ ប្រាហ្មរាក្សសៈសុំសេចក្តីណែនាំ៖ ត្រូវលាបបស្មយ៉ាងដូចម្តេច មន្ត្រណា ពិធីសុភមង្គលណា និងពេលវេលា-ទីកន្លែងត្រឹមត្រូវ ដើម្បីបន្តសន្ទនាក្រោយនេះ។
Adhyaya 16
त्रिपुण्ड्र-माहात्म्य तथा भस्म-धारण-विधि (Tripuṇḍra: Greatness and the Procedure for Wearing Sacred Ash)
អធ្យាយនេះបើកដោយការប្រាប់រឿងជាស្រទាប់ៗ៖ សូត្រាបង្ហាញពាក្យរបស់វាមទេវៈ អំពីសភាទេវតាធំមួយលើភ្នំមន្ទារា ដែលរុទ្រៈបង្ហាញជាព្រះអម្ចាស់ដ៏អស្ចារ្យ ព័ទ្ធជុំវិញដោយក្រុមរុទ្រៈរាប់មិនអស់ និងសត្វលោកជាច្រើនប្រភេទ។ សនត្កុមារៈចូលទៅសួរអំពីធម៌នាំទៅមុក្ខ និងសុំវិធីអនុវត្តដែលមិនលំបាក តែទទួលផលខ្ពស់។ រុទ្រៈបង្ហាញថា “ត្រីពុណ្ឌ្រ-ធារណ” (គូសបន្ទាត់បីដោយភស្ម) ជាការសម្ងាត់ដ៏ឧត្តម ស្របតាមស្រុតិ សម្រាប់សត្វលោកទាំងអស់។ បន្ទាប់មកមានវិធីពិធីលម្អិត៖ ភស្មយកពីលាមកគោដុត ធ្វើសក្ការៈដោយមន្ត្រាប្រាហ្មៈ៥ (សទ្យោជាត ជាដើម) និងមន្ត្រផ្សេងៗ; កន្លែងលាបមានក្បាល ថ្ងាស ដៃ និងស្មា; បន្ទាត់បីកំណត់តាមទំហំ និងវិធីម្រាមដៃ។ មានការភ្ជាប់ន័យធម្មវិជ្ជា ដាក់សមមូលជាក្រុម៩សម្រាប់បន្ទាត់នីមួយៗ (អក្សរ a/u/ma ភ្លើង លោក គុណ ភាគវេទ អំណាច សវនៈ និងទេវតាអធិបតី បញ្ចប់នៅមហាទេវ/មហេស្វរ/សិវៈ)។ ផលស្រទុតិពោលថា វាសម្អាតបាបធំតូច ធ្វើឲ្យអ្នកពាក់មានកិត្តិយសលើសគេ ទោះជាមានស្ថានភាពសង្គមទាបក៏ដោយ; ស្មើនឹងងូតទឹកក្នុងទីរថទាំងអស់; មានប្រសិទ្ធិដូចបានសូត្រមន្ត្រច្រើន; លើកត្រកូល ឲ្យរីករាយស្ថានសួគ៌ ហើយចុងក្រោយទៅសិវលោក ទទួលសាយុជ្យ មិនត្រឡប់កំណើតវិញ។ ចុងបញ្ចប់ រុទ្រៈលាក់ខ្លួន វាមទេវៈអំពាវនាវឲ្យគោរពអនុវត្ត ហើយមានឧទាហរណ៍៖ ប្រាហ្មរាក្សសម្នាក់ត្រូវបានបម្លែងដោយទទួល និងលាបភស្ម/ត្រីពុណ្ឌ្រ បន្ទាប់ឡើងទៅលោកល្អ; ការស្តាប់ សូត្រ ឬបង្រៀនមាហាត្ម្យនេះ ក៏ត្រូវបានថ្លែងថាជួយសង្គ្រោះផងដែរ។
Adhyaya 17
Śraddhā–bhāva and the Efficacy of Śiva-Pūjā: The Niṣāda Couple’s Exemplum (श्रद्धा-भावमाहात्म्यं)
ជំពូកនេះរៀបរាប់អំពីសារៈសំខាន់នៃសទ្ធា (ជំនឿ) ក្នុងការបូជាចំពោះព្រះសិវៈ។ សុតៈបានពន្យល់ថា សូម្បីតែវត្ថុសាមញ្ញក៏អាចផ្តល់ផលបុណ្យដ៏អស្ចារ្យដែរ ប្រសិនបើមានចិត្តជ្រះថ្លា។ រឿងនិទានអំពីព្រះអង្គម្ចាស់ Siṃhaketū និងអ្នកប្រមាញ់ម្នាក់ឈ្មោះ Caṇḍaka បង្ហាញថា ការបូជាដោយប្រើផេះខ្មោចតាមការណែនាំដ៏សាមញ្ញ បាននាំឱ្យមានការសម្រេចធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ នៅពេលដែលផេះអស់ ភរិយារបស់អ្នកប្រមាញ់បានលះបង់ខ្លួនឯងក្នុងភ្លើងដើម្បីបង្កើតផេះថ្វាយព្រះសិវៈ។ ដោយសារសទ្ធាដ៏មាំមួន នាងមិនរងគ្រោះថ្នាក់អ្វីឡើយ ហើយប្តីប្រពន្ធទាំងពីរត្រូវបាននាំទៅកាន់ឋានសួគ៌ដោយមានរូបកាយដូចព្រះសិវៈ។
Adhyaya 18
Umā–Maheśvara Vrata: Narrative of Śāradā and the Ritual Protocol
សូត្រាបានពោលពិភាក្សាធម្មវិជ្ជាដោយយកករណីជាក់លាក់ជាគោល ដាក់មជ្ឈមណ្ឌលលើវ្រតៈ «ឧមា–មហេស្វរ» ដែលត្រូវបានសរសើរថាជាវ្រតៈពេញលេញសម្រាប់ «សរវារថ-សិទ្ធិ» (សម្រេចគោលបំណងគ្រប់វិស័យ)។ នៅដើមជំពូក មានព្រះព្រាហ្មណ៍ប្រាជ្ញា វេដរថៈ មានកូនស្រីឈ្មោះ សារទា រៀបការជាមួយបុរសទ្វិជាតិមានទ្រព្យ; ប៉ុន្តែប្តីស្លាប់ឆាប់ៗក្រោយពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយពស់ខាំ ធ្វើឲ្យនាងក្លាយជាមេម៉ាយភ្លាមៗ។ ព្រះឥសីចាស់ភ្នែកខ្វាក់ ណៃធ្រុវៈ មកដល់; សារទាបម្រើភ្ញៀវយ៉ាងគំរូ—លាងជើង បក់ខ្យល់ លាបប្រេង រៀបចំងូតទឹក និងបូជា ផ្តល់អាហារ—បង្ហាញ «អតិថិ-សេវា» ជាគុណធម៌ពិធី។ ឥសីពេញចិត្តប្រទានពរ ថានាងនឹងបានជីវិតគូស្វាមីឡើងវិញ មានកូនប្រុសមានសីលធម៌ និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ; នាងសួរអំពីភាពអាចធ្វើទៅបានដោយសារកម្ម និងភាពមេម៉ាយ។ ឥសីបញ្ជាក់ឲ្យអនុវត្តវ្រតៈ ឧមា–មហេស្វរ និងពន្យល់ពិធីការលម្អិត៖ ជ្រើសពេលមង្គល (ខែចៃត្រ ឬ មារគសីរ្ស, ពាក់កណ្តាលភ្លឺ), ធ្វើសង្កល្បៈនៅអष्टមី និង ចតុរទសី, សង់មណ្ឌបតុបតែង គូររូបផ្កាឈូកមានចំនួនក្រឡាច្រើនតាមក្បួន ដំឡើងគំនរអង្ករ គូរចា កលសទឹក ក្រណាត់ និងរូបមាសព្រះសិវៈ–ពារវតី។ បន្ទាប់មានអភិសេកដោយបញ្ចាម្រឹត ជប (រុទ្រ-ឯកាទស និងបញ្ចាក្សរ) ប្រាណាយាម សង្កល្បៈសម្រាប់បំផ្លាញបាប និងសេចក្តីសម្បូរ ធ្យានពិពណ៌នារូបលក្ខណៈព្រះសិវៈ និងទេវី បូជាខាងក្រៅដោយមន្ត្រ អរឃ្យ បូជាអាហារ ហោម និងបញ្ចប់ដោយគោរព។ វ្រតៈធ្វើមួយឆ្នាំ (ទាំងពីរពាក់កណ្តាលខែ) ហើយបញ្ចប់ដោយឧទ្យាបនៈ—ងូតទឹកដោយមន្ត្រ បរិច្ចាគដល់គ្រូ (កលស មាស ក្រណាត់) បំបៅព្រាហ្មណ៍ និងដក្សិណា។ ផលស្រទីសន្យាថា លើកតម្កើងវង្ស និងរីករាយក្នុងលោកទេវតាជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ជិតស្និទ្ធព្រះសិវៈ; គ្រួសារសារទាសូមឲ្យឥសីស្នាក់នៅជិត ហើយនាងអនុវត្តវ្រតៈតាមបញ្ជា។
Adhyaya 19
गौरी-प्रादुर्भावः, स्वप्न-संगम-वरदानम्, तथा शारदाया चरितम् (Gaurī’s Epiphany, Dream-Union Boon, and the Account of Śāradā)
ជំពូកនេះ សូតៈនារីយ៉ាងតឹងរឹងអំពីព្រះវិទ្យា។ សារទា ក្មេងស្រីម្នាក់ បានបំពេញវ្រតធំរយៈពេលមួយឆ្នាំ ដោយគោរពនិយមក្រោមការណែនាំជិតស្និទ្ធរបស់គ្រូ ហើយធ្វើពិធីឧទ្យាបនៈ ដោយបំបៅព្រាហ្មណ៍ និងប្រគេនទានសមរម្យ។ ក្នុងយាមរាត្រី គ្រូឥសី និងសិស្សស្ត្រីបង្កើនជបៈ អರ್ಚនៈ និងសមាធិ; ព្រះទេវី ភវានី (គោរី) បង្ហាញព្រះរূপដ៏ក្រាស់ជាក់ស្តែង ហើយឥសីដែលធ្លាប់ខ្វាក់ភ្នែកបានមើលឃើញវិញភ្លាមៗ។ ព្រះទេវីប្រទានពរ; ឥសីសូមឲ្យព្រះបំពេញសច្ចៈដែលបានសន្យាចំពោះសារទា—ឲ្យមានការរួមរស់យូរជាមួយស្វាមី និងមានកូនប្រុសល្អឥតខ្ចោះ។ ព្រះទេវីបកស្រាយហេតុផលកម្ម: ក្នុងជាតិមុន សារទាបានបង្កការខ្វះសុខដុមរមនាក្នុងគ្រួសារ ដូច្នេះបានទទួលភាពមេម៉ាយជាបន្តបន្ទាប់; តែការបូជាព្រះទេវីកាលមុនបានបន្សាបបាបសល់។ ដំណោះស្រាយដ៏លំបាកកើតឡើង—នាងបានរួមស្នេហាជាមួយស្វាមីតាមសុបិនរាត្រីៗ (ស្វាមីកើតជាតិថ្មីនៅទីផ្សេង) ហើយមានផ្ទៃពោះតាមវិធីអស្ចារ្យនេះ; សហគមន៍ចោទប្រកាន់នាង។ សំឡេងអរូបីបានប្រកាសសាធារណៈថា នាងមានសុចរិត និងគំរាមទណ្ឌកម្មភ្លាមៗចំពោះអ្នកបង្កាច់បង្កើត; បន្ទាប់មកមនុស្សចាស់ទុំយករឿងគំរូអំពីការកំណើតអស្ចារ្យមកពន្យល់។ ចុងក្រោយ កូនប្រុសដ៏ឆ្លាតវៃកើតមក និងទទួលការអប់រំល្អ។ នៅទីបរិសុទ្ធគោកರ್ಣ ស្វាមីភរិយាស្គាល់គ្នាវិញ បញ្ជូន “ផលវ្រត” តាមរយៈកូន ហើយចុងក្រោយទៅដល់លោកទេវៈ។ ផលស្រទុតិថា អ្នកស្តាប់ឬអាននឹងបានលាងបាប ទទួលសម្បត្តិ សុខភាព សុភមង្គលស្ត្រី និងការសម្រេចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។
Adhyaya 20
रुद्राक्षमाहात्म्यं (Rudrākṣa Māhātmya: Theological Discourse on the Sacred Bead)
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយសូត្រាប្រកាសយ៉ាងខ្លីថា ការស្តាប់ និងការអាន/សូត្រអំពីរុទ្រាក្សា (Rudrākṣa) មានអានុភាពបរិសុទ្ធកម្ម ដល់អ្នកគ្រប់វర్గៈ និងអ្នកមានភក្តីភាព។ បន្ទាប់មក វារៀបរាប់រុទ្រាក្សាជាវិន័យដូចព្រហ្មចារីវត្ដធំ (mahā-vrata) កំណត់ចំនួនគ្រាប់ និងទីតាំងពាក់លើរាងកាយ ហើយប្រៀបធៀបផលបុណ្យ៖ លាងក្បាលដោយរុទ្រាក្សាស្មើបុណ្យងូតទឹកគង្គា; ការគោរពរុទ្រាក្សាស្មើការគោរពលិង្គ។ ក៏បញ្ជាក់ថា ជប៉ា (japa) ជាមួយរុទ្រាក្សាបង្កើនផលលើសជប៉ាដោយគ្មានវា ហើយដាក់រុទ្រាក្សាជាផ្នែកនៃអត្តសញ្ញាណសៃវៈ ជាមួយបស្ម (bhasma) និងត្រីពុណ្ឌ្រ (tripuṇḍra)។ បន្ទាប់មករឿងប្រែទៅជាគំនិតបង្រៀន៖ ព្រះបាទភទ្រាសេន នៃកាស្មៀរ សួរព្រះឥសីបារាសរ អំពីយុវជនពីរនាក់ដែលមានភក្តីភាពចំពោះរុទ្រាក្សាតាំងពីកំណើត។ បារាសរ រំលឹកជីវិតមុន៖ នារីកូទេសានម្នាក់មានភក្តីភាពចំពោះព្រះសិវៈ; ពាណិជ្ជករម្នាក់ថ្វាយខ្សែដៃគ្រឿងអលង្ការ និងផ្ញើលិង្គត្បូងឲ្យថែរក្សា។ ភ្លើងភ្លាមៗឆេះបំផ្លាញលិង្គ ហើយពាណិជ្ជករប្តេជ្ញាចូលភ្លើង។ នារីនោះដោយសេចក្តីពិតដែលបាននិយាយ ក៏ត្រៀមចូលភ្លើងដែរ; ព្រះសិវៈបង្ហាញខ្លួន ប្រាប់ថាវាជាការសាកល្បង ប្រទានពរ និងរំដោះនាងជាមួយអ្នកពឹងផ្អែក។ សត្វស្វា និងមាន់ ដែលធ្លាប់ពាក់រុទ្រាក្សា ត្រូវបាននិយាយថាកើតជាថ្មីជាក្មេងប្រុសទាំងពីរ ដោយសារបុណ្យចាស់ និងទម្លាប់ភក្តីភាព។
Adhyaya 21
रुद्राध्याय-प्रभावः तथा आयुर्लेख्य-परिवर्तनम् (The Efficacy of the Rudrādhyāya and the Revision of Lifespan Records)
សូត្រាបានពិពណ៌នាការសន្ទនានៅរាជសាលា ដែលព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានទាក់ទាញដោយពាក្យដូចទឹកអម្រឹតរបស់ឥសី ហើយសរសើរ sat-saṅga ថាជាអ្នកបរិសុទ្ធចិត្ត បង្ក្រាបកាមក្រិត និងផ្តល់ភាពច្បាស់លាស់។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គសួរ ពារាសរ អំពីអនាគតព្រះរាជបុត្រា៖ អាយុកាល សំណាង ចំណេះដឹង កេរ្តិ៍ឈ្មោះ កម្លាំង សទ្ធា និងភក្តី។ ពារាសរ បង្ហាញដោយស្ទាក់ស្ទើរ ថាព្រះរាជបុត្រមានអាយុត្រឹម ១២ ឆ្នាំ ហើយនឹងស្លាប់នៅថ្ងៃទី ៧ ចាប់ពីពេលនោះ ធ្វើឲ្យព្រះមហាក្សត្រដួលសន្លប់ដោយទុក្ខ។ ឥសីលួងលោម ហើយបង្រៀនធម៌៖ ព្រះសិវៈជាព្រះដើមដំបូង មិនបែកចែក ជាពន្លឺ-ចិត្ត-អានន្ទ; ព្រះព្រហ្មទទួលអំណាចសម្រាប់ការបង្កើត និងទទួលវេដ និង រុទ្រាធ្យាយ ជាសារសំខាន់ដូចឧបនិសដ។ បន្ទាប់មក ពិភពកម្ម-សីលធម៌ត្រូវបានពន្យល់៖ ធម៌/អធម៌បង្កសួគ៌/នរក ហើយអំពើអាក្រក់ និងបាបធ្ងន់ត្រូវបានបង្ហាញជាអ្នកគ្រប់គ្រងនរកក្រោមយម។ ពេលការអនុវត្តរុទ្រាធ្យាយរីករាលដាលជាមធ្យោបាយផ្ទាល់ទៅកៃវល្យ អ្នកទាំងនោះអះអាងថាមិនអាចបំពេញភារកិច្ចបាន; យមសុំជំនួយព្រះព្រហ្ម ហើយព្រះព្រហ្មដាក់ឧបសគ្គ—អស្រទ្ធា និងបញ្ញាខ្សោយ—ដើម្បីរារាំងការសូត្ររបស់មនុស្ស។ អត្ថបទសរសើរផលរបស់ជបៈរុទ្រាធ្យាយ និង រុទ្រ-អភិសេកៈ៖ បំផ្លាញបាប បន្ថែមអាយុ សុខភាព ចំណេះដឹង និងដោះស្រាយការភ័យខ្លាចមរណៈ។ ពិធីងូតទឹកធំមួយត្រូវបានធ្វើសម្រាប់ព្រះរាជបុត្រា; ព្រះអង្គឃើញរូបអំណាចពិន័យមួយភ្លែត ប៉ុន្តែការការពារត្រូវបានបញ្ជាក់។ នារ៉ទមករាយការណ៍អំពីហេតុការណ៍លាក់លៀម៖ មរណៈមកសម្លាប់ ប៉ុន្តែព្រះសិវៈបញ្ជាវីរភទ្រ ហើយប្រព័ន្ធយម (រួមទាំងចិត្រគុបត) បញ្ជាក់ថាកំណត់ត្រាអាយុកាលត្រូវបានកែពី ១២ ឆ្នាំទៅអាយុវែងដោយពិធី។ ចុងក្រោយ សរសើរការស្តាប់ និងសូត្រសិវមហាត្ម្យនេះថាជាមធ្យោបាយដោះលែង និងណែនាំរុទ្រ-ស្នានសម្រាប់ការរស់យូររីករាយ។
Adhyaya 22
Śiva-kathā-śravaṇa-mahattva (The Excellence of Hearing Śiva’s Purāṇic Narrative)
ជំពូកនេះបង្ហាញយ៉ាងមានរចនាសម្ព័ន្ធថា ការស្តាប់ និងអានឡើងវិញនូវកថាពុរាណិករបស់ព្រះសិវៈ (śaivī-paurāṇikī kathā) ជាមាគ៌ាសាមញ្ញសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់ (sādhāraṇaḥ panthāḥ) ដែលអាចនាំឲ្យបានសេចក្តីរួចផុតភ្លាមៗ (sadyo-mukti)។ វាត្រូវបានពិពណ៌នាថា ជាឱសថបំបាត់អវិជ្ជា បំផ្លាញគ្រាប់ពូជកម្ម និងសមស្របសម្រាប់យុគកលិ ពេលវិធីធម៌ផ្សេងៗអនុវត្តបានលំបាក។ បន្ទាប់មក ជំពូកបានកំណត់វិន័យនៃការបញ្ជូនធម៌៖ គុណសម្បត្តិរបស់អ្នកដឹងពុរាណ (pūrāṇajña) កន្លែងសមរម្យ (ស្អាត មានសទ្ធា មិនមានការប្រឆាំង) និងអាកប្បកិរិយារបស់អ្នកស្តាប់។ វាព្រមានថា ការមិនគោរព ដូចជា កាត់ពាក្យ ចំអក អង្គុយមិនសម ឬមិនយកចិត្តទុកដាក់ នាំឲ្យមានផលអវិជ្ជមាន។ ផ្នែកចុងក្រោយនាំមកនូវរឿងឧទាហរណ៍នៅជុំវិញ Gokarṇa៖ គ្រួសារមួយមានសីលធម៌ខ្សោយ និងស្ត្រីម្នាក់បានផ្លាស់ប្តូរជីវិតតាមរយៈការភ័យខ្លាច ការសោកស្តាយ និងការស្តាប់ជាប់លាប់ រហូតចិត្តស្អាត កើតសមាធិ និងសទ្ធាដែលបែរទៅរកការរួចផុត។ ជំពូកបិទដោយសរសើរព្រះបរមសិវៈថា លើសលប់ពាក្យ និងចិត្ត។
FAQs about Brahmottara Khanda
It emphasizes Gokarṇa as a Śaiva kṣetra where Śiva’s presence is treated as especially accessible and purificatory, making the site a focal point for accelerated ritual merit and moral restoration.
Repeated claims highlight rapid purification through Gokarṇa-darśana and vrata performance; offerings such as bilva-leaf worship are presented as yielding results comparable to extended bathing or long-duration austerities elsewhere.
Key materials include the Mahābala-liṅga’s prominence at Gokarṇa, the assembly of deities around the shrine’s directional gateways, and a moral exemplum involving a king’s fall and partial restoration through sage-guided practice.