Sukta 72
Sukta 7.72
Vasiṣṭha
Aśvinau (Nāsatyā)
Jagatī (often in RV 7.72; this verse has a longer cadence consistent with Jagatī tendencies)
ਵਸਿਸ਼ਠ ਦਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਸੂਕਤ ਅਸ਼ਵਿਨੌ (ਨਾਸਤਿਆ) ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਆਉਣ, ਆਪਣੇ ਜੁਤੇ ਹੋਏ ਬਲਾਂ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਿਆਉਣ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨੂੰ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਜਾਗਣ ਅਤੇ ਉਸ਼ਸ (ਉਸ਼ਾ/ਪ੍ਰਭਾਤ) ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯਮਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪੁਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਪਾਸਕ ਦੀ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸਵਸਤੀ (ਕੁਸ਼ਲ-ਮੰਗਲ) ਨਾਲ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਨ।
Mantras
Mantra 1
आ गोमता नासत्या रथेनाश्वावता पुरुश्चन्द्रेण यातम् । अभि वां विश्वा नियुतः सचन्ते स्पार्हया श्रिया तन्वा शुभाना ॥
ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਗੋ-ਸੰਪੱਤੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਨੇਕ ਚਮਕਾਂ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਆਓ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਭ ਨਿਯੁਤੀਆਂ (ਜੁਤੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਪ੍ਰਿਹਣੀਯ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਨੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ੍ਰ ਤੇਜ ਧਾਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋ।
Mantra 2
आ नो देवेभिरुप यातमर्वाक्सजोषसा नासत्या रथेन । युवोर्हि नः सख्या पित्र्याणि समानो बन्धुरुत तस्य वित्तम् ॥
ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਇਕ-ਮਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਆਓ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਪਿਤ੍ਰੀ ਸਖਾਈ ਹੈ; ਬੰਧਨ ਇਕੋ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।
Mantra 3
उदु स्तोमासो अश्विनोरबुध्रञ्जामि ब्रह्माण्युषसश्च देवीः । आविवासन्रोदसी धिष्ण्येमे अच्छा विप्रो नासत्या विवक्ति ॥
ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ ਸਤੋਮ ਉੱਠ ਕੇ ਜਾਗ ਪਏ ਹਨ; ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਚਨ ਵੀ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਉਸ਼ਾ ਵੀ। ਇਹ ਦੋ ਰੋਦਸੀ (ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ) ਇੱਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ; ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਪ੍ਰ ਨਾਸਤਿਆਓਂ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਆਹਵਾਨ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
वि चेदुच्छन्त्यश्विना उषासः प्र वां ब्रह्माणि कारवो भरन्ते । ऊर्ध्वं भानुं सविता देवो अश्रेद्बृहदग्नयः समिधा जरन्ते ॥
ਜਦੋਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤਾਂ ਗਾਇਕ ਕਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾਣਿ—ਪਵਿੱਤਰ ਸ্তুਤੀ-ਵਚਨ—ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵ ਸਵਿਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਮਹਾਨ ਅਗਨੀ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਭੜਕ ਉਠਦੇ ਹਨ।
Mantra 5
आ पश्चातान्नासत्या पुरस्तादाश्विना यातमधरादुदक्तात् । आ विश्वतः पाञ्चजन्येन राया यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਵੀ, ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ; ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਹੇਠੋਂ ਵੀ ਤੇ ਉੱਪਰੋਂ ਵੀ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ। ਪੰਚਜਨ੍ਯ ਰਾਯ—ਪੰਜ-ਵਿਧ ਮਨੁੱਖ-ਜਨ ਨੂੰ ਸੇਵਣ ਵਾਲੀ ਦੌਲਤ—ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਭਿਃ ਦੀਆਂ ਕਲਿਆਣ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।
Frequently Asked Questions
They are the divine Twin horsemen, famous in the Rig Veda for swift help, healing, rescue, and bringing auspicious well-being—often arriving at dawn.
The hymn invites the Aśvins to come quickly and beautifully, bring prosperity, and protect the worshipper from every direction with svasti (well-being and safety).
Because the Aśvins are especially connected with the liminal time of dawn; the hymn describes praise and sacred speech ‘waking up’ as the worlds become ready for worship.
Ask anything about Sukta 72 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
