
Sukta 7.54
Vasiṣṭha
Vāstoṣpati (guardian/presiding power of the dwelling)
Triṣṭubh (probable)
વસિષ્ઠનું આ સંક્ષિપ્ત સ્તોત્ર નિવાસના અધિષ્ઠાતા વાસ્તોષ્પતિને આવાહન કરે છે કે તેઓ આ ગૃહને ઓળખે અને ઘરમાં પ્રવેશ શુભ તથા ઉપદ્રવમુક્ત બનાવે. તેમાં મનુષ્યો અને પશુઓ બંને માટે શાંતિ, આયુષ્ય અને સમૃદ્ધિમાં વૃદ્ધિ, તેમજ દૈનિક જીવનના કલ્યાણ અને જીવન–કાર્ય–ઉપાસના નું યોગ્ય “યોજન” (ક્રમબદ્ધ સુસંગત ગોઠવણી) દ્વારા દીર્ઘકાળીન રક્ષણની પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
Mantra 1
वास्तोष्पते प्रति जानीह्यस्मान्त्स्वावेशो अनमीवो भवा नः । यत्त्वेमहे प्रति तन्नो जुषस्व शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥
હે વાસ્તોષ્પતે, અમને પ્રતિ જાણો; અમારે માટે સુપ્રવેશ (સારો પ્રવેશ) અને અનમીવો (રોગ-દુઃખથી રહિત) થાઓ. અમે જે પ્રાર્થના કરીએ છીએ તે પ્રતિ તું સ્વીકાર; દ્વિપદે (બે પગવાળા) માટે શાંતિ થાઓ, ચતુષ્પદે (ચાર પગવાળા) માટે પણ શાંતિ થાઓ.
Mantra 2
वास्तोष्पते प्रतरणो न एधि गयस्फानो गोभिरश्वेभिरिन्दो । अजरासस्ते सख्ये स्याम पितेव पुत्रान्प्रति नो जुषस्व ॥
હે વાસ્તોષ્પતે, નઃ પ્રતરાણો (આગળ લઈ જનાર રક્ષક) થાઓ; હે ઇન્દો (સોમ), ગયસ્ફાનો (જીવનવર્ધક) થાઓ—ગોભિઃ (ગાયો) અને અશ્વેભિઃ (ઘોડાઓ) સાથે. તારા સખ્યે (મૈત્રીમાં) અમે અજરાસઃ (અજર, અવિનાશી) રહીએ; પિતેવ પુત્રાન્ (પિતા જેમ પુત્રોને), અમારી તરફ વળેલા અમને પ્રતિ જુષસ્વ (સ્વીકાર કર).
Mantra 3
वास्तोष्पते शग्मया संसदा ते सक्षीमहि रण्वया गातुमत्या । पाहि क्षेम उत योगे वरं नो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
હે વાસ્તોષ્પતે, તારા શગ્મય (શક્તિશાળી) આસન અને રણ્વય (આનંદદાયી), ગાતુમતી (માર્ગદર્શક) પ્રેરણાથી અમે તારી સંસદામાં નિવાસ કરી શકીએ. અમારા ક્ષેમનું રક્ષણ કર; અને યોગે (યોગ્ય જોડાણ/સમ્યક પ્રયત્ન)માં અમને શ્રેષ્ઠ દાન કર. તમે સદા સ્વસ્તિભિઃ (કલ્યાણકારી શક્તિઓથી) અમારું પાલન કરો.
Vāstoṣpati is the presiding power of the dwelling—the guardian who makes a home safe, harmonious, and fit for healthy living.
It asks peace and protection for everyone in the household: people (two-footed) and animals such as cattle and horses (four-footed), reflecting a complete domestic economy.
It is suitable for entering or blessing a new home, for restoring calm after disturbances, and for prayers seeking health, protection, and prosperity in household life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.