Opening the text

Sukta 1.89
Gautama (traditional for RV 1.89)
Viśve Devāḥ (All the Gods)
Jagatī (probable; RV 1.89 is commonly Jagatī)
આ સૂક્ત વિશ્વે દેવાઃને અર્પિત વ્યાપક આશીર્વાદરૂપ સ્તુતિ છે. તેમાં સર્વ દિશાઓમાંથી શુભ સંકલ્પો (ભદ્રાઃ ક્રતવઃ) આવવા આમંત્રણ આપવામાં આવે છે અને દેવોને ઉપાસકના પ્રાણબળ તથા સમૃદ્ધિનું રક્ષણ કરી તેને સ્થિર રીતે વધારવા પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. સૂક્તમાં રક્ષાત્મક “સ્વસ્તિ” સૂત્રો સાથે સર્વવ્યાપી દૃષ્ટિ ગૂંથાયેલી છે, જેમાં અદિતિને દેવો, લોકો અને જન્મ સ્વયંનું સર્વસમાવેશક આધારરૂપ તત્ત્વ તરીકે પ્રતિપાદિત કરવામાં આવે છે.
Mantra 1
आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वतोऽदब्धासो अपरीतास उद्भिदः । देवा नो यथा सदमिद्वृधे असन्नप्रायुवो रक्षितारो दिवेदिवे ॥
ચારે તરફથી અમારે પાસે ભદ્ર ક્રતવો—શુભ સંકલ્પશક્તિઓ—આવો; અદબ્ધ, અપરીત, ઉદ્ભિદ—બંધને ભેદી ખુલ્લું કરનાર. દેવો અમારે માટે સદા વૃદ્ધિરૂપ રહે, દિનેદિને; પ્રાણશક્તિને ન છોડનાર રક્ષક બની.
Mantra 2
देवानां भद्रा सुमतिॠजूयतां देवानां रातिरभि नो नि वर्तताम् । देवानां सख्यमुप सेदिमा वयं देवा न आयुः प्र तिरन्तु जीवसे ॥
દેવોની ભદ્ર સુમતિ અમને ઋજુ માર્ગે દોડાવે; દેવોની રાતિ—દેવદત્ત ભેટ—અમારી તરફ વળી, અમામાં સ્થિર થાય. અમે દેવોના સખ્ય પાસે ઉપસી આવ્યા છીએ; દેવો અમારો આયુઃ જીવવા માટે આગળ ધપાવે—ક્ષયથી પરે.
Mantra 3
तान्पूर्वया निविदा हूमहे वयं भगं मित्रमदितिं दक्षमस्रिधम् । अर्यमणं वरुणं सोममश्विना सरस्वती नः सुभगा मयस्करत् ॥
અમે પ્રાચીન નિવિદ્ (આહ્વાન) વડે આ દેવશક્તિઓને પોકારીએ છીએ—ભગ, મિત્ર, અદિતિ, અને અચૂક દક્ષ; તેમજ અર્યમન, વરુણ, સોમ, અશ્વિનૌ; અને સરસ્વતી દેવી અમારે માટે સુભગ બની કલ્યાણ (મયસ્) કરે.
Mantra 4
तन्नो वातो मयोभु वातु भेषजं तन्माता पृथिवी तत्पिता द्यौः । तद्ग्रावाणः सोमसुतो मयोभुवस्तदश्विना शृणुतं धिष्ण्या युवम् ॥
વાત—મયોભૂ પ્રાણવાયુ—અમને તે ભેષજ, તે મીઠું કલ્યાણ શ્વસાવે. માતા પૃથ્વી અને પિતા દ્યૌઃ એ જ વરદાન અમામાં સ્થાપે. સોમપિષણ-ગ્રાવાણો અને પિષાયેલો સોમ—મયોભૂ—તેને પ્રગટ કરે; અને હે ધિષ્ણ્ય અશ્વિનૌ, યુવાન, તમે બંને સાંભળો.
Mantra 5
तमीशानं जगतस्तस्थुषस्पतिं धियंजिन्वमवसे हूमहे वयम् । पूषा नो यथा वेदसामसद्वृधे रक्षिता पायुरदब्धः स्वस्तये ॥
જે ચાલે છે અને જે સ્થિર છે—આ સમગ્ર જગતના ઈશાન, તસ્થુષસ્પતિ (સ્થાવરનો સ્વામી), ધિયાને જિન્વનાર (વિચાર-દૃષ્ટિને પ્રેરનાર) એવા પ્રભુને અમે સહાય માટે આહ્વાન કરીએ છીએ. પુષન અમારે માટે—જેથી અમે વૃદ્ધિ પામીએ—વેદસા (યથાર્થ જ્ઞાન)નો પ્રબોધક, રક્ષિતા અને પાયુ (રક્ષક-પાલક), અદબ્ધ (અપરાજિત/અચૂક) બની, અમારી સ્વસ્તિ માટે રહે.
Mantra 6
स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः । स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥
વિશાળ શ્રવણવાળા ઇન્દ્ર અમને સ્વસ્તિ આપે; સર્વવિદ પૂષન અમને સ્વસ્તિ આપે. અખંડ ચક્રવાળા તાર્ક્ષ્ય અમને સ્વસ્તિ આપે; બૃહસ્પતિ અમામાં સ્વસ્તિ સ્થાપે.
Mantra 7
पृषदश्वा मरुतः पृश्निमातरः शुभंयावानो विदथेषु जग्मयः । अग्निजिह्वा मनवः सूरचक्षसो विश्वे नो देवा अवसा गमन्निह ॥
ચિતરાં ઘોડાંવાળા, પૃશ્નિજન્યા મરુતગણ, શુભ ગતિથી ચાલતા અને વિદથોમાં આવનારા—અહીં આવી પહોંચો. અગ્નિ-જિહ્વાવાળા, સૂર્યસમાન દૃષ્ટિવાળા મનવગણ—અને સર્વ દેવો—અમારી સહાય લઈને અહીં અમારી પાસે આવો.
Mantra 8
भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः । स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिर्व्यशेम देवहितं यदायुः ॥
હે દેવો, અમે કાનોથી મંગળમય જ સાંભળીએ; હે યજનીયો, અમે આંખોથી મંગળમય જ જોઈએ. સ્થિર અંગો અને સુદૃઢ દેહ સાથે સ્તુતિ કરતા, દેવહિત જે આયુષ્ય છે તેને અમે પૂર્ણતા સુધી વિસ્તારી શકીએ.
Mantra 9
शतमिन्नु शरदो अन्ति देवा यत्रा नश्चक्रा जरसं तनूनाम् । पुत्रासो यत्र पितरो भवन्ति मा नो मध्या रीरिषतायुर्गन्तोः ॥
હે દેવો, અમારે નજીક સો શરદઋતુઓ (વર્ષો) આવે—જ્યાં તમે અમારા દેહધારી અસ્તિત્વની પરિપક્વ પૂર્ણતા ઘડી છે; જ્યાં પુત્રો જ પિતાઓ બની જાય છે. જીવનયાત્રાના મધ્યમાં અમારો આયુષ્ય-પ્રાણ (આયુઃ) અમને હાનિ ન પામે.
Mantra 10
अदितिर्द्यौरदितिरन्तरिक्षमदितिर्माता स पिता स पुत्रः । विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना अदितिर्जातमदितिर्जनित्वम् ॥
અદિતિ જ દ્યૌ (આકાશ) છે, અદિતિ જ અંતરિક્ષ છે; અદિતિ માતા છે—એ જ પિતા, એ જ પુત્ર. સર્વ દેવો અદિતિમાં છે; પંચ જન (પાંચ જાતિઓ/પ્રજાઓ) પણ અદિતિ જ છે. જે જન્મેલું છે તે અદિતિ છે, અને જન્મની ક્રિયા તથા શક્તિ પણ અદિતિ જ છે.
It asks all the gods to send auspicious intentions and to protect the worshipper day by day, giving steady growth, safety, and well-being (svasti).
It is a clear svasti (well-being) prayer naming Indra, Pūṣan, Tārkṣya, and Bṛhaspati, so it became a handy benediction for beginnings, rituals, and travel.
It presents Aditi as boundlessness itself—the cosmic mother-principle in which heaven, the midworld, the gods, beings, and even the power of birth are contained and supported.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.