Sukta 44

Mantra 1

अग्ने विवस्वदुषसश्चित्रं राधो अमर्त्य । आ दाशुषे जातवेदो वहा त्वमद्या देवाँ उषर्बुधः ॥

હે અગ્નિ, અમર્ત્ય, ઉષાના જાગરણ સાથે આવતું ચિત્ર રાધસ્ (વિવિધવર્ણ સમૃદ્ધિ) આપ. હે જાતવેદસ, દાન કરનાર માટે આજે તું પ્રકાશ સાથે જાગતા દેવોને અહીં વહન કર.

Mantra 2

जुष्टो हि दूतो असि हव्यवाहनोऽग्ने रथीरध्वराणाम् । सजूरश्विभ्यामुषसा सुवीर्यमस्मे धेहि श्रवो बृहत् ॥

કારણ કે તું જ સ્વીકારાયેલ દૂત છે, હે અગ્નિ—હવ્યવાહન, અધ્વરો (યજ્ઞયાત્રાઓ)નો રથી. અશ્વિનીકુમારો અને ઉષા સાથે એકસૂર થઈ, અમામાં સુવીર્ય (સુવંશીય વીર્ય) સ્થાપ; અને આત્માને ઉન્નત કરતું વિશાળ શ્રવસ્ (મહાન યશ) આપ.

Mantra 3

अद्या दूतं वृणीमहे वसुमग्निं पुरुप्रियम् । धूमकेतुं भाऋजीकं व्युष्टिषु यज्ञानामध्वरश्रियम् ॥

આજે અમે દૂત તરીકે પસંદ કરીએ છીએ—વસુરૂપ અગ્નિને, બહુજનપ્રિયને. ધૂમધ્વજ, તેજસ્વી-તીક્ષ્ણ કિરણવાળો, તે વ્યૂષ્ટિઓમાં યજ્ઞોની અધ્વરશ્રી—યજ્ઞની શોભા અને વિધિની દીપ્તિ—છે.

Mantra 4

श्रेष्ठं यविष्ठमतिथिं स्वाहुतं जुष्टं जनाय दाशुषे । देवाँ अच्छा यातवे जातवेदसमग्निमीळे व्युष्टिषु ॥

હું અગ્નિને સ્તવું છું—શ્રેષ્ઠને, યવિષ્ઠ (સૌથી યુવાન) ને; અતિથિને, સ્વાહુતિથી સુઆહ્વાનિતને, દાનશીલ જન માટે પ્રસન્નતાથી સ્વીકારાયેલને. દેવોને અહીં લાવવા સમર્થ જાતવેદસ અગ્નિને હું વ્યૂષ્ટિઓમાં આહ્વાન કરું છું.

Mantra 5

स्तविष्यामि त्वामहं विश्वस्यामृत भोजन । अग्ने त्रातारममृतं मियेध्य यजिष्ठं हव्यवाहन ॥

હે અગ્નિ, હું તારો સ્તોત્ર ગાઈશ—વિશ્વનું અમૃતભોજન, સર્વનું અમર પોષણ. હે અગ્નિ, અમૃત ત્રાતા, મિયેધ્ય (શુદ્ધિકર્તા), યજિષ્ઠ (યજ્ઞમાં સર્વોત્કૃષ્ટ), હવ્યવાહન—હવિ વહન કરનાર—તને નમસ્કાર.

Mantra 6

सुशंसो बोधि गृणते यविष्ठ्य मधुजिह्वः स्वाहुतः । प्रस्कण्वस्य प्रतिरन्नायुर्जीवसे नमस्या दैव्यं जनम् ॥

હે સુશંસ (અગ્નિ), ગાતા માટે તું જાગૃત થા અને શુભ રીતે પ્રગટ થા; હે યવಿಷ್ಠ્ય (સદાય યુવાન), મધુજિહ્વ (મધુર જિહ્વાવાળો), સ્વાહુત (સુવિધિથી આહુત થયેલો). પ્રસ્કણ્વ માટે—જીવવા માટે આયુષ્યને પાછું જીતતો (અને વિસ્તૃત કરતો)—તું દેવજન (દેવો)ને નમસ્કાર કર અને તેમને અહીં નજીક ખેંચી લાવ.

Mantra 7

होतारं विश्ववेदसं सं हि त्वा विश इन्धते । स आ वह पुरुहूत प्रचेतसोऽग्ने देवाँ इह द्रवत् ॥

હોતાર, વિશ્વવેદસ—કારણ કે જનસમૂહો તને એકસાથે પ્રજ્વલિત કરે છે. તેથી, હે અગ્નિ, પુરુહૂત (ઘણો આહ્વાનિત), પ્રચેતાંસ (વિસ્તૃત ચેતનાવાળા), દેવોને અહીં લાવ; દ્રવત્—ઝડપે દોડી આવી આ કાર્ય સિદ્ધ કર.

Mantra 8

सवितारमुषसमश्विना भगमग्निं व्युष्टिषु क्षपः । कण्वासस्त्वा सुतसोमास इन्धते हव्यवाहं स्वध्वर ॥

ઉષાઓના ઉદયોમાં અને રાત્રિઓમાં—સવિતાર સાથે, ઉષસ સાથે, અશ્વિનો સાથે, ભગ સાથે—(તેઓ) અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરે છે. સોમ દબાવનાર કણ્વો તને પ્રજ્વલિત કરે છે, હે હવ્યવાહ (હવિ વહન કરનાર), હે સ્વધ્વર (સુવ્યવસ્થિત યજ્ઞના અધિપતિ).

Mantra 9

पतिर्ह्यध्वराणामग्ने दूतो विशामसि । उषर्बुध आ वह सोमपीतये देवाँ अद्य स्वर्दृशः ॥

હે અગ્નિ, તું યજ્ઞમાર્ગોનો સ્વામી છે; તું પ્રજાઓનો દૂત છે. હે ઉષા સાથે જાગૃત કરનાર, આજે સોમપાન માટે દેવોને—સ્વર્ (svàr)ના પરમ પ્રકાશને જોનારાઓને—અહીં વહન કરી લાવ.

Mantra 10

अग्ने पूर्वा अनूषसो विभावसो दीदेथ विश्वदर्शतः । असि ग्रामेष्वविता पुरोहितोऽसि यज्ञेषु मानुषः ॥

હે અગ્નિ, હે વિભાવસુ, પ્રાચીનતમ ઉષાઓથી તું પ્રકાશિત થતો આવ્યો છે; સર્વને દૃશ્ય, સર્વત્ર દેખાતો. તું વસાહતોમાં રક્ષક-સહાયક છે; માનવ યજ્ઞોમાં તું પુરોહિતરૂપે અગ્રસ્થાપિત છે.

Mantra 11

नि त्वा यज्ञस्य साधनमग्ने होतारमृत्विजम् । मनुष्वद्देव धीमहि प्रचेतसं जीरं दूतममर्त्यम् ॥

હે અગ્નિ, યજ્ઞના સાધકરૂપે, હોતૃ અને ઋત્વિજ રૂપે, અમે તને અમારા અંદર સ્થાપિત કરીએ છીએ. હે દેવ, માનવવિધિ પ્રમાણે અમે તારો ધ્યાન કરીએ છીએ—વિસ્તૃત ચેતનાવાળો, બળવાન અને ઝડપી, અમર દૂત.

Mantra 12

यद्देवानां मित्रमहः पुरोहितोऽन्तरो यासि दूत्यम् । सिन्धोरिव प्रस्वनितास ऊर्मयोऽग्नेर्भ्राजन्ते अर्चयः ॥

હે દેવોના મિત્ર, મહિમાવાન, પુરોહિત રૂપે આગળ સ્થાપિત થઈ, જ્યારે તું તેમની વચ્ચે મધ્યસ્થ દૂતકાર્યે જાય છે, ત્યારે અગ્નિના અર્ચિઓ તેજથી ઝળહળે છે—જેમ નદીના ગર્જનાભર્યા તરંગો ગુંજતા ઊઠે તેમ.

Mantra 13

श्रुधि श्रुत्कर्ण वह्निभिर्देवैरग्ने सयावभिः । आ सीदन्तु बर्हिषि मित्रो अर्यमा प्रातर्यावाणो अध्वरम् ॥

હે તીક્ષ્ણ-કર્ણ અગ્નિ, શ્રવણ કર—હવિર્વાહક દેવો, યાત્રાના સહચરો, તેમના સાથે. પ્રાતઃ આવનારા મિત્ર અને અર્યમા પવિત્ર બર્હિષ પર બેસે, યજ્ઞમાં ભાગ લેવા.

Mantra 14

शृण्वन्तु स्तोमं मरुतः सुदानवोऽग्निजिह्वा ऋतावृधः । पिबतु सोमं वरुणो धृतव्रतोऽश्विभ्यामुषसा सजूः ॥

સુદાન મરુતો—અગ્નિ-જિહ્વા, ઋતને વધારનાર—આ સ્તોમને સાંભળે. ધૃતવ્રત વરુણ સોમ પીએ, અશ્વિનો અને ઉષા (ઉષસ્) સાથે, એક જ સજૂહમાં.