Rig Veda 7.49.3 — Mandala 7, Sukta 49, Mantra 3
Sukta 7.49
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Āpaḥ (Waters) with Varuṇa explicitly present as ṛta-guardian
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यानृते अवपश्यञ्जनानाम् । मधुश्चुतः शुचयो याः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
Transliteration
yā́sāṃ rājā́ váruṇo yā́ti mádhye satyānṛté avapáśyan jánānām | madhú-ścutaḥ śúcayo yā́ḥ pāvakā́s tā́ ā́po devī́r ihá mām avantu ||
Translation
そのただ中を王ヴァルナ（Varuṇa）が行き、人々の真と偽とを見守る水よ――蜜を滴らせ、清らかに輝き、浄めるその水なる女神たちよ、ここにて我を守りたまえ。
Word by Word
यासाम्of which (waters)
यासाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-
राजाthe king
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ (राजा-वरुणः = apposition)
TypeNoun (Proper)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
यातिgoes
याति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु) ‘to go’
मध्येin the midst
मध्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
सत्यानृतेin truth and untruth
सत्यानृते:
अधिकरण
TypeNoun (compound)
Rootसत्य + अनृत (प्रातिपदिक-द्वन्द्व/समाहार)
अवपश्यन्seeing, beholding
अवपश्यन्:
कर्तृ (याति-क्रियायाः सहवर्ती)
TypeVerb (participle)
Rootअव + √पश् (धातु) ‘to see’
जनानाम्of the people
जनानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
मधुश्चुतःhoney-dripping
मधुश्चुतः:
कर्तृ/विशेषण (आपः-विशेषण)
TypeAdjective (compound)
Rootमधु + √च्युत्/√च्यु (धातु) ‘to drip, flow’ → च्युत (कृदन्त) ; समास: मधु-च्युत
शुचयःpure, bright
शुचयः:
कर्तृ/विशेषण (आपः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
याःwhich
याः:
कर्तृ (आपः-सम्बन्धी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-
पावकाःpurifying
पावकाः:
कर्तृ/विशेषण (आपः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपावक (प्रातिपदिक) < √पू (धातु) ‘to purify’
ताःthose
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ता-
आपःwaters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआप् (प्रातिपदिक; ‘waters’)
देवीःgoddesses, divine
देवीः:
कर्तृ/विशेषण (आपः-विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अवन्तुmay (they) help/protect
अवन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु) ‘to help, protect’
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.