Sukta 72
Sukta 7.72
Vasiṣṭha
Aśvinau (Nāsatyā)
Jagatī (often in RV 7.72; this verse has a longer cadence consistent with Jagatī tendencies)
વસિષ્ઠનું આ ટૂંકું સ્તોત્ર અશ્વિનૌ (નાસત્ય)ને તેમના તેજસ્વી રથમાં ઝડપથી આવવા આમંત્રિત કરે છે. જોડાયેલી તેમની શક્તિઓથી ઘેરાયેલા તેઓ સૌંદર્ય, રક્ષણ અને સમૃદ્ધિ લઈને આવે—એવી પ્રાર્થના છે. તેમના આગમનને સ્તુતિના જાગરણ અને ઉષસ્ (પ્રભાત) સાથે જોડવામાં આવ્યું છે; અને અંતે સર્વ દિશાઓમાંથી ઉપાસકને ‘સ્વસ્તિ’ (કલ્યાણ) સાથે રક્ષવા માટે યુગલદેવોને સર્વવ્યાપી આહ્વાન સાથે સ્તોત્ર પૂર્ણ થાય છે.
Mantras
Mantra 1
आ गोमता नासत्या रथेनाश्वावता पुरुश्चन्द्रेण यातम् । अभि वां विश्वा नियुतः सचन्ते स्पार्हया श्रिया तन्वा शुभाना ॥
હે નાસત્યાઓ, ગોમય (ગૌસમૃદ્ધ) અને અશ્વસમૃદ્ધ, બહુવિધ તેજોથી ચમકતા રથમાં આવો. તમારી સર્વ નિયુતીઓ (યોજિત શક્તિઓ) તમારી આસપાસ એકત્ર થાય છે; ઇચ્છનીય શ્રીથી, પોતાના જ તનુમાં શુભ્ર તેજ ધારણ કરીને તમે અહીં આવો.
Mantra 2
आ नो देवेभिरुप यातमर्वाक्सजोषसा नासत्या रथेन । युवोर्हि नः सख्या पित्र्याणि समानो बन्धुरुत तस्य वित्तम् ॥
હે નાસત્યાઓ, દેવો સાથે, એકમન થઈ, તમારા રથમાં અમારી પાસે નજીકથી આવો. કારણ કે તમારી સાથે અમારી પિતૃપરંપરાગત સખાઈ છે; બંધન એક જ છે, અને તે સગપણનું સત્ય તમે સારી રીતે જાણો છો.
Mantra 3
उदु स्तोमासो अश्विनोरबुध्रञ्जामि ब्रह्माण्युषसश्च देवीः । आविवासन्रोदसी धिष्ण्येमे अच्छा विप्रो नासत्या विवक्ति ॥
અશ્વિનો માટે સ્તોત્રો ઉઠી જાગ્યા છે; પરિચિત બ્રહ્મવચનો પણ, અને દેવી ઉષા પણ. આ બે રોદસી (દ્યાવા-પૃથિવી) અહીં પૂજાર્થ તૈયાર છે; પ્રેરિત વિપ્ર નાસત્યાઓ તરફ પોતાનો આહ્વાન દોરી જાય છે.
Mantra 4
वि चेदुच्छन्त्यश्विना उषासः प्र वां ब्रह्माणि कारवो भरन्ते । ऊर्ध्वं भानुं सविता देवो अश्रेद्बृहदग्नयः समिधा जरन्ते ॥
જ્યારે ઉષાઓ પ્રકાશિત થાય છે, હે અશ્વિનો, ત્યારે ગાયક કવિઓ તમારા માટે બ્રહ્માણિ—પવિત્ર સ્તુતિ-વચનો—આગળ ધરે છે. દેવ સવિતા પ્રકાશ-કિરણને ઊંચે ઉઠાવે છે, અને સમિધાથી પોષાયેલા મહાન અગ્નિઓ ઉપર તરફ પ્રજ્વલિત થાય છે.
Mantra 5
आ पश्चातान्नासत्या पुरस्तादाश्विना यातमधरादुदक्तात् । आ विश्वतः पाञ्चजन्येन राया यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
પાછળથી અને આગળથી, હે નાસત્યાઓ; નીચેથી અને ઉપરથી, હે અશ્વિનો, અમારી પાસે આવો. પંચજન્ય રાય—પાંચ જાતિના માનવોને સેવતી સમૃદ્ધિ—સાથે સર્વ દિશાઓથી આવી, કલ્યાણકારી સ્વસ્તિભિઃ દ્વારા અમને સદા રક્ષો.
Frequently Asked Questions
They are the divine Twin horsemen, famous in the Rig Veda for swift help, healing, rescue, and bringing auspicious well-being—often arriving at dawn.
The hymn invites the Aśvins to come quickly and beautifully, bring prosperity, and protect the worshipper from every direction with svasti (well-being and safety).
Because the Aśvins are especially connected with the liminal time of dawn; the hymn describes praise and sacred speech ‘waking up’ as the worlds become ready for worship.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.