Sukta 7
Sukta 10.7
Agni
આ ટૂંકું અગ્નિ-સૂક્ત સ્વસ્તિ (કલ્યાણ) માટે આકાશ અને પૃથ્વી—બન્ને તરફથી પ્રાર્થના કરે છે. યજ્ઞને યોગ્ય અને ધર્મમય જીવનને અનુરૂપ એવું “સર્વજીવન” (વિશ્વાયુસ્) અગ્નિ સ્થાપે એવી વિનંતી કરે છે. ગૃહમાં અગ્નિના રક્ષણ હેઠળ તીક્ષ્ણ, વિજયદાયી ધી (અંતર્દૃષ્ટિ/બુદ્ધિ) પ્રાપ્ત થાય એવી પ્રાર્થના કરે છે. અંતે, સન્માર્ગ પર અગ્નિ સહાયક, રક્ષક, પ્રાણદાતા અને શરીરનું સંરક્ષણ કરનાર બની રહે એવી યાચના કરે છે.
Mantras
Mantra 1
स्वस्ति नो दिवो अग्ने पृथिव्या विश्वायुर्धेहि यजथाय देव । सचेमहि तव दस्म प्रकेतैरुरुष्या ण उरुभिर्देव शंसैः ॥
હે અગ્નિ, અમને દ્યૌ અને પૃથ્વી તરફથી સ્વસ્તિ આપ; હે દેવ, યજ્ઞકર્મ માટે અમામાં સર્વવ્યાપી આયુષ્ય સ્થાપ. હે દસ્મ, તારા અદ્ભુત પ્રકેતો સાથે અમે સંગતિમાં ચાલીએ; હે દેવ, તારા વિશાળ શંસો—દિવ્ય સ્તુતિ-વચનો—દ્વારા અમને વિશાળ રીતે રક્ષ.
Mantra 2
इमा अग्ने मतयस्तुभ्यं जाता गोभिरश्वैरभि गृणन्ति राधः । यदा ते मर्तो अनु भोगमानड्वसो दधानो मतिभिः सुजात ॥
હે અગ્નિ, આ મતિઓ તારા માટે જન્મેલી છે; ગાયો અને અશ્વો સમાન તેજસ્વી ધન-સમૃદ્ધિ (રાધઃ)ને તેઓ તારી સામે ગાય છે. જ્યારે મર્ત્ય તારા ભોગને અનુસરે અને તેને પ્રાપ્ત કરે, ત્યારે સુજાત અગ્નિ, યોગ્ય રીતે ઘડાયેલી મતિઓ દ્વારા અંતરમાં ‘વસુ’—સત્ય દ્રવ્ય—ધરીને (તે) સ્થિર થાય છે.
Mantra 3
अग्निं मन्ये पितरमग्निमापिमग्निं भ्रातरं सदमित्सखायम् । अग्नेरनीकं बृहतः सपर्यं दिवि शुक्रं यजतं सूर्यस्य ॥
હું અગ્નિને પિતા માનું છું; અગ્નિને જ સગો (આપિ) માનું છું; અગ્નિને ભાઈ, અને સદા મિત્ર. મહાન અગ્નિના અનીક—અગ્રમુખ—ની હું ઉપાસના કરું છું: સ્વર્ગમાં સૂર્યનું શુદ્ધ, તેજસ્વી, યજનીય મુખ.
Mantra 4
सिध्रा अग्ने धियो अस्मे सनुत्रीर्यं त्रायसे दम आ नित्यहोता । ऋतावा स रोहिदश्वः पुरुक्षुर्द्युभिरस्मा अहभिर्वाममस्तु ॥
હે અગ્નિ, અમારી ધિઓ (બુદ્ધિ-પ્રેરણાઓ)ને સિદ્ધ્રા—સફળ અને વિજયી—બનાવ; જેને તું ગૃહમાં રક્ષે છે, હે નિત્યહોતૃ. ઋતવાન, રોહિદ અશ્વોવાળો, પુરુક્ષુ (વિસ્તૃત વૃદ્ધિ ધરાવનાર) તે (યજ્ય) માટે દ્યુભિઃ—પ્રકાશમય દિવસો અને જાગૃતિઓ દ્વારા—વામ (ઇચ્છનીય કલ્યાણ) થાઓ.
Mantra 5
द्युभिर्हितं मित्रमिव प्रयोगं प्रत्नमृत्विजमध्वरस्य जारम् । बाहुभ्यामग्निमायवोऽजनन्त विक्षु होतारं न्यसादयन्त ॥
દ્યુતિમય લોકોમાં સ્થાપિત, આગળ વધતા મિત્ર સમાન, યજ્ઞનો પ્રાચીન ઋત્વિજ, અધ્વરનો પ્રિય જાર—અગ્નિ. આયવો તેને પોતાની બાહુઓથી જનમાવ્યા, અને વિક્ષુ (કુળો/પ્રજાઓ)માં હોતાને બેસાડ્યા.
Mantra 6
स्वयं यजस्व दिवि देव देवान्किं ते पाकः कृणवदप्रचेताः । यथायज ऋतुभिर्देव देवानेवा यजस्व तन्वं सुजात ॥
હે દેવ, સ્વયં દ્યૌમાં દેવોને યજ; અજ્ઞાની પાક તારા માટે શું કરી શકે? જેમ તું ઋતુઓ સાથે દેવોને યજતો હતો, તેમ હવે પણ યજ—હે સુજાત, પોતાની તનુને જ હવિરૂપે અર્પણ કર.
Mantra 7
भवा नो अग्नेऽवितोत गोपा भवा वयस्कृदुत नो वयोधाः । रास्वा च नः सुमहो हव्यदातिं त्रास्वोत नस्तन्वो अप्रयुच्छन् ॥
હે અગ્નિ, અમારા માટે સહાયક અને ગોપા (રક્ષક) થા; અમારા આયુષ્યનો કર્તા અને અમારી વય (જીવશક્તિ)નો ધારક થા. હે સુમહો, અમને હવ્યદાતિનું વિશાળ દાન આપ; અને અમારી તનુઓનું રક્ષણ કર, જેથી તે માર્ગથી અપ્રયુચ્છન—કદી વિખૂટા ન પડે.
Frequently Asked Questions
The hymn asks Agni for well-being from heaven and earth, long and universal life, clear discernment for right action, and strong protection for the worshipper’s vitality and body.
Agni is honored as the household fire and as the yajña-priest (hotṛ). The hymn treats daily life and ritual as one continuum: protected home, effective thought, and successful offering support each other.
It can be recited when lighting a lamp or fire for worship, at the start of a homa, or as a general prayer for clarity, health, and protection—especially at dawn or dusk.
Ask anything about Sukta 7 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.