Rig Veda 1.175.5: Mandala 1, Sukta 175, Mantra 5

Sukta 1.175

Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

शुष्मिन्तमो हि ते मदो द्युम्निन्तम उत क्रतुः । वृत्रघ्ना वरिवोविदा मंसीष्ठा अश्वसातमः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.175.5

Transliteration

śuṣmíntamo hí te mádo dyumníntama utá krátūḥ | vṛtrá-ghnā varivo-vidā maṃsī́ṣṭhā áśva-sā́tamaḥ ||

Translation

کیونکہ تیری نشہ سب سے زیادہ طاقت سے بھری ہوئی ہے، اور تیری مرضی سب سے زیادہ روشن طاقت سے بھری ہوئی ہے۔ اے وتر کے مارنے والے، وسیع راستے کے جاننے والے، ہم میں بہترین سوچنے والا اور توانائیوں کا بہترین جیتنے والا بن, تاکہ صحیح وسعت مل سکے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शुष्मिन्तमः: most powerful
• शुष्मिन्तमः: विशेषण (कर्तृ/सम्बोधन-सम्बन्धः; ‘मदः’ इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: शुष्मिन् (प्रातिपदिक; शुष्म ‘बल’ + -इन्)

• हि: indeed, for
• हि: सम्बन्ध/हेतु-प्रदर्शक
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• मदः: intoxication; exhilaration (soma-rapture)
• मदः: कर्तृ (वाक्य-विषयः)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• द्यु्म्निन्तमः: most glorious, most splendid
• द्यु्म्निन्तमः: विशेषण (कर्तृ/सम्बोधन-सम्बन्धः; ‘मदः’ इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: द्यु्म्निन् (प्रातिपदिक; द्यु्म्न ‘तेजस्/यशस्’ + -इन्)

• उत: and also
• उत: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• क्रतुः: resolve; power of will; ritual intelligence
• क्रतुः: कर्तृ (समुच्चितः; ‘मदः’ सह)
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• वृत्रघ्ना: Vṛtra-slayer
• वृत्रघ्ना: सम्बोधन/विशेषण (इन्द्रम् प्रति)
• Type: Adjective
• Root: वृत्रघ्न (प्रातिपदिक; वृत्र + घ्न ‘हन्’ धातोः)

• वरिवोविदा: finder/procurer of wide space (favor, room)
• वरिवोविदा: सम्बोधन/विशेषण (इन्द्रम् प्रति)
• Type: Adjective
• Root: वरिवोविद् (प्रातिपदिक; वरिवस् ‘विस्तार/अवकाश/कृपा’ + विद् ‘जानाति/विन्दति’)

• मंसीष्ठाः: may you intend/think (to grant); be minded
• मंसीष्ठाः: क्रिया (आह्वान/आशीः; कर्ता = त्वम्/इन्द्रः)
• Type: Verb
• Root: मंस्/मन् (धातु; ‘मन्यते/मंसते’—वेदिक ‘सोच/इच्छ’), desiderative/benedictive formation मंसीष्

• अश्वसातमः: best giver/winner of horses
• अश्वसातमः: सम्बोधन/विशेषण (इन्द्रम् प्रति; ‘त्वम्’)
• Type: Adjective
• Root: अश्वसातम (प्रातिपदिक; अश्व + साति ‘प्राप्ति/लाभ’ < √सा/सन् ‘to win/gain’ + -तम)