Rig Veda Sukta 7
Mandala 10Sukta 77 Mantras

Sukta 7

Sukta 10.7

Devata

Agni

ਇਹ ਛੋਟਾ ਅਗਨੀ-ਸੂਕਤ ਸਵਸਤੀ (ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ) ਲਈ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਯਜ್ಞ ਅਤੇ ਧਰਮਮਈ ਸਹੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਯੋਗ “ਸਾਰਵਭੌਮ ਜੀਵਨ” (ਵਿਸ਼ਵਾਯੁਸ) ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਹੇਠ ਤਿੱਖੀ, ਜਿੱਤਵਾਨ ਧੀ (ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ/ਬੁੱਧੀ) ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਹਾਇਕ, ਰੱਖਿਆਕ, ਜੀਵਨ-ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਸੰਰਖਸ਼ਕ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantras

Mantra 1

स्वस्ति नो दिवो अग्ने पृथिव्या विश्वायुर्धेहि यजथाय देव । सचेमहि तव दस्म प्रकेतैरुरुष्या ण उरुभिर्देव शंसैः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਦਿਉ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ ਵੱਲੋਂ ਸਵਸਤੀ ਦੇ; ਹੇ ਦੇਵ, ਯਜ੍ਞ-ਕਰਮ ਲਈ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਯੁਸ੍ (ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਆਯੁ) ਧਰ। ਹੇ ਦਸਮ, ਤੇਰੇ ਅਦਭੁਤ ਪ੍ਰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀਏ; ਹੇ ਦੇਵ, ਤੇਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ੰਸ—ਦਿਵ੍ਯ ਸ্তুਤੀ-ਵਚਨ—ਦੁਆਰਾ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।

Mantra 2

इमा अग्ने मतयस्तुभ्यं जाता गोभिरश्वैरभि गृणन्ति राधः । यदा ते मर्तो अनु भोगमानड्वसो दधानो मतिभिः सुजात ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਮਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜਨਮੀਆਂ ਹਨ; ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ (ਰਾਧਃ) ਨੂੰ ਇਹ ਤੇਰੇ ਅਭਿਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਗਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਰਤਿਆ ਤੇਰੇ ਭੋਗ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਸੁਜਾਤ ਅਗਨੀ, ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੜੀਆਂ ਮਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ‘ਵਸੁ’—ਸੱਚਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯ—ਧਾਰ ਕੇ (ਉਹ) ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 3

अग्निं मन्ये पितरमग्निमापिमग्निं भ्रातरं सदमित्सखायम् । अग्नेरनीकं बृहतः सपर्यं दिवि शुक्रं यजतं सूर्यस्य ॥

ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਿ (ਨਿਕਟ ਸਗਾ) ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਭਰਾ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਮਿੱਤਰ। ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਅਗਨੀ ਦੇ ਅਨੀਕ—ਅਗਰ-ਮੁਖ—ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ, ਚਮਕਦਾ, ਯਜਨੀਯ ਮੁਖ।

Mantra 4

सिध्रा अग्ने धियो अस्मे सनुत्रीर्यं त्रायसे दम आ नित्यहोता । ऋतावा स रोहिदश्वः पुरुक्षुर्द्युभिरस्मा अहभिर्वाममस्तु ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੀਆਂ ਧਿਯਾਂ (ਬੁੱਧੀ-ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ) ਨੂੰ ਸਿਧ੍ਰਾ—ਸਫਲ ਅਤੇ ਜੇਤੂ—ਬਣਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਿਤ੍ਯਹੋਤਾ। ਋ਤਵਾਨ, ਰੋਹਿਦ ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੁਰੁਕ੍ਸ਼ੁ (ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਾਧੇ ਵਾਲਾ) ਉਹ (ਯਜ੍ਯ) ਲਈ ਦ੍ਯੁਭਿਃ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦਿਨਾਂ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ—ਵਾਮ (ਇੱਛਿਤ ਕਲਿਆਣ) ਹੋਵੇ।

Mantra 5

द्युभिर्हितं मित्रमिव प्रयोगं प्रत्नमृत्विजमध्वरस्य जारम् । बाहुभ्यामग्निमायवोऽजनन्त विक्षु होतारं न्यसादयन्त ॥

ਦਿਉਂ ਦੀਆਂ ਜੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਯਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਤ੍ਵਿਜ, ਅਧਵਰ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਜਾਰ—ਅਗਨੀ। ਆਯਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਖ੍ਸ਼ੁ (ਕੁਲਾਂ/ਲੋਕਾਂ) ਵਿਚ ਹੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

Mantra 6

स्वयं यजस्व दिवि देव देवान्किं ते पाकः कृणवदप्रचेताः । यथायज ऋतुभिर्देव देवानेवा यजस्व तन्वं सुजात ॥

ਹੇ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਯਜ; ਅਪ੍ਰਚੇਤ ਪਾਕ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਰਿਤੂਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਯਜਦਾ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੁਣ ਵੀ ਯਜ—ਹੇ ਸੁਜਾਤ, ਆਪਣੀ ਤਨੁ ਨੂੰ ਹੀ ਹਵਿ ਵਜੋਂ ਅਰਪਣ ਕਰ।

Mantra 7

भवा नो अग्नेऽवितोत गोपा भवा वयस्कृदुत नो वयोधाः । रास्वा च नः सुमहो हव्यदातिं त्रास्वोत नस्तन्वो अप्रयुच्छन् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਵਿਤ (ਸਹਾਇਕ) ਅਤੇ ਗੋਪਾ (ਰਖਵਾਲਾ) ਬਣ; ਸਾਡੀ ਵਯ (ਜੀਵ-ਸ਼ਕਤੀ) ਦਾ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਵਯ ਦਾ ਧਾਰਕ ਬਣ। ਹੇ ਸੁਮਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਹਵ੍ਯਦਾਤਿ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਾਨ ਦੇ; ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਤਨੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਥ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰਯੁਚ੍ਛਨ—ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਂ ਡਿਗਣ, ਨਾਂ ਵਿਛੁੜਣ।

Frequently Asked Questions

The hymn asks Agni for well-being from heaven and earth, long and universal life, clear discernment for right action, and strong protection for the worshipper’s vitality and body.

Agni is honored as the household fire and as the yajña-priest (hotṛ). The hymn treats daily life and ritual as one continuum: protected home, effective thought, and successful offering support each other.

It can be recited when lighting a lamp or fire for worship, at the start of a homa, or as a general prayer for clarity, health, and protection—especially at dawn or dusk.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App