Rig Veda 4.21.2: Mandala 4, Sukta 21, Mantra 2
Sukta 4.21
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
तस्येदिह स्तवथ वृष्ण्यानि तुविद्युम्नस्य तुविराधसो नॄन् । यस्य क्रतुर्विदथ्यो न सम्राट् साह्वान्तरुत्रो अभ्यस्ति कृष्टीः ॥
Transliteration
tásyed ihá stavatha vṛ́ṣṇyāni tuvi-dyumnásya tuvi-rā́dhaso nṝ́n | yásya krátur vidathyò ná sam-rā́ṭ sā́hvān tárutraḥ abhy ásti kṛ́ṣṭīḥ ||
Translation
ここにて、広大なる光輝と広大なる充溢をもつ彼、その人々の導き手の、雄々しき力を讃えよ。彼の意志（kratu）は集会（vidatha）において皇帝のごとく、征服し、遠くまで運び、諸族（kṛṣṭīḥ）の上に立ってこれを統べ、正序（ṛta）へと導く。
Word by Word
तस्यof him/its
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed/just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
स्तवथpraise (you all)!
स्तवथ:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्तु (स्तवते/स्तौति)
वृष्ण्यानिmanly powers/heroic deeds
वृष्ण्यानि:
कर्म
TypeNoun
Rootवृष्ण्य (प्रातिपदिक; ‘वीर्य/बल’)
तुविद्युम्नस्यof the much-glorious one
तुविद्युम्नस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootतुविद्युम्न (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
तुविराधसःof the very-bountiful one
तुविराधसः:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootतुविराधस् (प्रातिपदिक)
नॄन्men/heroic men
नॄन्:
कर्म (apposition/object of praise) अथवा कर्म (of implied ‘to celebrate’)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्रतुःresolve/wise power (plan)
क्रतुः:
कर्तृ (of implied ‘is/acts’)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
विदथ्यःpertaining to the assembly/ritual
विदथ्यः:
विशेषण (of क्रतुः)
TypeAdjective
Rootविदथ्य (प्रातिपदिक; ‘विदथ-सम्बद्ध/यज्ञीय’)
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सम्राट्a sovereign king
सम्राट्:
उपमान (to क्रतुः) / कर्तृ-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसम्राज् (प्रातिपदिक)
साह्वाthe mighty one/overpowerer
साह्वा:
कर्तृ (of अभ्यस्ति)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसाह्वन् (प्रातिपदिक; ‘बलवान्/सहमान’)
अन्तरुत्रःthe one who protects/rescues in between (RV epithet)
अन्तरुत्रः:
विशेषण (of साह्वा)
TypeAdjective (epithet)
Rootअन्तरुत्र (प्रातिपदिक; RV epithet)
अभ्यस्तिovercomes/presses upon
अभ्यस्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअभि + √अस् (अस्ति)
कृष्टीःpeoples/communities
कृष्टीः:
कर्म
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.