Rig Veda 1.175.5: Mandala 1, Sukta 175, Mantra 5
Sukta 1.175
Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
शुष्मिन्तमो हि ते मदो द्युम्निन्तम उत क्रतुः । वृत्रघ्ना वरिवोविदा मंसीष्ठा अश्वसातमः ॥
Transliteration
śuṣmíntamo hí te mádo dyumníntama utá krátūḥ | vṛtrá-ghnā varivo-vidā maṃsī́ṣṭhā áśva-sā́tamaḥ ||
Translation
汝の歓喜は最も力に満ち、汝の意志（クラトゥ）はまた最も光輝の力に満ちる。ヴリトラ（Vṛtra）を討つ者、広き道を知る者よ、われらのうちに最上の思惟者となり、最上の力の獲得者となれ――正しき広がりが見いだされるために。
Word by Word
शुष्मिन्तमःmost powerful
शुष्मिन्तमः:
विशेषण (कर्तृ/सम्बोधन-सम्बन्धः; ‘मदः’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक; शुष्म ‘बल’ + -इन्)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/हेतु-प्रदर्शक
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
मदःintoxication; exhilaration (soma-rapture)
मदः:
कर्तृ (वाक्य-विषयः)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
द्यु्म्निन्तमःmost glorious, most splendid
द्यु्म्निन्तमः:
विशेषण (कर्तृ/सम्बोधन-सम्बन्धः; ‘मदः’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootद्यु्म्निन् (प्रातिपदिक; द्यु्म्न ‘तेजस्/यशस्’ + -इन्)
उतand also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
क्रतुःresolve; power of will; ritual intelligence
क्रतुः:
कर्तृ (समुच्चितः; ‘मदः’ सह)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
वृत्रघ्नाVṛtra-slayer
वृत्रघ्ना:
सम्बोधन/विशेषण (इन्द्रम् प्रति)
TypeAdjective
Rootवृत्रघ्न (प्रातिपदिक; वृत्र + घ्न ‘हन्’ धातोः)
वरिवोविदाfinder/procurer of wide space (favor, room)
वरिवोविदा:
सम्बोधन/विशेषण (इन्द्रम् प्रति)
TypeAdjective
Rootवरिवोविद् (प्रातिपदिक; वरिवस् ‘विस्तार/अवकाश/कृपा’ + विद् ‘जानाति/विन्दति’)
मंसीष्ठाःmay you intend/think (to grant); be minded
मंसीष्ठाः:
क्रिया (आह्वान/आशीः; कर्ता = त्वम्/इन्द्रः)
TypeVerb
Rootमंस्/मन् (धातु; ‘मन्यते/मंसते’—वेदिक ‘सोच/इच्छ’), desiderative/benedictive formation मंसीष्
अश्वसातमःbest giver/winner of horses
अश्वसातमः:
सम्बोधन/विशेषण (इन्द्रम् प्रति; ‘त्वम्’)
TypeAdjective
Rootअश्वसातम (प्रातिपदिक; अश्व + साति ‘प्राप्ति/लाभ’ < √सा/सन् ‘to win/gain’ + -तम)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.